ค่าใช้จ่ายในการฟ้องร้องต่อสู้คดี ในคดีแพ่ง

การฟ้องคดี (ฝั่งโจทก์)

1 ค่าทนายความ ซึ่งตรงนี้จะแล้วแต่วิธีการคิดเงินของทนายแต่ละท่านนะครับ หาให้ประเมินเบื้องต้นให้ประมาณดังนี้ครับ

1.1 การเขียนคำฟ้องคำให้การปกติจะใช้เวลาอย่างน้อยประมาณ 5 วันทำการขึ้นไปครับแล้วแต่ความยากง่ายของคดีครับ เนื่องมาจากว่าการเขียนคำฟ้องหรือคำให้การ หรือแม้แต่คำร้องต่างๆ (ขอเรียกรวมๆว่าคำคู่ความนะครับ) ที่ใช้ในการต่อสู้คดีนั้นเป็นส่วนที่สำคัญที่สุด เพราะต้องบรรยายถึงองค์ประกอบต่าง ๆ รวมถึงข้อเท็จจริง ที่ใช้ในการต่อสู้คดีครับ ดังนั้นโดยทั่วไปในการเขียนคำคู่ความนั้นอย่างแรกที่ทนายจะต้องทำหลังจากที่ได้รวบรวมข้อเท็จจริงต่าง ๆ จากลูกความจนครบสมบูรณ์แล้ว หากเป็นคำฟ้องทนายก็จะนำมาหาข้อต่อสู้และประเด็นข้อกฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับคดี แต่ถ้าเป็นคำให้การจำเป็นที่จะต้องอ่านคำฟ้องของฝ่ายตรงข้ามอย่างละเอียดซึ่งบางครั้งคำฟ้องและเอกสารแนบมีเป็นร้อย ๆ ฉบับก็มีครับ ตรงนี้จะใช้เวลาหนึ่งถึงสองวันเป็นอย่างน้อยครับ หากเป็นคดีที่มีความซับซ้อนมากก็จำเป็นที่จะต้องประชุมทีมทนายซึ่งก็จะใช้เวลานานขึ้นอีกเป็นเท่าตัวครับ

เมื่อสรุปข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องทั้งหมดเรียบร้อยแล้ว ทนายจึงจะเริ่มตรวจสอบเช็คข้อกฎหมายต่าง ๆ ซึ่งระยะเวลาตรงนี้ขึ้นกับความซับซ้อนของเคสครับ ปกติจะใช้เวลาตั้งแต่ 3 วันทำการขึ้นไปครับ หลังจากนั้นทนายก็จะเริ่มร่างคำคู่ความจะใช้เวลาอีกประมาณสองถึงสามวันครับเพราะเนื่องจากว่าต้องตรวจสอบการบรรยายต่าง ๆ ว่าขาดตกบกพร่องตรงไหนหรือเปล่าหรือมีจุดอ่อนจุดแข็งในคำคู่ความอย่างไร ซึ่งตรงนี้จะรวมถึงการประเมินด้วยว่าหากเราเขียนคำฟ้องหรือคำให้การนี้แล้วฝ่ายตรงข้ามจะต่อสู้อย่างไรด้วยครับเรียกได้ว่าเป็นการประเมินทั้งคดีตั้งแต่เริ่มต้นครับเพราะหลังจากนี้แล้วการต่อสู้คดีจะปรับปรุงตามแผนที่เราได้วางไว้ตั้งแต่ครั้งแรกนี้ครับถึงจุดนี้เราก็จะทราบพยานที่จะต้องใช้และแนวทางในการสืบพยานรวมถึงประเมินผลได้คร่าว ๆ ครับ ดังนั้นส่วนคำคู่ความนี้เรียกได้ว่าเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งในการทำงานครับ เมื่อเสร็จเรียบร้อยก็จำทำการจัดทำเอกสารต่าง ๆ เพื่อเตรียมยื่นฟ้องต่อไปครับ

การคิดค่าทนายสามารถแบ่งได้เป็น 2 ลักษณะครับ

1.1.1 คิดค่าวิชาชีพโดยวิธีการเหมาทั้งคดี ตรงนี้จะเป็นจำนวนที่ค่อนข้างสูงครับ ถ้าไม่จ่ายเต็มทั้งก้อน การแบ่งจ่ายจะขึ้นกับคดีครับ เช่น จ่ายเมื่อเริ่มงาน 50 – 60% ก้อนแรกจะเป็นจำนวนที่สูงเพราะตามที่ได้กล่าวไปแล้วครับว่าการเขียนคำคู่ความ เช่น คำฟ้อง คำให้การ คำร้องขอ ตั้งต้นคดีนั้นเป็นส่วนสำคัญที่สุดเพราะเป็นตัวกำหนดแนวการการทำงานของทั้งคดีครับ ส่วนงวดต่อไปก็อาจจะเป็นการแบ่งจ่ายงวดเดียวหรือสองงวดก็ได้แล้วแต่ตกลงกันกับทนายครับ

1.1.2 คิดค่าวิชาชีพส่วนหนึ่ง ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ อีกส่วนหนึ่ง ตรงนี้จะถูกกว่าแบบแรกหน่อยถ้าคดีจบเร็ว แต่อาจจะแพงกว่าถ้าคดียืดเยื้อครับ เนื่องมากจากว่าการเก็บแบบนี้นั้นจะเป็นการจ่ายค่าวิชาชีพในการเขียนคำคู่ความ คำฟ้อง คำให้การ คำร้องขอตั้งต้นคดี ก้อนหนึ่ง และค่าทนายความไปศาลต่อครั้งอีกก้อนหนึ่งครับ ส่วนที่จะเสียเรื่อย ๆ คือส่วนหลังนี้ครับเพราะหากคดีไปหลายนัดก็อาจจะเสียมากกว่าลักษณะแรกก็ได้ แต่ถ้าไปครั้งสองครั้งส่วนใหญ่จะน้อยกว่าลักษณะแรกครับ เพราะในลักษณะแรกจะต้องประเมินทุกค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่จะเกิดขึ้นได้ไปด้วยไว้แล้วครับ

1.2 การยื่นคำฟ้อง คำร้องหรือคำให้การ 1 วัน

1.3 การต่อสู้คดีหรือสืบพยานอย่างน้อยประมาณ 3 วันทำการ

1.4 วันฟังคำพิพากษา 1 วันทำการ

ถึงตรงนี้ให้นำจำนวนวันในข้อ 1.1 + 1.2 + 1.3 + 1.4 เท่ากับอย่างน้อย 10 วันทำการครับ จากนั้นคูณด้วยค่าตัวทนายต่อวัน แล้วเราจะรู้ค่าตัวทนายได้อย่างไร? แนะนำว่าใช้ประเมินจากค่าตัวของเราต่อวันครับ เช่นถ้าเราได้เงินเดือนเดือนละ 30,000 บาทค่าตัวเราก็ตกวันละ 1,000 บาท เราก็นำตัวเลขนี้คูณกับจำนวนวันข้างต้นครับ ก็จะเป็นเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ 10,000 บาทครับ ทั้งนี้เป็นการประเมินคร่าวๆนะครับ ค่าตัวทนายและวันทำการอาจมากหรือน้อยกว่านี้ก็เป็นไปได้ครับ ซึ่งขึ้นอยู่กับว่าคดีที่ฟ้องร้องต่อสู้คดีนั้นทนายความต้องเดินทางข้ามจังหวัดไปต่อสู้คดีให้ด้วยหรือเปล่านะครับ ค่าตัวทนายตรงนี้สูงต่ำแตกต่างกันไปครับ ทนายบางท่านทำคดีเยอะมากและคดีมีมูลค่าสูง ๆ บางครั้งคดีที่ต่ำกว่าแสนท่านก็จะไม่รับเลยก็มีครับ ในส่วนนี้จึงประเมินได้เบื้องต้นคร่าว ๆ จริง ๆ ครับ แนะนำว่าถามทนายท่านไปเลยง่ายที่สุดครับว่าคดีเราข้อเท็จจริงอย่างนี้คิดค่าทนายเท่าไร แต่ตรงนี้ต้องระวังนะครับ เพราะคำตอบที่ได้มาจะขึ้นกับข้อเท็จจริงที่ท่านให้นะครับ แนะนำว่าบอกให้ครบถ้วนดีที่สุดครับ แต่ถ้าเกรงว่าทนายจะรู้ความลับไม่อยากให้รู้เยอะโดยเล่าข้อเท็จจริงไม่ครบทุกด้านการให้คำปรึกษาหรือหลักกฎหมายที่ปรับใช้ก็อาจจะตรงกับข้อเท็จจริงที่ลูกความเล่าเท่าที่อยากให้ทนายได้ยินครับ แต่อาจจะไม่สามารถแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจริง ๆ ได้ครับ ก่อนที่จะตกลงว่าจ้างจึงต้องระลึกไว้เสมอนะครับว่าข้อกฎหมายที่ใช้และราคาอาจเปลี่ยนแปลงได้หลังจากที่ทนายได้ทราบข้อเท็จจริงทั้งหมด เนื่องจากว่าข้อเท็จจริงที่ได้รับนั้นมีผลต่อทั้งการหาข้อกฎหมาย การหาหลักฐานและการสืบพยานต่าง ๆ ครับ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ราคาจะต้องสรุปให้เสร็จสิ้นก่อนตกลงว่าจ้างครับ เพราะตัวลูกความที่ใช้บริการจำเป็นที่จะต้องเห็นภาพรวมถึงค่าใช้จ่ายทั้งหมดในการดำเนินคดีครับ

ทำไมต้องเสียเงินจ้างทนายด้วย? ต้องเรียนว่ามีคดีบางประเภทที่ไม่จำเป็นต้องจ้างทนายครับซึ่งเราจะเขียนในบทความต่อ ๆ ไปของเราภายหน้านะครับ แต่ถ้าเป็นคดีที่ซับซ้อนอาจจะจำเป็นที่จะต้องจ้างทนายมาช่วยเหลือเพื่อไม่ให้เสียเปรียบในทางกฎหมายจากฝ่ายตรงข้ามครับ เพราะการสู้คดีในศาลนั้นเราไม่ได้ใช้กฎหมายแค่เรื่องใดเรื่องหนึ่งครับต้องดูทั้งระบบ นอกจากนี้ยังมีระบบและวิธีพิจารณาคดีที่ต้องคำนึงถึงอีกต่างหาก ดังนั้นคดีที่ข้อเท็จจริงเหมือน ๆ กันแต่ผลของคดีอาจจะแตกต่างกันได้เสมอครับ ขึ้นอยู่กับข้อกฎหมายที่เรายกไปใช้และการนำพยานเข้าสืบในชั้นศาลครับ สรุปก็คือ ทนายคือคนที่จะมาช่วยเราในการเรียกร้องความยุติธรรม แก้ปัญหาและต่อสู้กับทนายฝ่ายตรงข้ามเพื่อคุ้มครองประโยชน์สูงสุดให้กับเราครับ ดังนั้นเป็นทางเลือกครับในทุกคดีที่เกี่ยวกับตัวเราเอง เราจะมีหรือไม่มีทนายความก็ได้ครับ
ทนายเป็นอาชีพให้บริการอย่างหนึ่งดังนั้นเป็นธรรมดาที่เมื่อเราใช้บริการก็จำเป็นที่จะต้องมีค่าใช้จ่ายให้เขาครับ ซึ่งปัจจุบันมีหลายหน่วยงานที่ให้ความช่วยเหลือประชาชนฟรีโดยเขาจะเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายให้แทนประชาชน หาทุนทรัพย์น้อยมากจริง ๆ อาจจะลองไปติดต่อหน่วยงานนั้น ๆ เป็นอีกทางเลือกหนึ่งครับ

2 ค่าธรรมเนียมศาล(ค่าขึ้นศาล) ตรงนี้จะเป็นค่าธรรมเนียมที่เสียให้ศาลนะครับ ไม่เกี่ยวกับค่าทนายความแล้วซึ่งตามตาราง 1 ท้ายประมวลวิธีพิจารณาความแพ่งมีอัตราดังนี้ครับ

          2.1 ถ้าเป็นคดีไม่มีทุนทรัพย์จะเสียค่าธรรมเนียมศาล 200 บาทครับ คดีไม่มีทุนทรัพย์เช่น ฟ้องขับไล่ ฟ้องหย่า แบ่งกรรมสิทธิ์ของเจ้าของรวม ให้ไปจดทะเบียนตามสัญญา เป็นต้นครับ

          2.2 ถ้าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ซึ่งไม่เกิน 300,000 บาท จะเสียค่าขึ้นศาล 2% ของสามแสนแต่สูงสุดไม่เกิน 1,000 บาท ครับ เช่น ฟ้องเรียกเงินกู้ยืมจำนวน 200,000 บาท ซึ่ง 2% ของ 200,000 บาทเท่ากับ 4,000 บาทดังนั้นต้องเสียค่าขึ้นศาลจำนวน 1,000 บาท ครับ แต่ถ้าฟ้องเรียกเงินจำนวน 20,000 บาท ก็จะเสียค่าขึ้นศาล 2% ของเงิน 2 หมื่นเท่ากับ 400 บาท เพราะไม่เกิน 1,000 บาทเป็นต้นครับ

          2.3 ถ้าเป็นคดีมีทุนทรัพย์ หากทุนทรัพย์นั้นเกิน 3 แสนแต่ไม่เกิน 50,000,000 บาทจะเสีย 2% ของทุนทรัพย์นั้นครับ เช่น ฟ้องละเมิดเรียกค่าเสียหาย 100,000 บาท จะเสียค่าธรรมเนียมศาล 2,000 บาทครับ

          แต่ถ้าทุนทรัพย์ที่เรียกร้องนั้นเกิน 50,000,000 บาทนั้นส่วนที่เกินจะคิดที่ 0.1% ของทุนทรัพย์ครับ เช่น ฟ้องเรียกร้องค่าเสียหายตามสัญญาจำนวน 50,100,000 บาท จะเสียค่าธรรมเนียมศาล 2% ของ 50ล้านบาทแรกเท่ากับ 2,000 บาท และ 0.1% ของ 100,000 บาทหลังอีก 100 บาท รวมเป็นเงินค่าธรรมเนียมศาลทั้งสิ้น 2,100 บาทครับ

3 ค่าส่งคำคู่ความในกรณีที่เป็นโจทก์ฟ้องคดีเราจำเป็นที่จะต้องเสียเงินค่าส่งคำฟ้องของเราให้กับจำเลยในคดีด้วยทุกคนครับ ซึ่งค่าส่งนั้นจะเป็นเท่าไรขึ้นกับว่าภูมิลำเนาของจำเลยแต่ละคนนั้นอยู่ที่ใดบ้าง ในการหาค่าส่งคำคู่ความนั้นให้คำนวณได้จากลิงค์นี้ครับ

คำให้การ (ฝั่งจำเลย)

1 ค่าทนายความก็คำนวณเช่นเดิมเหมือนในส่วนของโจกท์ครับ

2 ค่าธรรมเนียมศาล ในส่วนนี้ถ้าไม่ได้มีการฟ้องแย้งเป็นคดีมีทุนทรัพย์ไม่เสียครับ แต่ถ้ามีการฟ้องแย้งเป็นคดีมีทุนทรัพย์ก็จะเสียค่าขึ้นศาลเหมือนในส่วนของโจทก์ครับ

ค่าใช้จ่ายในการฟ้องร้องต่อสู้คดี กรณีคดีผู้บริโภคบ้าง

1 ค่าทนายความก็คำนวณเช่นเดิมเหมือนในคดีแพ่งครับ

2 ค่าขึ้นศาลตรงนี้เสียที่ 2% ของทุนทรัพย์ครับแต่สูงสุดไม่เกิน 1,000 บาท

3 ค่าส่งคำคู่ความคำนวณได้จากลิงค์นี้ครับ

          ในส่วนคดีแพ่งเมื่อชนะคดีแล้วใช่ว่าจะได้เงินทันทีครับ เรายังต้องทำการบังคับคดีเพื่อยึดอายัดทรัพย์สินของจำเลยมาชำระหนี้ตามคำพิพากษาด้วยซึ่ง

ค่าใช้จ่ายในการฟ้องร้องต่อสู้คดี กรณีคดีอาญา

1 ค่าทนายความเช่นเดิมดังที่กล่าวไว้ข้างต้นครับ แต่จะแตกต่างจากในคดีแพ่งนิดหน่อยตรงที่ ในฝั่งจำเลยนั้นกฎหมายกำหนดให้ศาลถามจำเลยว่าจำเลยประสงค์ที่จะมีทนายความหรือไม่ ซึ่งถ้าจำเลยไม่มีทรัพย์สินพอที่จะจ้างทนาย ตรงนี้ก็ขอศาลท่านได้ครับว่าขอให้หาทนายว่าความให้หน่อย ท่านก็จะจัดหาทนายความขอแรงมาว่าความให้เราครับ โดยที่ทนายความขอแรงนั้นจะเป็นทนายความที่ไปขึ้นทะเบียนในศาลนั้น ๆ ครับ การได้รับค่าตอบแทนของทนายขอแรงศาลท่านจะจัดหาค่าตอบแทนให้ตามระเบียบอยู่แล้วครับ

2 ค่าขึ้นศาลตรงนี้ไม่เสียค่าขึ้นศาลครับ เว้นแต่เราเรียกค่าสินไหมทดแทนในส่วนแพ่งไปด้วยตรงนี้เสียค่าธรรมเนียมศาลเหมือนในคดีแพ่งครับ

3 ค่าส่งคำคู่ความเช่นกันครับคำนวณได้จากลิงค์นี้ครับ

ก่อนอื่นเรามาดูกันก่อนว่าใครที่กฎหมายให้อำนาจในการฟ้องคดีอาญาต่อศาลได้บ้าง ผู้ที่มีอำนาจดังกล่าวได้แก่ 1 พนักงานอัยการ 2 ผู้เสียหาย กฎหมายให้อำนาจกับบุคคลสองกลุ่มนี้เท่านั้นที่มีอำนาจฟ้องคดีอาญาต่อศาลได้ ถ้าในกรณีที่ผู้เสียหายฟ้องเอง ต่อมาภายหลังยื่นฟ้องแล้วตายลง บุคคลที่มีสิทธิจะดำเนินคดีต่อไปได้ได้แก่ บุพการีตามกฎหมายและตามความเป็นจริง ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยาตามกฎหมายครับ แต่ถ้าคดีนั้นพนักงานอัยการเป็นผู้ยื่นฟ้องแม้ว่าผู้เสียหายจะตายลงคดีก็ยังสามารถดำเนินการต่อไปได้โดยพนักงานอัยการครับ

การที่เราไปแจ้งความร้องทุกข์กับตำรวจนั้นจะเป็นการขอให้ภาครัฐดำเนินการแทนผู้เสียหาย เจ้าพนักงานตำรวจเมื่อได้รับการแจ้งความร้องทุกข์จากผู้เสียหายแล้วก็จะทำการสืบสวนสอบสวนเพื่อหาความจริงทั้งความผิดและความบริสุทธิ์ของผู้ถูกกล่าวหา เมื่อได้ความจริงแล้วก็จะทำการสรุปสำนวนพร้อมกับทำความเห็นว่าควรสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้องเท่านั้นแล้วส่งต่อไปที่อัยการครับ เมื่ออัยการได้รับสำนวนและความเห็นแล้วก็จะเป็นอำนาจของท่านอัยการในการสั่งไม่ฟ้องหรือสั่งฟ้องและนำคดีขึ้นสู่ศาลต่อไป จะเห็นได้ว่าพนักงานอัยการก็คือบุคคลกลุ่มที่ 1 ที่กล่าวไว้ข้างต้นนั่นเอง

ในส่วนของบุคคลกลุ่มที่ 2 นั้นหากมองว่าการดำเนินการวิธีแรกมันนานไป หรือติดปัญหาหลายอย่าง แจ้งความแล้วคดีไม่คืบหน้า ตำรวจไม่รับแจ้งความ ไล่ไปหาหลักฐานเองบ้าง ทำให้ผู้เสียหายนั้นอยากฟ้องคดีอาญาด้วยตนเอง กฎหมายไทยเปิดโอกาสให้สามารถกระทำได้ครับ ผู้เสียหายสามารถตั้งทนายหรือไม่ตั้งก็แล้วแต่ ยื่นฟ้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจในการพิจารณาเพื่อดำเนินคดีอาญากับผู้กระทำความผิดเองได้ครับ ในกรณีการดำเนินการฟ้องร้องคดีอาญาด้วยตนเองนั้นจะต้องไม่ใช่ความผิดที่รัฐเท่านั้นเป็นผู้เสียหายครับ ความผิดที่รัฐเท่านั้นที่เป็นผู้เสียหายเช่น ความผิดตาม พรบ จราจรทางบกเป็นต้น

คดีอาญามีกี่ประเภท?

คดีอาญานั้นจะมี 2 ประเภทด้วยกันครับ ได้แก่

1 ความผิดต่อส่วนตัว เป็นความผิดที่กฎหมายกำหนดไว้ว่าผู้เสียหายสามารถตกลงเจรจาเพื่อยอมความกันได้ เมื่อยอมความกันแล้วคดีอาญาก็จะเป็นอันระงับไปและไม่สามารถนำมาฟ้องคดีอาญาได้ใหม่ครับ และ

2 ความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดินครับ คือความผิดที่กฎหมายไม่ได้กำหนดให้ผู้เสียหายสามารถตกลงยอมความกันได้ ทำให้แม้ว่าผู้เสียหายจะให้อภัยกับผู้กระทำความผิดแล้วคดีก็ยังคงต้องเดินหน้าต่อไปจนกว่าจะมีคำพิพากษาถึงที่สุดครับ การตกลงยอมความกันจะเป็นเพียงแค่ใช้ประกอบการพิจารณาของศาลท่านในการลงโทษเท่านั้นครับ

การที่พนักงานอัยการทำการฟ้องคดีอาญา หากเป็นคดีความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดินไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เสียหายไปแจ้งความร้องทุกข์กับเจ้าพนักงานตำรวจครับ เป็นใครไปแจ้งความกับตำรวจก็ได้ เมื่อตำรวจได้รับทราบถึงการกระทำความผิดแล้วท่านก็มีอำนาจดำเนินคดีต่อไปได้เองครับ จะแตกต่างจากกรณีความผิดต่อส่วนครับ เพราะความผิดต่อส่วนตัวนั้นต้องเป็นผู้เสียหายเท่านั้นที่จะสามารถแจ้งความร้องทุกข์กับพนักงานตำรวจ เจ้าหน้าที่ตำรวจจึงจะดำเนินคดีต่อไปได้ครับ ถ้าไม่ใช่ผู้เสียหายไปแจ้งความในความผิดต่อส่วนตัวและเกิดการฟ้องร้องคดีอาญาต่อศาลเกิดขึ้น จะถูกยกฟ้องทันทีครับเพราะไม่มีอำนาจตามกฎหมายเนื่องจากกฎหมายกำหนดเอาไว้ว่าในคดีความผิดต่อส่วนตัวนั้น ห้ามไม่ให้พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนถ้าผู้เสียหายจากการกระทำความผิดยังไม่ได้ร้องทุกข์ครับ ผลก็คือเมื่อไม่มีการสอบสวน กฎหมายไม่ให้อำนาจพนักงานอัยการยื่นฟ้องครับ

ในการที่ผู้เสียหายจะยื่นฟ้องคดีอาญาด้วยตนเองนั้นสามารถกระทำได้ทั้งความผิดต่อส่วนตัวและความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดินครับ จะทำไม่ได้เฉพาะความผิดที่รัฐเท่านั้นเป็นผู้เสียหายดังได้กล่าวไปแล้วครับ ซึ่งการดำเนินคดีอาญาด้วยตนเอง การรวบรวมพยานหลักฐานรวมถึงการดำเนินกระบวนการพิจารณาคดีในศาลย่อมจะมีค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นตามมาครับ เช่นการจ้างทนาย ค่าใช้จ่ายในการรวบรวมพยานหลักฐาน รวมถึงค่าธรรมเนียมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในระหว่างการดำเนินคดีอาญาครับ

เมื่อการเป็นผู้เสียหายมีส่วนสำคัญมากในการเริ่มคดี

แล้วถ้าผู้เสียหายมีคนเดียวแต่เกิดเหตุอะไรบางอย่างไม่สามารถทำเองได้ใครสามารถทำแทนผู้เสียหายได้บ้าง?

ตรงนี้ขึ้นอยู่กับว่าผู้เสียหายนั้นเป็นใครครับขอแบ่งเป็นดังนี้ (ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 5)

1 ถ้าผู้เสียหายเป็นผู้เยาว์(ในกฎหมายอาญาผู้เยาว์คืออายุไม่เกิน 18 ปีครับ)หรือผู้ไร้ความสามารถ บุคคลที่จะดำเนินคดีแทนได้แก่ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาลครับ

2 ผู้เสียหายที่ถูกทำร้ายถึงตายหรือบาดเจ็บจนไม่สามารถดำเนินการเองได้ บุคคลที่มีสิทธิดำเนินคดีแทนผู้เสียหายได้แก่ ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยา(ต้องสมรสโดยชอบด้วยกฎหมายด้วยนะครับ) บุคคลเหล่านี้สามารถดำเนินการแทนผู้เสียหายได้ ซึ่งกรณีผู้สืบสันดานนั้นเฉพาะสายตรงลงไปเท่านั้นครับที่มีสิทธิ ได้แก่ ลูก หลาน เหลน ลื่อ ครับ เช่นเดียวกันกับผู้บุพการีก็ต้องสายตรงขึ้นไปได้แก่ พ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย ครับ สามีภริยาต้องจดทะเบียนสมรสโดยชอบด้วยกฎหมายด้วยครับ

3 ในกรณีนิติบุคคลเป็นผู้เสียหาย ผู้ที่ดำเนินคดีแทนได้แก่ผู้จัดการหรือผู้แทนอื่นๆของนิติบุคคลครับ

นอกจากนี้ในกรณีที่ผู้เสียหายเป็นผู้เยาว์ที่ไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรม หรือบุคคบวิกลจริตหรือคนไร้ความสามารถที่ไม่มีผู้อนุบาล หรือผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาลนั้นไม่สามารถทำการดำเนินคดีแทนได้ไม่ว่าด้วยเหตุใด รวมทั้งอาจมีผลประโยชน์ขัดกันกับผู้เยาว์หรือคนไร้ความสามารถนั้น ๆ แล้ว กฎหมายก็เปิดโอกาสให้ญาติของผู้เยาว์หรือบุคคลไร้ความสามารถ หรือผู้ที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องสามารถร้องขอต่อศาลให้ตั้งเขาเป็นผู้แทนเฉพาะคดีดำเนินคดีอาญาได้ครับ

บุคคลดังกล่าวเหล่านี้สามารถดำเนินการแทนผู้เสียหายได้โดยที่ไม่ต้องทำการมอบอำนาจครับ ซึ่งบุคคลดังกล่าวนี้สามารถที่จะทำการร้องทุกข์ เป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญา เข้าร่วมเป็นโจทก์กับพนักงานอัยการ เป็นโจทก์ฟ้องคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา ถอนฟ้องคดีอาญา หรือคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา รวมทั้งสามารถยอมความในคดีความผิดต่อส่วนตัวได้แทนผู้เสียหายกระทำการด้วยตนเองครับ

ถ้าผู้เสียหายตายแต่ไม่มี ผู้บุพการี ผู้สืบสันดานและยังไม่ได้แต่งงานจะทำอย่างไรล่ะ?

ญาติสนิทมิตรสหายหรือบุคคลทั่วไปที่ไม่ใช่ญาติสามารถทำการกล่าวโทษให้ตำรวจดำเนินการได้ครับ แต่จะไปฟ้องร้องดำเนินคดีเองไม่ได้ เพราะกฎหมายไม่ได้ให้อำนาจไว้ครับ

กฎหมายที่เกียวข้อง

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

มาตรา ๒  ในประมวลกฎหมายนี้

(๔) “ผู้เสียหาย” หมายความถึงบุคคลผู้ได้รับความเสียหายเนื่องจากการกระทำผิดฐานใดฐานหนึ่ง รวมทั้งบุคคลอื่นที่มีอำนาจจัดการแทนได้ ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๔, ๕ และ ๖

มาตรา ๔  ในคดีอาญาซึ่งผู้เสียหายเป็นหญิงมีสามี หญิงนั้นมีสิทธิฟ้องคดีได้เองโดยมิต้องได้รับอนุญาตของสามีก่อน

ภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๕ (๒) สามีมีสิทธิฟ้องคดีอาญาแทนภริยาได้ ต่อเมื่อได้รับอนุญาตโดยชัดแจ้งจากภริยา

มาตรา ๕  บุคคลเหล่านี้จัดการแทนผู้เสียหายได้

(๑) ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาล เฉพาะแต่ในความผิดซึ่งได้กระทำต่อผู้เยาว์ หรือผู้ไร้ความสามารถซึ่งอยู่ในความดูแล

(๒) ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยาเฉพาะแต่ในความผิดอาญา ซึ่งผู้เสียหายถูกทำร้ายถึงตายหรือบาดเจ็บจนไม่สามารถจะจัดการเองได้

(๓) ผู้จัดการหรือผู้แทนอื่น ๆ ของนิติบุคคล เฉพาะความผิดซึ่งกระทำลงแก่นิติบุคคลนั้น

มาตรา ๖  ในคดีอาญาซึ่งผู้เสียหายเป็นผู้เยาว์ไม่มีผู้แทนโดยชอบธรรม หรือเป็นผู้วิกลจริตหรือคนไร้ความสามารถไม่มีผู้อนุบาล หรือซึ่งผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาลไม่สามารถจะทำการตามหน้าที่โดยเหตุหนึ่งเหตุใด รวมทั้งมีผลประโยชน์ขัดกันกับผู้เยาว์หรือคนไร้ความสามารถนั้น ๆ ญาติของผู้นั้น หรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องอาจร้องต่อศาลขอให้ตั้งเขาเป็นผู้แทนเฉพาะคดีได้

เมื่อได้ไต่สวนแล้วให้ศาลตั้งผู้ร้องหรือบุคคลอื่น ซึ่งยินยอมตามที่เห็นสมควรเป็นผู้แทนเฉพาะคดี เมื่อไม่มีบุคคลใดเป็นผู้แทนให้ศาลตั้งพนักงานฝ่ายปกครองเป็นผู้แทน

ห้ามมิให้เรียกค่าธรรมเนียมในเรื่องขอตั้งเป็นผู้แทนเฉพาะคดี

มาตรา ๒๒  เมื่อความผิดเกิดขึ้น อ้างหรือเชื่อว่าได้เกิดขึ้นในเขตอำนาจของศาลใด ให้ชำระที่ศาลนั้น แต่ถ้า

(๑) เมื่อจำเลยมีที่อยู่ หรือถูกจับในท้องที่หนึ่งหรือเมื่อเจ้าพนักงานทำการสอบสวนในท้องที่หนึ่งนอกเขตของศาลดังกล่าวแล้ว จะชำระที่ศาลซึ่งท้องที่นั้น ๆ อยู่ในเขตอำนาจก็ได้

(๒) เมื่อความผิดเกิดขึ้นนอกราชอาณาจักรไทยให้ชำระคดีนั้นที่ศาลอาญา ถ้าการสอบสวนได้กระทำลงในท้องที่หนึ่งซึ่งอยู่ในเขตของศาลใด ให้ชำระที่ศาลนั้นได้ด้วย

มาตรา ๒๘  บุคคลเหล่านี้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาต่อศาล

(๑) พนักงานอัยการ

(๒) ผู้เสียหาย

มาตรา ๒๙  เมื่อผู้เสียหายได้ยื่นฟ้องแล้วตายลง ผู้บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยาจะดำเนินคดีต่างผู้ตายต่อไปก็ได้

ถ้าผู้เสียหายที่ตายนั้นเป็นผู้เยาว์ ผู้วิกลจริต หรือผู้ไร้ความสามารถ ซึ่งผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้อนุบาลหรือผู้แทนเฉพาะคดีได้ยื่นฟ้องแทนไว้แล้ว ผู้ฟ้องแทนนั้นจะว่าคดีต่อไปก็ได้

การบังคับคดีเป็นขั้นตอนต่อมาหลังจากที่โจทก์หรือจำเลยชนะคดีและต้องการบังคับให้อีกฝ่ายที่แพ้คดีปฏิบัติให้เป็นไปตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลนั่นเองครับ โดยที่ฝ่ายที่ชนะคดีอาจจะเป็นไปได้ทั้งโจทก์หรือจำเลย ซึ่งหากมีหนี้ที่จะต้องชำระแก่กันเราจะเรียกผู้ที่ชนะคดีว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาครับ ฝ่ายที่แพ้คดีเราก็จะเรียกลูกหนี้ตามคำพิพากษา ไม่ว่าหนี้นั้นจะเป็นหนี้อะไรก็ตามครับ

ทำไมต้องมีการบังคับคดี?

การบังคับคดีนั้นจะเป็นขั้นตอนต่อมาหลังจากที่โจทก์ชนะคดีและศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งแล้ว การบังคับคดีจะเป็นการดำเนินการเพื่อที่จะให้เจ้าหนี้หรือโจทก์ได้รับชำระหนี้ตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล เป็นการบังคับให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามคำตัดสินของศาลนั่นเอง แต่การบังคับคดีจะกระทำในลักษณะใดนั้นจะขึ้นอยู่กับหนี้ที่ต้องชำระตามคำพิพากษานั้นว่าเป็นหนี้ในลักษณะใด เช่น ถ้าเป็นหนี้เงินการบังคับคดีจะเป็นการยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้นำเงินที่ได้มาชำระหนี้ให้แก่ลูกหนี้ หากเป็นหนี้กระทำการก็จะเป็นไปตามคำพิพากษาหรือคำสั่งแล้วแต่กรณีไป

การบังคับคดีจะเริ่มได้เมื่อไร?

เมื่อมีคำพิพากษาศาลชั้นต้นแล้วและถ้ามีการที่จะต้องบังคับคดีกับจำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษา โดยปกติจะมีช่วงระยะเวลาที่ให้จำเลยชำระหนี้ระยะหนึ่งก่อนซึ่งระยะเวลานี้จะถูกระบุไว้ในสิ่งที่เรียกว่า คำบังคับ โดยในคำบังคับนั้นจะระบุด้วยว่าให้จำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษานั้นต้องชำระหนี้อย่างไรตามคำพิพากษา ซึ่งระยะเวลาในการปฏิบัติตามคำพิพากษาหรือคำสั่งในคำบังคับนั้นจะเริ่มนับหลังจากที่จำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาทราบคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแล้ว นั่นคือหากวันที่ศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งจำเลยอยู่ในศาล ศาลท่านจะสั่งให้จำเลยชำระหนี้ภายในกี่วัน แต่ถ้าในวันที่ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นจำเลยไม่ได้มาฟังคำพิพากษาหรือคำสั่ง เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจำเป็นที่จะต้องแจ้งคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นให้กับจำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาทราบคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นก่อนโดยการขอศาลให้ส่งคำบังคับให้กับจำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาเพื่อให้เขาทราบคำตัดสินของศาลและทำการชำระหนี้ตามคำพิพากษาภายในกำหนด การทำการบังคับคดีนั้นจะเริ่มกระทำได้หลังจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือจำเลยในคดีไม่กระทำการชำระหนี้ให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาที่ระบุไว้ในคำบังคับ ในระหว่างระยะเวลาตามคำบังคับนี้เจ้าหนี้จะยังไม่สามารถทำการบังคับคดีได้จนกว่าจะพ้นระยะเวลาตามคำบังคับไปแล้ว ดังนั้นการบังคับคดีจะเริ่มได้เมื่อใดนั่นคือเริ่มได้เมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาตามคำบังคับไปแล้วนั่นเอง

ปกติแล้วถ้าศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ต้องมีการบังคับคดีกับจำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษา ศาลมักจะออกคำบังคับทันที่ที่ได้อ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นครับ และจะถือว่าลูกหนี้ตามคำพิพากษาได้ทราบคำบังคับในวันนั้นแล้ว แต่ถ้าศาลไม่ได้ออกคำบังคับให้โจทก์หรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจำเป็นที่จะต้องแจ้งให้ลูกหนี้ทราบก่อนครับว่าศาลได้ตัดสินว่าอย่างไรและมีคำบังคับว่าอย่างไรบ้างโดยการขอให้ศาลออกคำบังคับส่งไปให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือจำเลยทราบด้วยนะครับเพราะหากจำเลยหรือลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ทราบคำบังคับเราจะไม่สามารถเริ่มกระทำการบังคับคดีได้เลยครับ

จำเป็นหรือไม่ที่ต้องรอให้มีคำพิพากษาศาลฎีกาก่อนจึงจะทำการบังคับคดีได้?

ไม่จำเป็นครับ ตามที่ได้กล่าวไปแล้วว่าการบังคับคดีจะเริ่มดำเนินการได้ตั้งแต่สิ้นสุดระยะเวลาตามคำบังคับ คำบังคับนั้นจะมีได้เมื่อศาลตัดสินแล้วว่าจะให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือจำเลยชำระหนี้โจทก์อย่างไร การบังคับคดีจึงมีได้ตั้งแต่ศาลชั้นต้นมีคำตัดสินและแม้ว่าจำเลยจะอุทธรณ์หรือฎีกาคำพิพากษาหรือคำสั่งก็ตามแต่ถ้าไม่ขอทุเลาการบังคับคดีไว้ โจทก์หรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาก็ยังสามารถที่จะบังคับคดีได้ครับ

การบังคับคดีมีกำหนดระยะเวลากี่ปี?

การบังคับคดีนั้นจะมีระยะเวลา 10 นับแต่วันที่ศาลได้อ่านคำพิพากษา ตรงนี้ให้ยึดว่าศาลได้อ่านคำพิพากษาให้จำเลยฟังในวันใดครับ โดยหากเป็นคำพิพากษาของศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาให้เปิดไปดูด้านหลังสุดซึ่งปกติจะเป็นลายมือเขียนเอาไว้ว่าได้อ่านคำพิพากษาวันใด เริ่มนับจากวันนั้นครับไม่ได้ดูวันจากด้านหน้า ที่เป็นเช่นนี้เนื่องจากว่าการอ่านคำพิพากษาแม้จะเป็นคำพิพากษาศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาก็ตามผู้ที่อ่านคือศาลชั้นต้นที่ตัดสินคดีครับ ทำให้ในหน้าแรกจะเป็นวันที่ศาลอุทธรณ์หรือศาลฎีกาได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งจากนั้นศาลสูงท่านก็จะใส่ซองส่งให้ศาลชั้นต้นเป็นผู้อ่านให้โจทก์และจำเลยฟังว่าศาลสูงได้ตัดสินว่าอย่างไร ซึ่งวันที่ศาลชั้นต้นนัดมาฟังคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลสูงท่านก็จะแกะซองและอ่านให้โจทก์และจำเลยฟัง จากนั้นก็จะเขียนไปในท้ายคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลสูงนั้นว่าได้อ่านในวันใด การนับระยะเวลาบังคับคดี 10 ปีนั้นจะเริ่มจากวันที่ศาลได้อ่านคำพิพากษาด้วยเหตุนี้หากเป็นการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์หรือฎีกาก็จึงต้องเปิดไปดูหน้าสุดท้ายของคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นครับว่าศาลชั้นต้นท่านได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลสูงในวันใดนั่นเอง

การบังคับคดีต้องทำอย่างไรบ้าง? และคำร้องขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีต้องทำอย่างไร?

หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาตามคำบังคับแล้วถ้าเป็นหนี้ที่ต้องดำเนินการบังคับคดีโดยเจ้าพนักงานบังคับคดีเช่น หนี้เงิน หรือ หนี้ที่ต้องมีการบังคับคดีโดยวิธีการยึดทรัพย์สินออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ให้แก่ลูกหนี้ อายัดสิทธิเรียกร้องหรือเงินในธนาคาร หรือขับไล่รื้อถอน เหล่านี้จำเป็นที่จะต้องขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีเพื่อตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเสียก่อนเจ้าพนักงานบังคับคดีจึงจะมีอำนาจกระทำได้ครับ ส่วนหนี้อื่นเช่นการทำนิติกรรมก็จะเป็นการใช้คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลแทนการแสดงเจตนาขึ้นอยู่กับคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นว่าจะสั่งให้จำเลยชำระหนี้ด้วยวิธีใดครับ เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีให้แล้วเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาก็ต้องแจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบว่าศาลได้ออกหมายบังคับคดีแล้ว จากนั้นจึงจะทำการแถลงต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีขอให้กระทำการยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้องหรือกระทำการใด ๆ เพื่อเป็นการบังคับให้เจ้าหนี้ได้รับชำระหนี้ตามคำพิพากษา

การขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีนั้นต้องทำเป็นคำร้องยื่นต่อศาลโดยรายละเอียดของคำร้องขอให้ศาลตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีนั้นจะสรุปเป็นเนื้อหาในคำร้องขอออกหมายบังคับคดีว่าในคำร้องนั้นต้องมีรายละเอียดดังนี้คือ

ข้อ ๑ เขียนบรรยายในคำร้องว่าศาลได้ตัดสินว่าอย่างไร

ข้อ ๒ ได้มีคำบังคับสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาต้องทำอะไรภายในระยะเวลาเท่าไร และบัดนี้ในขณะยื่นคำร้องนั้นได้พ้นกำหนดระยะเวลาตามคำบังคับนั้นแล้ว

ข้อ ๓ เจ้าหนี้มีความประสงค์จะบังคับคดีเพื่อหนี้ตามคำพิพากษาอย่างไร มีการชำระหนี้มาบ้างแล้วหรือไม่ ยังไม่ชำระเลยหรือชำระมาแล้วบางส่วนแต่ยังขาดเหลืออีกเท่าไร เจ้าหนี้ต้องการบังคังคดีอีกเท่าไร

ข้อ ๔ ระบุขอให้ศาลตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดำเนินการบังคับคดีให้กับเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอย่างไร เช่น ด้วยการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้เพื่อนำเงินมาชำระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาจนครบถ้วนเป็นต้น

การเพิกถอนหรือแก้ไขการบังคับคดีที่ผิดระเบียบทำอย่างไร?

ในการบังคับคดีนั้นถ้าคำบังคับหรือหมายบังคับคดีมีความบกพร่อง ผิดพลาด หรือฝ่าฝืนกฎหมาย เช่น หมายบังคับคดีที่ออกมาไม่เป็นไปตามคำพิพากษา ไม่เป็นไปตามกฎหมายหรือมีความคลาดเคลื่อนไปจากความเป็นจริง เจ้าหนี้ ลูกหนี้ เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือแม้แต่ผู้มีส่วนได้เสียที่ได้รับความเสียหายจากการบังคับคดีนั้นสามารถที่จะยื่นคำร้องขอต่อศาลชั้นต้นที่มีคำพิพากษาหรือมีคำสั่งนั้นให้เพิกถอนแก้ไขการบังคับคดีนั้นได้แต่ว่าการจะยื่นนั้นต้องกระทำก่อนการบังคับคดีเสร็จสิ้นลงนะครับ การยื่นคำร้องนั้นสามารถยื่นได้แต่มีระยะเวลาจำกัดว่าต้องทำภายใน 15 วันนับแต่วันที่ได้รู้หรือได้ทราบถึงการบังคับคดีที่ไม่ชอบนั้นด้วยครับ หากเลยกำหนดระยะเวลา 15 วันนี้แล้วจะไม่สามารถยื่นคำร้องขอให้ศาลเพิกถอนหรือแก้ไขการบังคับคดีที่ผิดระเบียบได้ อย่างไรก็ดีหากว่าศาลเห็นสมควรแม้จะเลยกำหนดระยะเวลา 15 วันแล้วก็ตามศาลท่านอาจจะสั่งให้แก้ไขได้อยู่นะครับ แต่มีข้อยกเว้นว่า ไม่ว่าจะทำภายในกำหนดเวลา 15 วันหรือศาลเห็นสมควรก็ตาม ถ้ามีการให้สัตยาบันหรือการกระทำที่เป็นการยอมรับการบังคับคดีที่ผิดระเบียบนั้นแล้วจะทำให้ไม่สามารถขอเพิกถอนหรือแก้ไขการบังคับคดีที่ผิดระเบียบได้อีกเลยครับ ควรระวังตรงจุดนี้ให้ดี เมื่อพบว่ามีการออกหมายบังคับคดีที่บกพร่อง ผิดพลาดหรือฝ่าฝืนต่อกฎหมายแล้วควรหลีกเลี่ยงการกระทำที่เป็นการแสดงว่ายอมรับการออกหมายบังคับคดีที่มีปัญหานั้นนะครับ

ในกรณีที่การบังคับคดีบกพร่อง ผิดพลาด หรือฝ่าฝืนต่อกฎหมายเกิดจากการกระทำของเจ้าพนักงานบังคับคดี เช่นเจ้าพนักงานบังคับคดียึดที่ดินผิดแปลง หรือไม่ยอมยึดทรัพย์ เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดไม่ชอบ เจ้าหนี้ ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือผู้ที่ต้องเสียหายจากการบังคับคดีนั้นสามารถที่จะยื่นคำร้องต่อศาลให้ศาลสั่งเพิกถอนหรือแก้ไขการบังคับคดีซึ่งผิดระเบียบอันเกิดจากเจ้าพนักงานบังคับคดีได้เช่นกันครับ

อย่างไรก็ดีในกรณีที่คำร้องที่ยื่นมานั้นอาจจะเป็นการประวิงคดีให้ชักช้า ผู้มีส่วนได้เสียสามารถยื่นคำร้องต่อศาลสั่งให้ผู้ที่ยื่นคำร้องขอเพิกถอน หรือแก้ไขหมายบังคับคดีนั้นวางเงินหรือหาประกันมาวางต่อศาลได้ครับเพื่อจะได้เป็นการประกันการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลที่จะเกิดความเสียหายจากการยื่นคำร้องเพื่อประวิงคดีนั้นครับ

ทรัพย์สินอะไรบ้างที่ไม่อยู่ภายใต้บังคับการบังคับคดี?

ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีมีดังนี้ครับ

(๑) เครื่องนุ่งห่มหลับนอน เครื่องใช้ในครัวเรือน หรือเครื่องใช้สอยส่วนตัว โดยประมาณรวมกันราคาไม่เกินประเภทละสองหมื่นบาท แต่ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร เจ้าพนักงานบังคับคดีจะกำหนดให้ทรัพย์สินแต่ละประเภทดังกล่าวที่มีราคารวมกันเกินสองหมื่นบาทเป็นทรัพย์สินที่ไม่ต้องอยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีก็ได้  ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความจำเป็นตามฐานะของลูกหนี้ตามคำพิพากษา

(๒) สัตว์ สิ่งของ เครื่องมือ เครื่องใช้ ในการประกอบอาชีพหรือประกอบวิชาชีพเท่าที่จำเป็นในการเลี้ยงชีพของลูกหนี้ตามคำพิพากษา ราคารวมกันโดยประมาณไม่เกินหนึ่งแสนบาท แต่ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษามีความจำเป็นในการเลี้ยงชีพก็อาจร้องขอต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีขออนุญาตใช้สัตว์ สิ่งของ เครื่องมือ เครื่องใช้เท่าที่จำเป็นในการประกอบอาชีพหรือประกอบวิชาชีพในกิจการดังกล่าวของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอันมีราคารวมกันเกินกว่าจำนวนราคาที่กำหนดนั้น ในกรณีเช่นนี้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจใช้ดุลพินิจไม่อนุญาตหรืออนุญาตได้เท่าที่จำเป็นภายในบังคับแห่งเงื่อนไขตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร

(๓) สัตว์ สิ่งของ เครื่องใช้ และอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้ทำหน้าที่ช่วยหรือแทนอวัยวะของลูกหนี้ตามคำพิพากษา

(๔) ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอันมีลักษณะเป็นของส่วนตัวโดยแท้ เช่น หนังสือสำหรับวงศ์ตระกูลโดยเฉพาะ จดหมาย หรือสมุดบัญชีต่าง ๆ

(๕) ทรัพย์สินอย่างใดที่โอนกันไม่ได้ตามกฎหมาย หรือตามกฎหมายย่อมไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี

ในกรณีที่เป็นเงินหรือสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคำพิพากษา เงินหรือสิทธิเรียกร้องเป็นเงินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีได้แก่

(๑) เบี้ยเลี้ยงชีพซึ่งกฎหมายกำหนดไว้ ส่วนเงินรายได้เป็นคราว ๆ ซึ่งบุคคลภายนอกได้ยกให้เพื่อเลี้ยงชีพนั้น ให้มีจำนวนไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร

(๒) เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ เบี้ยหวัด หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของข้าราชการ เจ้าหน้าที่ หรือลูกจ้างในหน่วยราชการ และเงินสงเคราะห์ บำนาญ หรือบำเหน็จที่หน่วยราชการได้จ่ายให้แก่คู่สมรสหรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น

(๓) เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ ค่าชดใช้ เงินสงเคราะห์ หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของพนักงาน ลูกจ้าง หรือคนงาน นอกจากที่กล่าวไว้ใน (๒) ที่นายจ้างหรือบุคคลอื่นใดได้จ่ายให้แก่บุคคลเหล่านั้น หรือคู่สมรส หรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น เป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร

(๔) บำเหน็จหรือค่าชดเชยหรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของบุคคลตาม (๓) เป็นจำนวนไม่เกินสามแสนบาทหรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร

(๕) เงินฌาปนกิจสงเคราะห์ที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาได้รับอันเนื่องมาแต่ความตายของบุคคลอื่นเป็นจำนวนตามที่จำเป็นในการดำเนินการฌาปนกิจศพตามฐานะของผู้ตายที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร

บุคคลที่ไม่ใช่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาจะทำอย่างไรถ้าหากทรัพย์สินที่ถูกบังคับคดีนั้นเป็นกรรมสิทธิ์ของบุคคลนั้นส่วนหนึ่ง?

บุคคลที่ไม่ใช่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาแต่มีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ถูกยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้อง เช่นเป็นเจ้าของรวมในที่ดิน หรือเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีอื่นสามารถจะมาร้องขอกันส่วนเงินที่ได้จากการบังคับคดีนั้นได้ครับ หรือในกรณีที่ทรัพย์สินที่ถูกยึดนั้นเป็นของบุคคลอื่นไม่ใช่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรืออาจจะเป็นเจ้าของรวมในอสังหาริมทรัพย์ซึ่งได้แยกการครอบครองเป็นส่วนสัดเรียบร้อยแล้ว หรือบุคคลที่อยู่ในฐานะอันจะจดทะเบียนสิทธิของตนในทรัพย์สินนั้นได้อยู่ก่อน เช่นนี้บุคคลเหล่านั้นสามารถที่จะร้องขอให้ปล่อยทรัพย์สินนั้นทั้งหมดหรือบางส่วนเฉพาะที่เป็นส่วนของตนได้ครับ โดยการยื่นคำร้องขอต่อศาลชั้นต้นที่ทำการพิพากษาหรือมีคำสั่งในคดีนั้นครับ

เช่นกันครับหากเจ้าหนี้หรือผู้มีส่วนได้เสียจากการที่บุคคลภายนอกยื่นขอกันส่วนหรือขอให้ปล่อยทรัพย์ที่ยึดนั้นเห็นว่าการยื่นขอกันส่วนหรือขอให้ปล่อยทรัพย์ที่ยึดดังกล่าวเป็นการกระทำเพื่อประวิงคดีให้ชักช้า สามารถขอให้ศาลสั่งให้ผู้ที่ร้องนั้นวางเงินหรือหาประกันต่อศาลเพื่อเป็นประกันการชำระค่าสินไหมทดแทนแก่โจทก์หรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาสำหรับความเสียหายที่อาจได้รับจากการยื่นคำร้องขอกันส่วนหรือขอให้ปล่อยทรัพย์ที่ยึดนั้นได้ครับ

ทำอย่างไรเมื่อถูกบังคับคดี?

สิ่งที่ต้องทำเป็นอันดับแรกคือตั้งสติครับ ดูว่าหมายบังคับคดีนั้นเขียนว่าอะไร มีรายละเอียดและข้อกำหนดอะไรบ้าง กรณีที่ไม่เคยรู้ตัวว่าถูกฟ้องมาก่อนรีบไปที่ศาลที่ออกหมายบังคับคดีนั้นและเช็คคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอันดับแรกครับ แนะนำว่าควรรีบปรึกษาทนายเพราะจะมีกำหนดระยะเวลาในกรณีที่จะขอพิจารณาคดีใหม่อยู่ครับ ในการปรึกษาทนายนั้นควรไปคัดคำพิพากษาหรือคำสั่งรวมถึงคำฟ้องและคำเบิกความพยานทุกปากส่งให้ทนายเพื่อขอคำปรึกษาด้วยนะครับ หากนำหมายบังคับคดีมาให้เพียงอย่างเดียวจะให้คำปรึกษารวมถึงช่วยหาวิธีแก้ไขได้ไม่มากครับเพราะไม่รู้ถึงต้นสายปลายเหตุ

กรณีที่ต่อสู้คดีจนคดีถึงที่สุดแล้วตรงนี้ทำอะไรไม่ได้มากครับนอกจากหาเงินมาชำระหนี้ตามคำพิพากษานั้น ถ้ามีการขายทอดตลาดทรัพย์สิน ถ้าทรัพย์สินนั้นเป็นของเราวิธีการที่จะทำได้คือเข้าไปสู้ราคาเพื่อทำการซื้อทอดตลาดกลับมาครับ ถ้ามีการขายทอดตลาดไปแล้วโดยที่เราไม่รู้ตรงนี้อาจจะยื่นคำร้องขอให้ศาลเพิกถอนการขายทอดตลาดและทำการขายทอดตลาดใหม่เพื่อให้เราสามารถเข้าไปทำการแข่งสู่ราคาในการซื้อทอดตลาดทรัพย์สินนั้นได้ครับ ต้องดูเป็นกรณีๆไป

สิ่งที่ไม่ควรทำหลังจากที่สู้คดีจนคดีถึงที่สุดแล้วก็คือยักย้ายถ่ายโอนทรัพย์สินเราเพื่อจะหลีกเลี่ยงการบังคับคดีกับทรัพย์สินนั้นครับ ไม่ควรทำตั้งแต่เมื่อรู้ว่าเจ้าหนี้จะดำเนินการฟ้องร้องเราแล้วนะครับเพราะอาจจะสุ่งเสี่ยงต่อการกระทำความผิดทางอาญาฐานโกงเจ้าหนี้ได้นะครับ

เป็นหนี้แล้วต้องใช้ครับถ้าเอาของของเขามาก็ควรคืนกลับไปให้เจ้าของครับ เราไม่ควรเรียกร้องความยุติธรรมด้วยการรังแกคนอื่นหมายถึงทั้งสองฝั่งเลยนะครับ

เมื่อบุคคลใดตายทรัพย์มรดกของผู้ที่เสียชีวิตก็จะตกลงสู่ทายาท ตามหลักของกฎหมายลักษณะมรดก แต่ในบางครั้งเจ้าของมรดกหรือผู้ที่ตายต้องการที่จะกำหนดการจัดการและการแบ่งทรัพย์สินของตนหลังจากที่ตนตาย อาจจะมาจากหลายสาเหตุ เช่น กลัวว่าถ้าหากโอนทรัพย์สินของตนให้กับทายาทจนหมดแล้วทายาทตนจะไม่เลี้ยงดู หรือยังอยากที่จะจัดการทรัพย์สินของตนให้งอกเงยขึ้นมากกว่านี้ หรืออาจจะเป็นชาวต่างชาติที่มาอาศัยอยู่ในประเทศไทยแต่ไม่มีญาติอยู่ในประเทศไทยซึ่งกลัวว่าหากตนได้ตายไปทรัพย์สินจะตกเป็นของแผ่นดินไม่สามารถส่งให้ทายาทของตนที่อาศัยอยู่ต่างประเทศได้ ด้วยเหตุนี้จึงต้องหาวิธีที่จะมาจัดการทรัพย์สินของตนหลังจากที่ตายไปแล้วโดยการทำคำสั่งกำหนดการเผื่อตายนั่นเองว่าหลังจากฉันได้จากไปแล้วให้จะให้ทายาทจัดการทรัพย์สินของฉันนั้นอย่างไรบ้างและวีธีการดังกล่าวนั่นคือ การทำพินัยกรรม

การทำพินัยกรรมนั้นสามารถยกทรัพย์สินให้กับใครก็ได้ครับ ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นทายาท กรณีมีทรัพย์สินที่ไม่ได้กำหนดไว้ว่าจะแบ่งให้ใครในพินัยกรรม ทรัพย์สินนั้นจะแบ่งกันตามหลักมรดกตกทอดแก่ทายาทครับ กรณีไม่มีทายาทที่จะรับมรดกและไม่ได้กำหนดว่าจะยกทรัพย์สินนั้นให้ใคร ทรัพย์มรดกนั้นก็จะตกกลับสู่แผ่นดินครับก็คือเข้ารัฐนั่นเอง

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ของไทยนั้นได้กำหนดลักษณะของพินัยกรรมไว้ด้วยกัน 5 แบบกับวิธีพิเศษ อีก 2 กรณี ดังนี้

1 พินัยกรรมแบบธรรมดา

2 พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับ

3 พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง

4 พินัยกรรมแบบเอกสารลับ

5 พินัยกรรมแบบทำโดยวาจา

และวิธีการพิเศษอีก 2 กรณีได้แก่

1 พินัยกรรมสำหรับคนในบังคับไทยที่อยู่ในต่างประเทศ และ

2 พินัยกรรมสำหรับบุคคลที่รับราชการทหารหรือทำการเกี่ยวข้องอยู่กับราชการทหารในภาวะการรบหรือการสงคราม

อย่างที่กล่าวไปข้างต้นกฎหมายกำหนดแบบของการทำพินัยกรรมไว้เป็นพิเศษโดยเฉพาะ ซึ่งคำว่าแบบของพินัยกรรมนี้เองทำให้หากทำไม่ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายกำหนดแล้ว พินัยกรรมนั้นก็จะตกเป็นโมฆะ ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับว่าการทำผิดแบบขอพินัยกรรมในลักษณะใดด้วยครับ เช่น

หากผู้ทำพินัยกรรมนั้นยังมีอายุไม่ถึง 15 ปี พินัยกรรมก็จะตกเป็นโมฆะทั้งฉบับ ผลก็คือทรัพย์มรดกจะแบ่งปันตามหลักมรดกปกติเสมือนไม่ได้มีการทำพินัยกรรมเกิดขึ้นครับ หรือ

หากมีข้อกำหนดในพินัยกรรมยกทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรมให้ผู้เป็นพยานในพินัยกรรม หรือคู่สมรสของพยานในพินัยกรรม ถ้าเป็นกรณีนี้จะมีผลทำให้เฉพาะข้อกำหนดในพินัยกรรมที่ยกทรัพย์สินให้พยานหรือคู่สมรสของพยานในพินัยกรรมนั้นตกเป็นโมฆะครับ แต่ไม่ได้ทำให้พินัยกรรมทั้งฉบับเป็นโมฆะแต่อย่างใด ทรัพย์สินในส่วนข้อกำหนดที่เป็นโมฆะนั้นจะกลับสู่กองมรดกแบ่งปันให้ทายาทผู้มีสิทธิได้รับมรดกตามหลักมรดกปกติครับ หรือ

หากผู้ทำพินัยกรรมนั้นกำหนดให้ยกทรัพย์สินที่เป็นสินสมรสให้แก่ผู้ใดถึงแม้ว่าคู่สมรสจะเซ็นต์ยินยอมไว้ด้วยในพินัยกรรมนั้นก็ตาม การกำหนดเช่นนี้ไม่ทำให้พินัยกรรมตกเป็นโมฆะครับ แต่สามารถบังคับได้แค่ทรัพย์สินของผู้ทำพินัยกรรมเท่านั้น ในส่วนที่เป็นสินสมรสยังคงเป็นของคู่สมรสครับ หรือ

พินัยกรรมที่ทำนั้นไม่ได้ลงวันเดือนปีที่ทำพินัยกรรม หรือพยานในพินัยกรรมลงลายมือชื่อไม่ถูกต้องตามแบบที่กฎหมายกำหนด กรณีเหล่านี้ก็จะทำให้พินัยกรรมที่ทำขึ้นนั้นใช้ไม่ได้และไม่มีผลเป็นพินัยกรรมครับ ทำให้ทรัพย์มรดกตกแก่ทายาทหรือตกเป็นของแผ่นดินตามกฎหมายมรดกปกติครับ

เหล่านี้เป็นตัวอย่างที่ยกมาให้เห็นถึงผลเสียที่อาจเกิดขึ้นได้จากความไม่รู้ในการทำพินัยกรรมครับ จะเห็นได้ว่าการทำพินัยกรรมนั้นต้องกระทำโดยระมัดระวังเป็นอย่างมากทีเดียวครับ ดังนั้นเราจึงจำเป็นที่จะต้องรู้ว่าพินัยกรรมในแต่ละแบบนั้นกฎหมายกำหนดไว้ว่ามีองค์ประกอบอะไรบ้างเพื่อที่จะทำให้พินัยกรรมที่เราต้องการทำนั้นไม่ตกเป็นโมฆะครับ

ต่อไปนี้เราก็จะมาพูดถึงลักษณะต่าง ๆ ของพินัยกรรมกันต่อว่าพินัยกรรมในแต่ละแบบมีลักษณะอย่างไรกันบ้างดีกว่าครับ โดยเริ่มจาก

แบบที่ 1 พินัยกรรมแบบธรรมดา

พินัยกรรมแบบนี้จะเป็นพินัยกรรมที่พิมพ์ขึ้นอาจจะเป็นแบบฟอร์มพินัยกรรมทำสำเร็จรูปมาแล้วก็ได้ กฎหมายกำหนดว่าจะมีผลเป็นพินัยกรรมที่สมบูรณ์สำหรับพินัยกรรมแบบธรรมได้นั้น พินัยกรรมที่ทำนั้นจะต้องมีส่วนประกอบที่สำคัญ ๆ ดังต่อไปนี้ ได้แค่

1 ต้องทำเป็นหนังสือหรือทำเป็นเอกสาร หลายคนอ่านแล้วคงสงสัยว่า พินัยกรรมที่ไม่ได้ทำเป็นเอกสารมันมีด้วยเหรอ ตอบมีครับ เป็นพินัยกรรมที่เรียกว่า พินัยแบบที่ทำโดยวาจา เพื่อไม่ให้งงไปกันใหญ่เอาเป็นว่าพินัยกรรมแบบธรรมดานี้ต้องทำเป็นเอกสารหรือหนังสือครับ จะเขียนเองทั้งฉบับหรือพิมพ์ก็ได้ไม่ว่ากันครับ จะพิมพ์เองหรือให้ผู้อื่นเขียนก็ไม่ผิด แต่อย่าจำไปปนกับพินัยกรรมลักษณะอื่นนะครับ ตอนนี้เรากำลังพูดถึงพินัยกรรมแบบธรรมดา สำหรับคำถามในใจที่ว่าพินัยกรรมนั้นจะทำโดยวิธีทางอิเล็กทรอนิกส์ได้หรือไม่เช่นส่งเข้าเมลย์ พิมพ์ลงในคลาวน์ คำตอบคือไม่ได้ครับ พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 ห้ามไว้ครับว่าไม่สามารถทำเป็นอิเล็กทรอนิกส์ได้ พินัยกรรมทุกชนิดต้องปรินท์ออกมาหรือเขียนลงกระดาษหรือทำเป็นเอกสารเท่านั้นครับ สิ่งที่เป็นอิเล็กทรอนิกส์จะไม่มีผลเป็นพินัยกรรมครับ

2 ต้องลง วันที่ เดือน ปี ขณะที่ทำพินัยกรรมนั้นด้วยนะครับ วัน เดือน ปี สำคัญอย่างไร? คำตอบคือเอาไว้ดูครับว่าพินัยกรรมฉบับไหนเป็นฉบับล่าสุด พินัยกรรมฉบับใหม่จะลบล้างพินัยกรรมฉบับเก่าครับ

3 ผู้ทำพินัยกรรมต้องลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานพร้อมกันอย่างน้อย 2 คน พยานสองคนนั้นต้องรู้เรื่องการทำพินัยกรรมของผู้ทำพินัยกรรมด้วยนะครับ ไม่ใช่มาแค่ลงลายมือชื่ออย่างเดียว และองค์ประกอบสำคัญสำหรับพินัยกรรมแบบธรรมดาในข้อสุดท้ายก็คือ

4 ต้องมีพยานสองคนต้องลงลายมือชื่อรับรองรายมือชื่อของผู้ทำพินัยกรรมไว้ในขณะนั้นด้วย

ส่วนถ้าหากมีการแก้ไขหลังจากที่ทำพินัยกรรมเสร็จแล้ว การแก้ไขพินัยกรรมก็ต้องทำให้ถูกต้องตามแบบเช่นกันครับไม่เช่นนั้นจะไม่มีผลเป็นการแก้ไขพินัยกรรม

การแก้ไขพินัยกรรมแบบธรรมดา เช่น การขูดลบ ตก เติม หรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงอย่างอื่นก็ต้อง ทำเป็นหนังสือ ลงวันเดือนปีที่แก้ ผู้ทำพินัยกรรมลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานสองคนและพยานสองคนก็ต้องลงลายมือชื่อรับรองเช่นกันครับเรียกว่า เขียนอย่างไรเวลาแก้ก็ทำอย่างนั้นนั่นแหละครับ แล้วขีดทับล่ะ การขีดทับมีผลเป็นการเพิกถอนข้อความในส่วนนั้นทันทีครับโดยไม่ต้องลงลายมือชื่ออะไรเลยดังนั้นจะขีดทับอะไรต้องระวังนะครับ เรามาต่อกันที่แบบต่อไปครับ

แบบที่ 2 พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับ

องค์ประกอบของพินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับนั้นมีดังนี้ครับ

1 แน่นอนครับต้องทำเป็นเอกสาร

2 การทำพินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับนั้นตามชื่อครับ คือต้องทำโดยการเขียนด้วยตนเองทั้งฉบับครับ เขียนหมายถึงเขียนด้วยลายมือครับ จะใช้มือเขียนหรือในกรณีที่มือไม่สามารถเขียนได้ จะใช้ร่างกายส่วนไหนเขียนได้หมดครับ แต่ควรคำนึงด้วยว่าถ้าเป็นคนปกติแล้วใช้ส่วนอื่นเขียนระวังว่าอาจจะถูกพิจารณาว่าวิกลจริตขณะทำพินัยกรรมซึ่งผลจะทำให้พินัยกรรมที่ทำนั้นเป็นโมฆะทั้งฉบับได้นะครับ

3 ลงวันเดือนปีที่ทำพินัยกรรมนั้นลงไปครับ

4 ลงลายมือชื่อผู้ทำพินัยกรรม ข้อควรระมัดระวังในส่วนนี้คือกฎหมายไม่ให้ใช้วิธีการใช้รอยพิมพ์นิ้วมือในการลงชื่อนะครับถ้าทำก็ไม่มีผลเป็นพินัยกรรมครับ พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับต้องการลายมือเท่านั้นครับ เขียนเองทั้งฉบับได้การลงลายมือชื่อก็ควรเขียนเองครับ

สำหรับพินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับนี้ไม่ต้องใช้พยานสองคนรับรองครับ ดังนั้นแม้มีพยานสองคนรับรองแล้วพยานหรือคู่สมรสของพยานจะรับทรัพย์สินจากพินัยกรรมข้อกำหนดนั้นก็ไม่เป็นโมฆะครับ จะต่างจากพินัยกรรมแบบธรรมดาครับ หากพยานคนใดคนหนึ่งหรือทั้งสองคนได้รับทรัพย์สินจากพินัยกรรมนั้นด้วยข้อกำหนดที่ยกทรัพย์สินให้กับพยานทั้งสองคนนั้นจะเป็นโมฆะทันทีครับ นอกจากนี้ยังรวมถึงคู่สมรสของพยานทั้งสองคนก็ห้ามรับทรัพย์สินจากพินัยกรรมที่ทำขึ้นนั้นด้วยครับ

การขูด ลบ ตก เติมหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงใดๆในพินัยกรรมแบบเขียนเองนั้น หลักการเช่นเดิมครับ เขียนอย่างไรจะแก้ก็ต้องทำอย่างนั้นครับ นั่นคือ ทำเป็นหนังสือหรือเอกสาร เขียนด้วยลายมือ ลงวันเดือนปี และลงลายมือชื่อผู้ทำพินัยกรรมครับ แบบต่อไป

แบบที่ 3 พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง

วิธีนี้จำมีเจ้าหน้าที่รัฐเกี่ยวข้อง ข้อดีก็คือความน่าเชื่อถือจะสูงที่สุดครับแต่ก็ไม่ได้มากมายกว่าสองแบบแรกชนิดทิ้งห่างอะไรมากนะครับ องค์ประกอบของพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมืองจะมีดังนี้

1 ต้องทำเป็นเอกสาร

2 ผู้ทำพินัยกรรมต้องไปแจ้งข้อความที่ตนประสงค์จะให้ใส่ไว้ในพินัยกรรมของตนแก่นายอำเภอ หรือผู้อำนวยการเขตต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคน

3 นายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตจะจดข้อความที่ผู้ทำพินัยกรรมแจ้งให้ทราบนั้นลงไว้ในพินัยกรรมและอ่านข้อความนั้นให้ผู้ทำพินัยกรรมและพยานฟังครับ

4 เมื่อผู้ทำพินัยกรรมและพยานได้ฟังข้อความและเห็นว่ามีความถูกต้องตรงตามความประสงค์ของผู้ทำพินัยกรรมที่ได้แจ้งไว้แล้ว ผู้ทำพินัยกรรมและพยานต้องลงลายมือชื่อไว้เป็นสำคัญ

5 นายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตจะลงลายมือชื่อและวันเดือนปี และจดลงไว้ด้วยว่าพินัยกรรมนั้นได้ทำขึ้นถูกต้องตามข้อ 1 ถึงข้อ 3 และประทับตรา

การแก้ไข ขูดลบ ตก เติม ผู้ทำพินัยกรรม พยานและนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตต้องได้ลงลายมือชื่อกำกับไว้ด้วย

ตรงนี้ขอเพิ่มเติมเอกสารที่ต้องนำติดตัวไปด้วยเวลาติดต่ออำเภอหรือเขตดังนี้นะครับ

1  ใบคำร้องขอทำพินัยกรรม แบบ พ.ก. 1 (ขอได้ที่อำเภอหรือเขต)

2 บัตรประจำตัวประชาชน

3 ใบรับรองแพทย์ของโรงพยาบาลรัฐหรือเอกชนว่าไม่ได้เป็นคนวิกลจริต รายละเอียดติดต่ออำเภอหรือเขตนะครับ

4 สำเนาเอกสารอื่นๆที่เป็นการแสดงกรรมสิทธิ์หรือหลักฐานเกี่ยวกับทรัพย์สิน เช่นโฉนดที่ดิน

5 ค่าธรรมเนียมประมาณ 50-200 บาท

แบบที่ 4 พินัยกรรมแบบเอกสารลับ

1 ทำเป็นเอกสาร

2 ผู้ทำพินัยกรรมต้องลงลายมือชื่อในพินัยกรรม

3 ผู้ทำพินัยกรรมต้องผนึกพินัยกรรมนั้นและลงลายมือชื่อคาบตรงรอยผนึกนั้นด้วย

4 ผู้ทำพินัยกรรมต้องนำพินัยกรรมที่ผนึกนั้นไปแสดงต่อนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขต พร้อมด้วยพยานอย่างน้อยสองคน และให้ถ้อยคำต่อบุคคลทั้งหมดเหล่านั้นว่าเป็นพินัยกรรมของตน ถ้าพินัยกรรมนั้นผู้ทำพินัยกรรมไม่ได้เป็นผู้เขียนเองทั้งหมด ผู้ทำพินัยกรรมจะต้องแจ้งชื่อและภูมิลำเนาของผู้เขียนให้ทราบด้วย

5 เมื่อนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตจดถ้อยคำของผู้ทำพินัยกรรมและวันเดือนปี ที่ทำพินัยกรรมจดไว้บนซองนั้นและประทับตราตำแหน่ง จากนั้นนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขต ผู้ทำพินัยกรรม และพยานต้องลงลายมือชื่อบนซองนั้นด้วย

การแก้ไข ขูด ลบ ตก เติม เปลี่ยนแปลงใดๆผู้ทำพินัยกรรมต้องลงลายมือชื่อกำกับไว้ด้วยเสมอครับ

ในส่วนของพินัยกรรมที่ได้ทำเป็นเอกสารฝ่ายเมืองหรือพินัยกรรมแบบเอกสารลับนั้น นายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตจะไม่สามารถเปิดเผยต่อบุคคลอื่นใดได้ในระหว่างผู้ทำพินัยกรรมยังมีชีวิตอยู่และผู้ทำพินัยกรรมสามารถขอให้นายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตส่งมอบพินัยกรรมนั้นแก่ตนในเวลาใดๆ ก็ได้ครับ

แบบที่ 5 พินัยกรรมแบบทำโดยวาจา

วิธีการทำพินัยกรรมแบบนี้ต้องมีพฤติการณ์พิเศษเท่านั้นครับจึงจะทำได้ นั่นคือเมื่อมีพฤติการณ์พิเศษเกิดขึ้นทำให้ไม่มีใครสามารถจะทำพินัยกรรมตามแบบอื่น ๆ ที่กล่าวมาข้างต้นได้ เช่น ผู้ต้องการทำพินัยกรรมตกอยู่ในอันตรายใกล้ความตาย ตกเครื่องบิน มีโรคระบาด หรืออยู่ในสงคราม ผู้ต้องการทำพินัยกรรมที่อยู่ในเหตุการณ์พิเศษสามารถที่จะทำพินัยกรรมด้วยวาจาได้ครับ โดยผู้ทำพินัยกรรมต้องแสดงเจตนากำหนดข้อพินัยกรรมที่ตนต้องการจะทำนั้นต่อหน้าพยานอย่างน้อยสองคนที่อยู่พร้อมกัน ณ ที่นั้นครับ พยานสองคนนั้นต้องไปแสดงตนต่อนายอำเภอโดยไม่ชักช้า( หากรอดไปได้ )และแจ้งข้อความที่ผู้ทำพินัยกรรมได้สั่งไว้ด้วยวาจานั้น รวมถึงวัน เดือน ปี สถานที่ที่ทำพินัยกรรมและพฤติการณ์พิเศษนั้นไว้ให้นายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตทราบด้วยครับ จากนั้นนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตก็จะจดข้อความที่พยานแจ้งให้ทราบนั้น และพยานสองคนนั้นก็ต้องลงลายมือชื่อไว้ในพินัยกรรมนั้นด้วยครับ ตรงนี้พินัยกรรมจะสิ้นผลไปเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งเดือนนับแต่เวลาที่ผู้ทำพินัยกรรมกลับมาสู่ฐานะที่จะทำพินัยกรรมตามแบบอื่นที่กำหนดได้นะครับ

ต่อไปเป็นพินัยกรรมที่มีลักษณะพิเศษครับ ได้แก่

1 พินัยกรรมสำหรับคนในบังคับไทยที่อยู่ในต่างประเทศ

หมายถึงคนไทยที่ต้องการทำพินัยกรรมเมื่อเขาอยู่ต่างประเทศสามารถทำพินัยกรรมตามแบบที่กล่าวไว้ข้างต้นได้ ส่วนอำนาจและหน้าที่ที่ต้องการนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตในการทำพินัยกรรมในแบบนั้น ๆ จะเป็นหน้าที่ของบุคคลต่อไปนี้แทนครับ คือ พนักงานทูต หรือกงสุลฝ่ายไทย หรือ พนักงานใด ๆ ซึ่งมีอำนาจตามกฎหมายของต่างประเทศนั้นๆที่จะรับบันทึกข้อแจ้งความไว้เป็นหลักฐานได้ครับ

2 พินัยกรรมสำหรับบุคคลที่รับราชการทหารหรือทำการเกี่ยวข้องอยู่กับราชการทหารในภาวะการรบหรือการ

เป็นสถานการณ์ที่หากในระหว่างเวลาที่ประเทศตกอยู่ในภาวะการรบหรือสงครามเท่านั้นครับ บุคคลที่รับราชการทหารหรือทำการเกี่ยวข้องอยู่กับราชการทหารจะทำพินัยกรรมตามแบบที่กล่าวมาข้างต้นได้ ผู้ที่ทำหน้าที่แทนนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตได้แก่นายทหารหรือข้าราชการฝ่ายทหารชั้นสัญญาบัตรมีอำนาจหน้าที่แทนครับ

นอกจากนี้ยังใช้กับกรณีที่บุคคลที่รับราชการทหารหรือทำการเกี่ยวกับราชการทหารจะทำพินัยกรรมในต่างประเทศในระหว่างที่ปฏิบัติการเพื่อประเทศที่กำลังรบหรือทำสงครามกันด้วยครับ

ในส่วนสุดท้ายนี้ สำหรับผู้ที่สนใจให้เราทำพินัยกรรมให้ สำนักงานเราคิดค่าทำพินัยกรรมเท่าไร?

ค่าบริการในการทำพินัยกรรมของเรานั้นจะเริ่มที่ 15,000 บาท เป็นต้นไปครับ เช่นเดียวกับการทำงานบริการทางกฎหมายของเราในด้านอื่น ๆ เราคิดราคาจากความยากง่ายของงาน ราคาจึงไม่ได้ขึ้นกับทุนทรัพย์ครับ

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านทุกท่านครับ

การสั่งสินค้าออนไลน์แล้วไม่ได้สินค้าหรือแม้แต่การซื้อสิ้นค้าแล้วสินค้าที่ส่งมานั้นพบว่าไม่ตรงปกที่โฆษณาเอาไว้ หรือเป็นคนละอย่างกับสินค้าที่สั่งซื้อ เหตุการณ์ต่างๆเหล่านี้อาจจะเป็นได้ทั้งความผิดอาญาหรือความผิดทางแพ่งอย่างเดียว ซึ่งตรงจุดนี้จำเป็นที่จะต้องดูเป็นกรณี ๆ ไป ไม่สามารถสรุปได้ว่าการสั่งซื้อสินค้าไม่ตรงปกนั้นจะเป็นคดีอาญาทั้งหมด หรือจะเป็นแพ่งเพียงอย่างเดียว

โดนหลอกซื้อสินค้าออนไลน์แล้วทำอย่างไรได้บ้าง?

อย่างไรก็ดีหากเป็นคดีอาญาเราสามารถใช้บริการภาครัฐซึ่งไม่เสียค่าใช้จ่ายได้โดยวิธีการร้องทุกข์กล่าวโทษกับเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือภาษาชาวบ้านเรียกว่าการแจ้งความนั่นเอง แต่ในทางแพ่งนั้นหากเป็นสมัยก่อนก็ต้องดำเนินการโดยการฟ้องร้องดำเนินคดีด้วยตนเองซึ่งค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีนั้นอาจไม่คุ้มกับการฟ้องร้องซะเป็นส่วนใหญ่ ด้วยเหตุนี้เองศาลยุติธรรมได้จัดตั้งแผนกคดีซื้อขายออนไลน์ในศาลแพ่งขึ้น เพื่อให้ผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากการสั่งสินค้าแล้วมีปัญหาและประสงค์ที่จะฟ้องเป็นคดีแพ่งเพื่อเรียกร้องความยุติธรรมสามารถทำได้เองโดยที่ไม่ต้องมีทนายความหรือเสียค่าใช้จ่ายใด ๆ เนื่องจากปกติแล้วหากฟ้องร้องดำเนินคดีในทางแพ่งนั้นนอกจากต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลแล้วยังจะต้องเสียค่านำหมายซึ่งก็อาจจะหลายร้อยจนถึงเป็นพันบาท

การดำเนินคดีซื้อขายออนไลน์ในศาลแพ่ง

การฟ้องคดีแต่แผนกคดีซื้อขายออนไลน์ในศาลแพ่งนั้นมีข้อดีอีกข้อหนึ่งก็คือสามารถดำเนินคดีได้โดยการออนไลน์เต็มรูปแบบทำให้นอกจากไม่ต้องใช้ทนายแล้วยังไม่ต้องไปศาลอีกด้วยค่ะ นับว่าเป็นการช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนให้สามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้อีกช่องทางหนึ่งซึ่งเป็นสิ่งที่ดีมากเลยทีเดียวค่ะ รายละเอียดนั้นตามคลิปวีดีโอของศาลยุติธรรมด้านล่างนี้ค่ะ

เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของศาลยุติธรรมที่ไม่จำเป็นต้องมีทนายความในการดำเนินการฟ้องแผนกคดีซื้อขายออนไลน์ ขอให้ผู้ที่สนใจกรุณาติดต่อแผนกคดีซื้อขายออนไลน์ของศาลในพื้นที่ของท่านหรือติดต่อศาลแพ่งและสอบถามรายละเอียดโดยตรงนะคะ หากปรึกษากับทางเราเราจำเป็นที่จะต้องคิดค่าบริการในการให้คำปรึกษาเรื่องนี้ทุกกรณีค่ะ และเราคิดค่าบริการให้คำปรึกษาในเรื่องนี้เพิ่มเป็นสองเท่าของค่าบริการให้คำปรึกษาปกติค่ะ ดังนั้นท่านควรติดต่อสอบถามกับหน่วยงานที่ให้บริการโดยตรงเพื่อปรับปรุงและพัฒนาระบบของหน่วยงานให้ดียิ่ง ๆ ขึ้นไปจะได้เป็นประโยชน์กับทุกท่านที่ได้รับความเดือดร้อนจากการซื้อขายออนไลน์ค่ะ

บริษัท ซาวาคามิ (ประเทศไทย) จำกัด ไม่ได้ประกอบกิจการบริการด้านการให้สินเชื่อทางการเงินแต่อย่างใด ผู้เสียหายจากการถูกหลอกลวงสามารถนำพยานหลักฐานต่างๆ ยื่นแจ้งความร้องทุกข์ต่อพนักงานตำรวจด้วยตนเองได้ ณ สถานีตำรวจที่ผู้เสียหายสะดวก เพื่อนำตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษ รวมถึงเรียกร้องค่าเสียหายและอายัดบัญชีของมิจฉาชีพดังกล่าว

ช่องทางในการดำเนินการอื่นๆในการร้องทุกข์ ได้แก่

กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี

กองปราบปราม

นอกจากนี้ ท่านสามารถติดต่อแจ้งเบาะแสและรายละเอียดข้อมูลเกี่ยวกับการกระทำดังกล่าวโดยส่งมายังบริษัทได้ที่ info@sawakami.co.th

เนื่องจากสำนักงานเราเพียงแต่เป็นช่องทางหนึ่งในการประชาสัมพันธ์ แจ้งข่าวสารแก่ประชาชนไม่ให้หลงเชื่อมิจฉาชีพในการแอบอ้างบริษัทใดๆเพื่อหลอกลวงประชาชน จึงขอชี้แจงข้อกฎหมายเพิ่มเติมให้กับประชาชนผู้เดือดร้อนจากการถูกหลอกลวงดังกล่าวดังนี้

การกู้ยืมเงินและสัญญากู้ยืมเงิน

การกู้ยืมเงินนั้นกฎหมายไม่ได้กำหนดแบบของสัญญาไว้ เพียงแต่กำหนดว่าการกู้ยืมเงินมากกว่า 2,000 บาทจะสามารถฟ้องร้องบังคับคดีได้ต้องทำเป็นหนังสือ ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับการเกิดสัญญากู้ยืมเงินแต่อย่างใด สัญญากู้ยืมเงินจะเกิดได้ต่อเมื่อผู้ให้กู้ยืมเงินได้ ส่งมอบ เงินให้กับผู้กู้แล้วเท่านั้น การกระทำสัญญาใดๆหาก ไม่มีการส่งมอบเงินกู้ จากผู้ให้กู้และผู้กู้ได้รับเงินกู้นั้นเรียบร้อยแล้ว ถึงแม้ว่าผู้กู้จะส่งมอบเงินให้กับผู้ให้กู้ สัญญากู้ยืมเงินก็จะยังไม่เกิดขึ้น ผู้ให้กู้ไม่สามารถที่จะมาฟ้องบังคับคดีให้ผู้กู้ต้องชดใช้เงินคืนให้กับผู้ให้กู้ได้แต่อย่างใดครับ

แม้ว่าผู้ให้กู้จะอ้างว่า ได้ส่งมอบเงินมาแล้วแต่ระบบผิดพลาดจึงส่งเงินให้ผู้กู้ไม่ได้ก็ตาม ตราบใดที่เรายังไม่ได้เงินจากผู้ให้กู้สัญญากู้ก็จะยังไม่เกิดมีขึ้น การข่มขู่ให้เราส่งมอบเงินใดๆยังเป็นความผิดอาญาอีกด้วยครับ เพราะเป็นการข่มขู่เอาทรัพย์สินทั้งที่ไม่มีมูลหนี้ที่จะอ้างตามกฎหมายได้

ความรับผิดในทางอาญา

เมื่อสัญญากู้ยืมเงินยังไม่เกิด ผู้กู้ไม่มีหนี้ที่จะต้องโอนใช้เงินใดๆไปให้แก่ผู้ให้กู้แต่อย่างใด เนื่องจากไม่มีสัญญาเงินกู้ที่จะบังคับได้ ผู้เสียหายสามารถนำพยานหลักฐานทั้งหมดที่มี ยื่นแจ้งความต่อเจ้าพนักงานตำรวจได้ทันที ในข้อหาฉ้อโกงอันเป็นการฉ้อโกงประชาชน และยังเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 อีกฐานหนึ่งด้วยครับ

เราเป็นเพียงช่องทางหนึ่งซึ่งต้องการที่จะช่วยประชาสัมพันธ์ให้กับประชาชนที่อาจจะได้รับความเดือดร้อนจากการถูกหลอกลวงจากมิจฉาชีพ หากท่านได้รับความเสียหายหรือได้รับการข่มขู่ใดๆจากมิจฉาชีพ ท่านสามารถติดต่อหน่วยงานที่เราได้กล่าวไว้ข้างต้นโดยไม่มีค่าใช้จ่ายครับ หากต้องการส่งเบาะแสหรือพยานหลักฐานเพิ่มเติมเกี่ยวกับการแอบอ้างชื่อบริษัท ซาวาคามิ (ประเทศไทย) จำกัดกรุณาติดต่อผ่านช่องทาง info@sawakami.co.th นี้เท่านั้นครับ

เราได้พูดถึงการหมิ่นประมาทในทางอาญากันไปแล้ว ต่อไปเราจะมาพูดถึงการหมิ่นประมาทในทางแพ่งกันบ้าง มาตราที่เกี่ยวข้องมี 2 มาตราได้แก่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420 และมาตรา 423

“มาตรา ๔๒๐  ผู้ใดจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิตก็ดี แก่ร่างกายก็ดี อนามัยก็ดี เสรีภาพก็ดี ทรัพย์สินหรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดก็ดี ท่านว่าผู้นั้นทำละเมิดจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อการนั้น

มาตรา ๔๒๓  ผู้ใดกล่าวหรือไขข่าวแพร่หลายซึ่งข้อความอันฝ่าฝืนต่อความจริง เป็นที่เสียหายแก่ชื่อเสียงหรือเกียรติคุณของบุคคลอื่นก็ดี หรือเป็นที่เสียหายแก่ทางทำมาหาได้หรือทางเจริญของเขาโดยประการอื่นก็ดี ท่านว่าผู้นั้นจะต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เขาเพื่อความเสียหายอย่างใด ๆ อันเกิดแต่การนั้น แม้ทั้งเมื่อตนมิได้รู้ว่าข้อความนั้นไม่จริง แต่หากควรจะรู้ได้

ผู้ใดส่งข่าวสารอันตนมิได้รู้ว่าเป็นความไม่จริง หากว่าตนเองหรือผู้รับข่าวสารนั้นมีทางได้เสียโดยชอบในการนั้นด้วยแล้ว ท่านว่าเพียงที่ส่งข่าวสารเช่นนั้นหาทำให้ผู้นั้นต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนไม่”

จะเห็นได้ว่าการหมิ่นประมาทในทางแพ่งนั้นอยู่ในเรื่องของละเมิด โดยที่การหมิ่นประมาทในทางแพ่งถ้าหากว่าเรื่องที่พูดเป็นความจริง เราจะปรับใช้มาตรา 420 ซึ่งเป็นเรื่องของการละเมิดที่เป็นบททั่วไปครับ เพราะถือเป็นการกระทำละเมิดอย่างหนึ่ง ถ้าหากเรื่องที่เป็นความจริงนั้นทำให้เราเสียหาย ก็จะทำให้เราสามารถเรียกร้องค่าเสียหายจากผู้ที่ทำละเมิดต่อเราได้นั่นเอง

แต่ถ้าเป็นการนำเรื่องที่ไม่เป็นความจริงมาใส่ความนั้น ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้กำหนดไว้โดยเฉพาะอยู่ในมาตรา 423 ครับ ทำให้ถ้าเรื่องเท็จนั้นทำให้เราเสียหาย นอกจากที่เราจะสามารถเรียกค่าสินใหมทดแทนจากความเสียหายนั้นได้แล้วเรายังสามารถที่จะเรียกร้องให้ผู้ที่หมิ่นประมาทเราโดยใช้ข้อความอันเป็นความเท็จนั้นแก้ไขชื่อเสียงเราให้กลับคืนดีได้ด้วยครับ

จากครั้งที่แล้วที่เรากล่าวไว้ว่าในทางอาญาว่าเราจะไม่สามารถขอให้ศาลสั่งให้ผู้ที่หมิ่นประมาทเราแก้ข่าวหรือเผยแพร่เพื่อทำให้ชื่อเสียงเราคืนดีได้ ซึ่งจะทำได้เพียงขอศาลให้สั่งผู้ที่กระทำความผิดโฆษณาคำพิพากษาเพียงเท่านั้น แต่ในทางแพ่งนั้น สามารถขอให้ศาลสั่งได้ครับโดยถูกกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 447 ครับ

“มาตรา ๔๔๗ บุคคลใดทำให้เขาต้องเสียหายแก่ชื่อเสียง เมื่อผู้ต้องเสียหายร้องขอ ศาลจะสั่งให้บุคคลนั้นจัดการตามควรเพื่อทำให้ชื่อเสียงของผู้นั้นกลับคืนดีแทนให้ใช้ค่าเสียหาย หรือทั้งให้ใช้ค่าเสียหายด้วยก็ได้”

อย่างไรก็ดีส่วนใหญ่เมื่อมีการหมิ่นประมาทกัน โดยเฉพาะการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา หรือดูหมิ่นด้วยการโฆษณา ผู้เสียหายมักจะใช้วิธีการแจ้งความร้องทุกข์ต่อพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจพร้อมทั้งเรียกร้องเป็นตัวเงินเพื่อให้ยอมความครับ ซึ่งก็เป็นช่องทางหนึ่งในการระงับข้อพิพาท แต่ต้องระมัดระวังในเรื่องของการเรียกร้องค่าเสียหายครับ การเรียกร้องนั้นต้องเป็นการเยียวยาหรือชดเชยให้กับความเสียหายไม่ใช่การหาประโยชน์จากการเป็นคดีความด้วยนะครับ

การจ้างทนายความคดีหมิ่นประมาท

คดีหมิ่นประมาทเราต้องจ้างทนายหรือไม่? ขึ้นอยู่กับว่าเราจะดำเนินคดีอะไร อย่างไรครับ ขอแบ่งเป็นดังนี้ครับ

ดำเนินคดีเมื่อถูกหมิ่นประมาท

เราสามารถดำเนินคดีได้ทั้งทางแพ่งและทางอาญาครับ

การดำเนินคดีอาญาเราสามารถทำได้ 2 ช่องทางคือผู้เสียหายฟ้องเอง กับผู้เสียหายร้องทุกข์กล่าวโทษหรือที่เรียกกันว่าแจ้งความกับพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจครับ

การดำเนินคดีทางแพ่งเราสามารถดำเนินคดีได้เพียงวิธีเดียวคือผู้เสียหายฟ้องแพ่งด้วยตนเองครับ

การดำเนินคดีจะมีวิธีการแบ่งออกเป็น 2 วิธีดังนี้ครับ

1.1 การดำเนินคดีโดยใช้วิธีแจ้งความร้องทุกข์

กรณีนี้ไม่จำเป็นที่จะต้องใช้ทนายครับ เพียงแต่ผู้เสียหายเดินทางไปสถานีตำรวจแล้วก็แจ้งความต่อเจ้าหน้าที่ว่ามีการกระทำความผิดเกิดขึ้นและการกระทำนั้นเป็นการหมิ่นประมาทเราอย่างไรก็ว่าไปครับ เล่ารายละเอียดให้กับเจ้าหน้าที่ตำรวจฟังครับว่าข้อความตรงไหนที่เป็นการดูหมิ่นหรือหมิ่นประมาทเราบ้าง จากนั้นก็แจ้งเจ้าหน้าที่ว่าขอให้นำตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษด้วยครับ แล้วท่านพนักงานสอบสวนก็จะค้นหาพยานหลักฐาน สืบหาข้อเท็จจริง สรุปสำนวนส่งอัยการเพื่อสั่งฟ้องหรือไม่เป็นการต่อไปครับ

ได้กล่าวไปแล้วว่าการดำเนินคดีอาญานั้น ถ้าผิดจริงผลสุดท้ายคือผู้กระทำความผิดเข้าคุกหรือเสียค่าปรับครับ ผู้เสียหายจะไม่ได้รับการชดใช้เป็นตัวเงินแต่อย่างใด ซึ่งตรงนี้หากต้องการให้ศาลสั่งให้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่เราด้วย ผู้เสียหายก็จะต้องยื่นคำร้องต่อศาลที่พิจารณาคดีอาญานั้นครับ โดยขอให้ศาลพิพากษาบังคับให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่เราด้วยครับ เราอาจจะขอเข้าเป็นโจทก์ร่วมกับพนักงานอัยการด้วยก็ได้ครับ ซึ่งตรงนี้จะทำเองหรือใช้ทนายก็แล้วแต่สะดวกครับ หรือถ้าหากไม่ขอร่วมไปกับคดีที่อัยการเป็นโจทก์ก็สามารถแยกมาฟ้องเป็นคดีแพ่งเองต่างหากได้ด้วยครับ

1.2 การดำเนินคดีโดยการฟ้องคดีด้วยตนเอง

เป็นอีกวิธีหนึ่งซึ่งวิธีนี้จำเป็นที่จะต้องใช้ทนายความในการฟ้องร้องและสืบพยานครับ ค่าใช้จ่ายจึงค่อนข้างสูงกว่าวิธีแรกที่แทบจะไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆครับ วิธีฟ้องเป็นคดีอาญาด้วยตนเองนี้ข้อเสียคือ

ในคดีแพ่งนั้นหากเรียกร้องค่าเสียหายเป็นเงิน ก็จะมีค่าฤชาธรรมเนียมศาลเข้ามาเกี่ยวข้องอีกด้วยครับ ด้วยเหตุนี้จึงทำให้การฟ้องคดีด้วยตนเองนั้นมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าวิธีแรกมาก

โดยส่วนใหญ่แล้วเมื่อมีการดำเนินคดีในข้อหาหมิ่นประมาทเกิดขึ้นมักจะจบที่ชั้นพนักงานสอบสวน ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเล็กน้อยและยอมความกันไปครับ แต่ถ้าต่างฝ่ายต่างไม่ยอมกันจริงๆหรือค่าสินไหมทดแทนที่ผู้เสียหายเรียกร้องนั้นมากเกินสมควรจนไม่สามารถตกลงกันได้ ก็โอกาสที่จะต้องไปต่อสู้กันในชั้นศาลสูงครับ การฟ้องคดีเองส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นจากไปแจ้งความแล้วเจ้าหน้าที่ปฏิเสธที่จะทำคดีครับ ซึ่งก็อาจมีได้หลายสาเหตุครับ ลองหาอ่านบทความเก่าๆของเราดูครับ

1 การยกเว้นความผิดคืออะไร? หรือทำอย่างไรจึงไม่ผิดฐานหมิ่นประมาท?

คำตอบของคำถามที่ว่าทำอย่างไรจึงจะไม่ผิดหมิ่นประมาท ตอบแบบกำปั้นทุบดินก็คือทำให้เข้าบทยกเว้นความผิดฐานหมิ่นประมาทครับ

การยกเว้นความผิดจะเป็นบทที่กฎหมายกำหนดไว้ว่าการกระทำของเราจะเข้าองค์ประกอบของความผิดซึ่งในที่นี่คือความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาก็ตาม แต่กฎหมายยกเว้นไว้ว่าบางกรณีการกระทำที่เข้าองค์ประกอบดังกล่าวนั้น กฎหมายไม่ถือเป็นความผิด จึงยกเว้นความผิดให้ผลก็คือ เราก็จะไม่เป็นผู้ที่มีความผิดเสมือนว่าไม่เคยถูกดำเนินคดีมาก่อนนั่นเอง ซึ่งในเรื่องความผิดฐานหมิ่นประมาทไม่ว่าจะเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทธรรมดาหรือการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณานั้น กฎหมายได้กำหนดบทยกเว้นความผิดไว้ในมาตรา 329 และมาตรา 331 มาดูตัวบทกันก่อน

“มาตรา ๓๒๙  ผู้ใดแสดงความคิดเห็นหรือข้อความใดโดยสุจริต

(๑) เพื่อความชอบธรรม ป้องกันตนหรือป้องกันส่วนได้เสียเกี่ยวกับตนตามคลองธรรม

(๒) ในฐานะเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติการตามหน้าที่

(๓) ติชมด้วยความเป็นธรรม ซึ่งบุคคลหรือสิ่งใดอันเป็นวิสัยของประชาชนย่อมกระทำ หรือ

(๔) ในการแจ้งข่าวด้วยความเป็นธรรมเรื่องการดำเนินการอันเปิดเผยในศาลหรือในการประชุม

ผู้นั้นไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาท”

“มาตรา ๓๓๑  คู่ความหรือทนายความของคู่ความ ซึ่งแสดงความคิดเห็น หรือข้อความในกระบวนการพิจารณาคดีในศาล เพื่อประโยชน์แก่คดีของตน ไม่มีความผิดฐานหมิ่นประมาท”

จากบทความที่แล้วนั้นเราได้กล่าวไปแล้วว่าการกระทำผิดฐานหมิ่นประมาทนั้นกฎหมายไม่สนใจความจริงหรือไม่จริงของเรื่อง ดังนั้นทำให้การพูดความจริงแต่เป็นการลดคุณค่าของผู้อื่นลงก็อาจเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทได้ แต่อย่างไรก็ดี ถ้าการพูดความจริงนั้นเป็นการแสดงความคิดเห็นหรือข้อความจริงโดยสุจริต ซึ่งสำหรับมาตรานี้พิจารณาโดยดูจากว่าสุจริตหรือไม่ ถ้าสุจริตกฎหมายก็ยกเว้นไว้โดยไม่ถือเป็นความผิดนั่นเอง ทำให้ผู้กระทำไม่มีความผิดในฐานหมิ่นประมาทผู้อื่นหรือหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา การแสดงความคิดเห็นหรือข้อความโดยสุจริตนั้นกฎหมายได้กำหนดไว้ในมาตรา 329 มี 4 เรื่องด้วยกันได้แก่

อนุมาตรา 1 เพื่อความชอบธรรม ป้องกันตนหรือป้องกันส่วนได้เสียเกี่ยวกับตนตามคลองธรรม

อนุมาตรานี้ที่ใช้กันบ่อยสุดก็คือเป็นการกระทำตามเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญครับ บุคคลย่อมมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การพูด การเขียน การพิมพ์ การโฆษณา และการสื่อความหมายโดยวิธีอื่น การจำกัดเสรีภาพเหล่านี้จะทำไม่ได้ แต่อย่างไรก็ดี ถ้าพูดถึงเสรีภาพให้เรานึกถึงเราใส่ห่วงยางกลมๆไว้ที่เอวครับ หมายความว่าเสรีภาพเราไม่จำกัดแต่ถ้าเสรีภาพของเราไปกระทบกับสิทธิของผู้อื่นเสรีภาพของเราก็จะถูกจำกัดได้ เหมือนห่วงยางครับ ถ้าไปชนกับห่วงยางของคนอื่นเราก็จะกระเด้งออกมาไม่สามารถใช้สิทธิเสรีภาพของเราจนไปกระทบสิทธิของผู้อื่นได้ครับ ดังนั้นรัฐธรรมนูญจึงกำหนดว่า เสรีภาพที่กำหนดไว้ว่าทุกคนมีสิทธินั้นสามารถจำกัดได้ถ้ามีกฎหมายออกมาบัญญัติห้ามไว้ครับ เราอยากให้คนเคารพสิทธิเสรีภาพของเรา เราก็ต้องเคารพสิทธิเสรีภาพของผู้อื่นด้วย ซึ่งกฎหมายก็คุ้มครองทุกคนเท่าเทียมกันครับ

อนุมาตรา 2 ในฐานะเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติตามหน้าที่

อนุมาตรานี้เพื่อเป็นการคุ้มครองเจ้าหน้าที่ในการปฏิบัติงานครับ เช่นการรายงานตามหน้าที่ที่ตนสืบสวนครับ

อนุมาตรา 3 ติชมด้วยความเป็นธรรม ซึ่งบุคคลหรือสิ่งใดอันเป็นวิสัยของประชาชนย่อมกระทำ

อนุมาตรานี้เป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญเช่นกันครับ โดยมากสื่อมักจะใช้อนุมาตรานี้กับอนุมาตรา 4 ครับ

อนุมาตรา 4 ในการแจ้งข่าวด้วยความเป็นธรรมเรื่องการดำเนินการอันเปิดเผยในศาลหรือในการประชุม

อนุมาตรานี้จะเป็นพวกข่าวในชั้นศาลหรือในการประชุมครับ อย่างไรก็ดีไม่ว่าจะอนุมาตรา 3 หรือ 4 นั้นหากจะใช้ข้อความนั้นต้องเป็นข้อความที่เป็นความจริง หรือเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงไม่ได้บิดเบือนครับ สำหรับการพิจารณาคดีในศาลต้องไม่ใช่กรณีการพิจารณาคดีลับนะครับ

สำหรังเหตุยกเว้นความผิดตามมาตรา 331 นั้นตรงตัวครับจึงขอข้ามไปพูดถึงเรื่องเหตุยกเว้นโทษครับ

2 การยกเว้นโทษคืออะไร? หรือทำอย่างไรจึงจะไม่ต้องรับโทษในความผิดฐานหมิ่นประมาท?

การยกเว้นโทษก็คือศาลจะพิพากษาว่าบุคคลที่กระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทนั้นมีความผิดครับ แต่ไม่ต้องรับโทษไม่ติดคุกไม่ต้องเสียค่าปรับนั่นเองครับ

เหตุยกเว้นโทษในความผิดฐานหมิ่นประมาท กฎหมายได้บัญญัติไว้ในมาตรา 330 ครับเรามาดูตัวบทกันก่อน

“มาตรา ๓๓๐  ในกรณีหมิ่นประมาท ถ้าผู้ถูกกล่าวหาว่ากระทำความผิดพิสูจน์ได้ว่าข้อที่หาว่าเป็นการหมิ่นประมาทนั้นเป็นความจริง ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ

แต่ห้ามไม่ให้พิสูจน์ ถ้าข้อที่หาว่าเป็นหมิ่นประมาทนั้นเป็นการใส่ความในเรื่องส่วนตัว และการพิสูจน์จะไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน”

สำหรับผู้ที่พูดความจริง ซึ่งความจริงนั้นไม่ใช่เรื่องส่วนตัว แม้จะไม่สุจริตก็ตามก็จะยังเป็นเหตุยกเว้นโทษได้หากเข้าองค์ประกอบของมาตรานี้ครับ และถ้าหากเรื่องนั้นเป็นเรื่องส่วนตัวแต่ถ้าเรื่องนั้นเป็นประโยชน์ต่อประชาชนแล้วก็เป็นเหตุยกเว้นโทษตามมาตรานี้นะครับ

3 ขั้นตอนของคดีหมิ่นประมาท หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ดูหมิ่นซึ่งหน้า หรือดูหมิ่นด้วยการโฆษณา

3.1 ความผิดฐานหมิ่นประมาท หรือหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา

เราได้กล่าวไปบ้างแล้วในบทความแรกๆว่าระหว่าคดีหมิ่นประมาทหรือหมิ่นประมาทโดยการโฆษณานั้นเป็นความผิดอันยอมความได้ไม่ใช่ความผิดที่เป็นอาญาต่อแผ่นดิน ดังนั้นหากผู้เสียหายยินยอมไม่ว่าจะด้วยเหตุอะไร โดยส่วนใหญ่ผู้เสียหายมักจะเรียกร้องเป็นเงิน ทรัพย์สินหรือให้กระทำการใดอันเป็นการขอโทษ หรือบางครั้งผู้กระทำความผิดมาขอขมาจนผู้เสียหายยินยอมถอนคำร้องทุกข์หรือยอมความเองก็ได้ ดังนั้นหากสามารถที่จะตกลงกันยอมความกันได้ ก็จะเป็นเหตุให้คดีอาญาระงับกันได้ทุกเมื่อครับ นั่นหมายความว่ามีโอกาสที่ผู้ที่กระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท หรือหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา จะยุติการดำเนินคดีในชั้นตำรวจหรือพนักงานสอบสวนได้ โดยที่ไม่ต้องมีคดีติดตัวครับ

3.2 ความผิดฐานดูหมิ่นซึ่งหน้า หรือดูหมิ่นด้วยการโฆษณา

ความผิดฐานนี้กฎหมายอาญาไม่ได้ระบุไว้ว่าเป็นความผิดลหุทาครับ ดังนั้นไม่สามารถยอมความได้ตามประมวลกฎหมายอาญา แต่เนื่องจากว่าเป็นความผิดลหุโทษ กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาให้อำนาจพนักงานสอบสวนหรือตำรวจสามารถจะเปรียบเทียบปรับเพื่อให้คดีอาญาเลิกกันได้ ซึ่งผู้เสียหายและผู้ต้องหาจะต้องยินยอมด้วยเช่นกันจึงจะเปรียบเทียบปรับแล้วทำให้คดีอาญาระงับไปได้ครับ

3.3 หากมีการดำเนินคดีต่อไปผู้เสียหายสามารถเรียกร้องอะไรได้บ้าง

ประมวลกฎหมายอาญาให้อำนาจศาลสั่งจำเลยทำอะไรได้บ้างถูกกำหนดไว้ในประมวลกฎหมายอาญามาตรา 332

“มาตรา ๓๓๒  ในคดีหมิ่นประมาทซึ่งมีคำพิพากษาว่าจำเลยมีความผิด ศาลอาจสั่ง

(๑) ให้ยึดและทำลายวัตถุหรือส่วนของวัตถุที่มีข้อความหมิ่นประมาท

(๒) ให้โฆษณาคำพิพากษาทั้งหมด หรือแต่บางส่วนในหนังสือพิมพ์หนึ่งฉบับหรือหลายฉบับ ครั้งเดียวหรือหลายครั้ง โดยห้จำเลยเป็นผู้ชำระค่าโฆษณา”

จะเห็นได้ว่าผู้เสียหายสามารถขอให้ศาลทำลายวัตถุเช่นกระดาษ หรืออย่างอื่นที่มีข้อความหมิ่นประมาทได้ และยังขอให้ศาลสั่งให้จำเลยที่ถูกพิพากษาว่ามีความผิดฐานหมิ่นประมาทนั้นโฆษณาคำพิพากษาลงในหนังสือพิมพ์ได้อีกด้วย แต่ว่าเฉพาะคำพิพากษาเท่านั้นนะครับ คำขออภัยประมวลกฎหมายอาญาไม่ได้ให้อำนาจศาลในการสั่งไว้ครับ

แล้วที่ให้โฆษณาคำขออภัยต้องทำอย่างไร?

ต้องทำความเข้าใจก่อนว่ากฎหมายอาญานั้นมุ่งประสงค์ที่จะนำตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษ แต่ในหมวดความผิดฐานหมิ่นประมาทนั้นเป็นการกำหนดให้อำนาจศาลในการสั่งอย่างอื่นเพิ่มเติมนอกเหนือจากจำคุกหรือชำระค่าปรับครับ ดังนั้นสิ่งที่ผู้เสียหายมักเรียกร้องกันดังได้กล่าวไว้ข้างต้นเช่นเรียกเงินหรือทรัพย์สิน หรืออย่างอื่นเป็นการตกลงกันเองเพื่อให้ผู้เสียหายยอมความครับ ส่วนการเรียกร้องค่าเสียหาย และการให้โฆษณาหรือจัดการตามสมควรเพื่อให้ชื่อเสียงของผู้เสียหายในความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือดูหมิ่นกลับคืนดี เหล่านี้เป็นการเรียกร้องในทางแพ่งครับ ดังนั้นเรามาดูการหมิ่นประมาทในทางแพ่งขอยกไปตอนหน้านะครับ พร้อมกับเรื่องการจ้างทนายความในความผิดฐานหมิ่นประมาทธรรมดา หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ดูหมิ่นซึ่งหน้า หรือค่าทนายความในความผิดฐานดูหมิ่นด้วยการโฆษณาด้วยครับ

บทความที่แล้วเราได้พูดถึงเรื่องของการหมิ่นประมาทซึ่งเป็นบททั่วไปแล้ว บทความนี้เราจะพูดถึงการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาว่ามีลักษณะอย่างไร ต้องกระทำผิดอย่างไรถึงจะเข้าฐานความผิดทางอาญาเรื่องนี้ได้นะครับ ก่อนอื่นเรามาดูหลักกฎหมายกันก่อน การหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาถูกบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญาหมวด 3 ว่าด้วยเรื่องความผิดฐานหมิ่นประมาท มาตรา 328 ครับ

“มาตรา ๓๒๘  ถ้าความผิดฐานหมิ่นประมาทได้กระทำโดยการโฆษณาด้วยเอกสาร ภาพวาด ภาพระบายสี ภาพยนตร์ ภาพหรือตัวอักษรที่ทำให้ปรากฏไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ แผ่นเสียง หรือสิ่งบันทึกเสียง บันทึกภาพ หรือบันทึกอักษร กระทำโดยการกระจายเสียง หรือการกระจายภาพ หรือโดยกระทำการป่าวประกาศด้วยวิธีอื่น ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท”

เนื่องจากองค์ประกอบของการหมิ่นประมาทเราได้พูดถึงกันไปแล้ว ดังนั้นเราจะข้ามไม่พูดถึงในบทความนี้อีกนะครับ ถ้าหากต้องการอ่านรายละเอียดในความผิดฐานหมิ่นประมาทเพิ่มเติมสามารถย้อนกลับไปดูในบทความเรื่อง การหมิ่นประมาทและการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ของเราได้ครับ

จากตัวบทกฎหมายอาญา มาตรา 328 ข้างต้นมีข้อสังเกตนิดหนึ่งนะครับ ตัวบทจะใช้คำว่าการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาครับ ถ้าเป็นการดูหมิ่นตัวบทจะใช้คำว่าการดูหมิ่นด้วยการโฆษณาครับ ความหมายอาจไม่แตกต่างกันแต่เป็นข้อสังเกตเล็กๆน้อยๆครับ เป็นคำที่กฎหมายใช้ครับ

การโฆษณาในความผิดฐานนี้หมายความว่าอย่างไร?

ในการวิเคราะห์องค์ประกอบของกฎหมายนั้นเราต้องทำความเข้าใจความหมายของคำในกฎหมายเสียก่อนว่ากฎหมายได้ตีความไว้ว่าอย่างไร เพราะบางครั้ง คำที่เราใช้อยู่ที่ไปกับคำทางกฎหมายจะมีความหมายแตกต่างกันทำให้บางครั้งการกระทำบางอย่างที่ดูเหมือนจะเป็นความผิดอาญา แต่จริงๆแล้วกลับไม่เป็นความผิดทางอาญาครับ ฟ้องไปศาลโอกาสที่จะถูกยกฟ้องก็มีสูงครับ

การโฆษณา ในความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือดูหมิ่นนั้นหมายถึง การเผยแพร่ไปสู่ประชาชนครับ ดังนั้นการกระทำที่เป็นการโฆษณาในสายตาของกฎหมายยกตัวอย่างเช่น การให้สัมภาษณ์ การเขียนบทความลงหนังสือพิมพ์ ทั้งนี้ทั้งนั้นต้องพิจารณาดีๆนะครับว่าใครเข้าฐานอะไรบ้าง เช่น การให้สัมภาษณ์หนังสือพิมพ์ผู้ให้สัมภาษณ์เองจะผิดฐานหมิ่นประมาท แต่ผู้ที่นำลงพิมพ์ในหนังสือพิมพ์จะผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาครับ

นอกจากสื่อสิ่งพิมพ์แล้วสื่ออย่างอื่นที่เป็นการลงโฆษณามีอะไรบ้าง?

เนื่องจากว่าหนังสือพิมพ์ในยุคสังคมออนไลน์นี้มีความนิยมลดน้อยถอยลงไปมาก สิ่งที่มาแทนที่ก็คือแอพพลิเคชั่นที่ใช้ติดต่อสื่อสารกันครับ ซึ่งก็มีมากมายหลากหลายที่ให้ผลคล้ายกับการลงพิมพ์ทางหนังสือพิมพ์ เช่น line, facebook, twitter, instragram หรือแอพพลิเคชั่นออนไลน์อื่นๆ ทำให้การเขียนหรือพิมพ์ข้อความลงสู่สังคมออนไลน์ผ่านแอพพลิเคชั่นแต่างๆก็มีโอกาสที่จะเป็นการกระทำผิดฐานหมิ่นประมาท หรือหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาได้เช่นเดียวกับการพิมพ์ข้อความลงหนังสือพิมพ์นั่นเองครับ แต่จะผิดอย่างไรนั้นต้องพิจารณาองค์ประกอบของกฎหมายเป็นกรณีไปครับ

ข้อความในแอพพลิเคชั่นไลน์ (Line) เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาหรือไม่?

การกระทำใดถึงเรียกว่าเป็นการหมิ่นประมาททาง Line นั้น เราต้องพิจารณาว่าการพิมพ์ข้อความที่เป็นการหมิ่นประมาทลงที่ใดใน line ครับ ถ้าเป็นในส่วนของ timeline ซึ่งบุคคลทั่วไปอาจเข้าถึงได้โดยการเปิดเป็นสาธารณะ ก็มีโอกาสเข้าฐานความผิดของการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาได้ครับ แต่ถ้าพิมพ์ข้อความส่งทาง ไลน์กลุ่ม กฎหมายมองว่าเป็นการแจ้งข่าวเฉพาะผู้ซึ่งอยู่ในกลุ่มเท่านั้น ยังไม่ถึงกับว่าเป็นการกระจายข่าวไปสู่สาธารณะชนครับ ทำให้การพิมพ์ข้อความลงไลน์กลุ่มจึงยังไม่เข้าในฐานความผิดของการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา แต่ก็อาจเข้าฐานความผิดของการหมิ่นประมาทได้อยู่นะครับ

ข้อความในเฟสบุ๊ค ทวิตเตอร์ Facebook, Twitter เป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาหรือไม่?

อย่างไรถึงเรียกว่าโดนหมิ่นประมาททาง Facebook, twitter ต้องพิจารณาว่าเปิดเป็นสาธารณะหรือเปล่าเช่นกันครับ ถ้าหากเปิดเป็นสาธารณะหรือ public ซึ่งผู้อื่นสามารถที่จะส่งต่อข้อความนั้น share, retweet ให้ผู้อื่นอ่านได้ก็อาจเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาได้ครับ และแม้ไม่ได้เปิดเป็นสาธารณะก็อาจเป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทธรรมดาได้อยู่เช่นเดียวกับการส่งข้อความทางไลน์ครับ

ส่วนองค์ประกอบอื่นของการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา พิจารณาเช่นเดียวกับองค์ประกอบการหมิ่นประมาททั่วไปซึ่งเราได้เขียนเอาไว้แล้วในบทความก่อนหน้าครับ หัวข้อถัดไปของเรื่องการหมิ่นประมาทนั้น เราจะพูดถึงการหมิ่นประมาทผู้ที่ตายไปแล้วต่อครับ

การหมิ่นประมาทผู้ตาย

เป็นอีกหนึ่งฐานความผิดในหมวดของการหมิ่นประมาทครับ อยู่ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 327 เรามาดูตัวบทกันก่อน ว่ากฎหมายบัญญัติไว้ว่าอย่างไรจึงเป็นความผิดฐานนี้ครับ

“มาตรา ๓๒๗  ผู้ใดใส่ความผู้ตายต่อบุคคลที่สาม และการใส่ความนั้นน่าจะเป็นเหตุให้บิดา มารดา คู่สมรส หรือบุตรของผู้ตายเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่นหรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๓๒๖ นั้น”

สิ่งที่กฎหมายมุ่งประสงค์ที่จะคุ้มครองก็คือ ชื่อเสียงของผู้ตายที่กระทบต่อบุคคลในครอบครัวของผู้ตาย สำหรับคำว่าผู้ตายนั้นกฎหมายหมายรวมถึงบุคคลที่ถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญว่าเป็นผู้ตายด้วยเช่นกัน

บิดา มารดา คู่สมรส หรือบุตร ตามที่ได้กำหนดไว้ในฐานนี้นั้น ต้องเป็น บิดา มารดา คู่สมรส และบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายด้วยครับ

องค์ประกอบอื่นก็เช่นเดียวกันกับองค์ประกอบของการหมิ่นประมาทบททั่วไปเช่นกันครับ

ก่อนที่เราจะพูดถึงบทยกเว้นความผิดและบทยกเว้นโทษ เราขอพูดถึงอีกฐานความผิดหนึ่งที่สำคัญซึ่งมักเชื่อมโยงกันกับความผิดฐานหมิ่นประมาทเสมอนั่นก็คือ การดูหมิ่นซึ่งหน้าและการดูหมิ่นด้วยการโฆษณาครับ เพราะในบางครั้งเมื่อการกระทำความผิดนั้นไม่เป็นความผิดฐานหมิ่นประมาทแล้วก็ยังมีโอกาสที่จะเป็นความผิดฐานดูหมิ่นซึ่งหน้าหรือดูหมิ่นด้วยการโฆษณาได้ครับ

ถ้าหากการการกระทำนั้นไม่เป็นการหมิ่นประมาทอาจเข้า พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2560 มาตรา 14 ได้ครับ

“มาตรา ๑๔  ผู้ใดกระทำความผิดที่ระบุไว้ดังต่อไปนี้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

(๑) โดยทุจริต หรือโดยหลอกลวง นำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่บิดเบือนหรือปลอมไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน หรือข้อมูลคอมพิวเตอร์อันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ประชาชน อันมิใช่การกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาทตามประมวลกฎหมายอาญา”

การดูหมิ่นซึ่งหน้าและการดูหมิ่นด้วยการโฆษณา

การดูหมิ่นซึ่งหน้าและการดูหมิ่นด้วยการโฆษณา เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญาภาค 3 ในหมวดความผิดลหุโทษ มาตรา 393 ครับ ก่อนอื่นเรามาดูตัวบทกันก่อน

“มาตรา ๓๙๓ ผู้ใดดูหมิ่นผู้อื่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณา ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

สิ่งที่กฎหมายมุ่งประสงค์ที่จะคุ้มครองในความผิดฐานดูหมิ่นซึ่งหน้านั้นก็คือ ป้องกันเหตุร้ายที่อาจถึงตัวกันได้ในทันทีครับ การพิจารณาเราจึงต้องดูว่าการกระทำที่เป็นการดูหมิ่นนั้น ผู้รับข้อความหรือผู้ถูกดูหมิ่นสามารถเข้าถึงตัวเราได้ในทันทีหรือเปล่า ทำให้การโทรศัพท์ถึงกัน ถ้าหากทั้งสองฝ่ายอยู่กันคนละที่ก็จะไม่เป็นความผิดฐานนี้ครับ ดังนั้นถ้าเป็นการดูหมิ่นซึ่งหน้าให้นึกถึงการกระทำที่ต้องเป็นการกระทำต่อหน้าต่อตาครับ

การดูหมิ่นคืออะไร

การดูหมิ่น คือการกระทำ การเหยียดหยาม การสบประมาท การทำให้อับอาย ซึ่งอาจจะเป็นการกระทำโดยทางกาย หรือวาจาก็ได้ และการกระทำนั้นเป็นการลดคุณค่าผู้ถูกดูหมิ่นลงโดยผู้ที่หมิ่น ดังนั้นจึงอาจเป็นคำด่า คำหยาบ สบประมาท เช่น ยกเท้า เปลือยกาย ให้ของลับ ก็เข้าได้ จะเห็นได้ว่ามีความหมายกว้างกว่าการหมิ่นประมาทมากครับ

การดูหมิ่นนั้นเป็นเรื่องที่ผู้ดูหมิ่นต้องการลดคุณค่าของผู้ที่ถูกดูหมิ่นลง โดยอาจเป็นการกระทำซึ่งหน้า หรือด้วยการโฆษณาก็ได้ ในการพิจารณานั้น เราต้องพิจารณาประกอบกับกริยาวาจาของถ้อยคำทั้งหมดด้วยเช่นกัน

เมื่อการดูหมิ่นเป็นการลดคุณค่าของผู้ที่ถูกดูหมิ่นลง ดังนั้นการดูหมิ่นจึงพิจารณาเฉพาะผู้รับรู้เท่านั้น โดยปกติคือผู้ที่ถูกดูหมิ่นนั่นเองว่าเขาทราบและเข้าใจข้อความที่เป็นการดูหมิ่นนั้นหรือไม่ ส่วนบุคคลที่ 3 จะรับรู้หรือไม่นั้นไม่ใช่สาระสำคัญ ต่างกับความผิดฐานหมิ่นประมาทครับ เพราะเราได้กล่าวไปแล้วในบทความเรื่องหมิ่นประมาทว่า ความผิดฐานหมิ่นประมาทนั้น ผู้รับรู้คือบุคคลที่ 3 ได้ทราบและเข้าใจข้อความส่วนผู้ถูกหมิ่นประมาทจะรับรู้หรือไม่ไม่ใช่สาระสำคัญ กลับกันกับความผิดฐานดูหมิ่นนั่นเองครับ

ซึ่งหน้า คืออะไร

ซึ่งหน้า หมายถึงการกระทำที่สามารถเข้าถึงตัวอีกฝ่ายหนึ่งได้ อาจมีการเข้าถึงตัวก่อเหตุร้ายได้ในทันทีทันใด การกระทำนั้นเราไม่ได้ถือเอาการเห็นหน้าเป็นสำคัญครับ อยู่คนละห้องมีฝากันแต่ได้ยินแล้วไปถึงตัวอีกฝ่ายได้ทันที หรือใช้เครื่องกระจายเสียง แม้ไม่เห็นหน้าแต่ก็เป็นซึ่งหน้าได้ครับ

ด้วยการโฆษณา คืออะไร

การโฆษณาในความผิดฐานนี้คือ การทำให้ทราบถึงผู้อื่น เป็นการทำให้แพร่หลายในลักษณะการป่าวร้องให้รู้กันหลายๆคนครับ ตัวอย่างเช่น ด่ากลางตลาด ถ้าการป่าวร้องนั้นเป็นการป่าวร้องต่อหน้าผู้ถูกดูหมิ่นด้วย การกระทำนั้นอาจจะเป็นการดูหมิ่นซึ่งหน้า และการดูหมิ่นด้วยการโฆษณา ได้ครับ

จะเห็นได้ว่าความผิดฐานหมิ่นประมาท กับการดูหมิ่นนั้นต้องพิจารณาควบคู่กันไป อาจเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งหรือไม่ก็ได้ ยกตัวอย่างเช่น การกล่าวโดยสุภาพไม่ดูถูกเหยียดหยามไม่เป็นการลดคุณค่าผู้ฟังลงแต่อาจเข้าความผิดฐานหมิ่นประมาทได้ครับ

ความผิดดูหมิ่นในฐานอื่นๆมีอีกหรือเปล่า? มีดังนี้ครับ

ดูหมิ่นเจ้าพนักงาน ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 136

“มาตรา ๑๓๖  ผู้ใดดูหมิ่นเจ้าพนักงานซึ่งกระทำการตามหน้าที่ หรือเพราะได้กระทำการตามหน้าที่ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

ดูหมิ่นศาล ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 198

“มาตรา ๑๙๘  ผู้ใดดูหมิ่นศาลหรือผู้พิพากษาในการพิจารณาหรือพิพากษาคดี หรือกระทำการขัดขวางการพิจารณาหรือพิพากษาของศาล ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

ดูหมิ่นเหยียดหยามศพ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 366/4

“มาตรา ๓๖๖/๔ ผู้ใดกระทำด้วยประการใด ๆ อันเป็นการดูหมิ่นเหยียดหยามศพ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

ดูหมิ่นสถาบัน ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112

“มาตรา ๑๑๒  ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี”

ดูหมิ่นประมุขของรัฐต่างประเทศ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 133

“มาตรา ๑๓๓ ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายราชาธิบดี ราชินี ราชสามี รัชทายาท หรือประมุขแห่งรัฐต่างประเทศ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงเจ็ดปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านทุกท่านครับ การยกเว้นความผิด ยกเว้นโทษ และการหมิ่นประมาทในทางแพ่ง และถ้าโดนหมิ่นประมาททาง line โดนหมิ่นประมาททาง facebook โดนหมิ่นประมาททาง twitter หรือถูกดำเนินคดี ถูกฟ้องข้อหาหมิ่นประมาท หรือหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ต้องแก้ปัญหาหรือมีวิธีการแก้ปัญหา หรือดำเนินคดี และทำอย่างไรได้บ้าง ขอเขียนในบทความหน้านะครับ

เอกสารฉบับที่ 1 คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก

เอกสารชิ้นแรกที่เราต้องเขียนสำหรับยื่นคำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ได้แก่ คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกครับ เอกสารชิ้นใช้คำร้อง ธรรมดา แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (7) ครับ ในส่วนนี้เรากรอกข้อมูลในแบบพิมพ์ศาลลงไปตามรูปตัวอย่างครับ ในส่วนของผู้ที่จะมีสิทธิร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกได้นั้นกฎหมายกำหนดไว้ว่าต้องเป็นทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกของผู้ตายหรือผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการเท่านั้นนะครับ ผู้มีส่วนได้เสีย เช่น สามีหรือภรรยานอกกฎหมายที่มีทรัพย์สินอันเกิดจากการทำมาหาได้ร่วมกันกับฝ่ายที่ตาย ตรงนี้บุคคลดังกล่าวสามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นยื่นได้แต่ต้องมีหนังสือมอบอำนาจ และในส่วนแบบพิมพ์ศาลเราจะเขียนว่า

นาง/นาย … โดย นาย/นาง … ผู้รับมอบอำนาจ ร้องขอเป็นผู้จัดการมรดก(ไม่มีพินัยกรรม) ของ นาย … (ผู้วายชนม์) ตามภาพตัวอย่างที่ 1 นะครับ

ส่วนเนื้อหาในคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกนั้นเราเขียนอธิบายให้ศาลท่านเป็นข้อๆดังนี้ครับ

ข้อ 1 เขียนอธิบายว่าผู้ร้องเป็นใคร ยื่นเองหรือมอบอำนาจให้ใครมายื่น จากนั้นระบุเอกสารหลักฐานในการแสดงข้อเท็จจริงตามที่เราเขียนครับ

ข้อ 2 เขียนอธิบายว่าผู้ตายเป็นใคร รายละเอียดเกี่ยวกับผู้ตาย ตายอย่างไร ตายวันใหน และตามด้วยระบุเอกสารหลักฐานเช่นกันไล่ลับดับหมายเลขต่อจากเอกสารในข้อ 1 ครับ

ข้อ 3 เขียนอธิบายว่าผู้ตายมีทายาทกี่คน ใครบ้าง มีชีวิตอยู่หรือไม่ข้อนี้เขียนครบทุกคนนะครับ ตามด้วยเอกสารหลักฐานแนบเช่นกันไล่ลำดับหมายเลขต่อจากข้อ 2 นะครับ

ข้อ 4 เขียนอธิบายว่าผู้ตายได้ทำพินัยกรรมไว้หรือไม่ และมีทรัพย์มรดกอะไรบ้างครับ พร้อมเอกสารหลักฐานแนบท้ายเช่นกัน

ข้อ 5 แจงเหตุขัดข้องครับว่าทำไมถึงต้องมาตั้งผู้จัดการมรดก เช่น ไปยื่นขอจดทะเบียนกรรมสิทธิ์เช่าซื้อรถยนต์ของผู้ตายแล้วเจ้าหน้าที่ปฏิเสธจะดำเนินการให้โดยแจ้งว่าเราไม่ใช่ผู้จัดการมรดกของผู้ตาย จึงเป็นเหตุขัดข้องในการจัดการหรือแบ่งปันมรดกของผู้ตาย ทำนองนี้ครับ พร้อมเอกสารหลักฐานแนบท้ายถ้ามีนะครับ

ข้อ 6 เขียนถึงความยินยอมครับ ในกรณีที่ให้ผู้อื่นที่ไม่ใช่ทายาทเป็นผู้จัดการมรดกครับ พร้อมเอกสารแนบเช่นกัน

ข้อ 7 ข้อนี้เขียนบรรยายถึงคุณสมบัติของผู้ที่จะเป็นผู้จัดการมรดกครับ ต้องเป็นบุคคลที่บรรลุนิติภาวะแล้ว ไม่เป็นบุคคลวิกลจริต และไม่เคยถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ ไม่เป็นบุคคลผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว และไม่เคยถูกศาลสั่งให้เป็นบุคคลล้มละลายครับ

ข้อ 8 เขียนขอศาลครับ ด้วยเหตุที่ผู้ร้องได้กราบเรียนต่อศาลมาข้างต้นขอศาลได้โปรดทำการไต่สวนและมีคำสั่งแต่งตั้งให้นาย … เป็นผู้จัดการมรดกของนาย … ผู้ตาย เพื่อให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายต่อไป ขอศาลได้โปรดอนุญาต ตามด้วยข้อความลงท้ายและ ลงชื่อจัดกลางหน้ากระดาษครับ

ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด

ลงชื่อ                        ผู้ร้อง

คำร้องฉบับนี้ข้าพเจ้านาย          ผู้ร้องเป็นผู้เรียงพิมพ์

ลงชื่อ                        ผู้เรียงและพิมพ์

เป็นอันเสร็จสิ้นเอกสารฉบับแรกครับ

เอกสารฉบับที่ 2 บัญชีพยาน

ต่อไปเอกสารฉบับที่ 2 สำหรับใช้ในการยื่นคำร้องจัดตั้งผู้จัดการมรดกได้แก่ บัญชีพยานครับ ใช้แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (15) นะครับ

ในส่วนหัวนั้นเขียนเหมือนเดิมทุกอย่างครับ จากนั้นเขียนพยานหลักฐานลงไปครับว่าในการยื่นคำร้องขอจัดตั้งผู้จัดการมรดกของเรานั้นจะใช้พยานหลักฐานอะไรบ้างในการแสดงให้ศาลท่านใช้ในการพิจารณาครับ เป็นอันเสร็จสิ้นเอกสารชุดที่ 2 ครับ

เอกสารฉบับที่ 3 บัญชีทรัพย์สิน

เอกสารชุดต่อมาสำหรับขอตั้งผู้จัดการมรดก คือ บัญชีทรัพย์ ครับ ฉบับนี้เราใช้แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (8) นะครับ

เขียนบรรยายทรัพย์สินของผู้ตายทั้งหมดพร้อมรายละเอียดครับทุกฉบับอย่าลืมลงชื่อนะครับ

เอกสารฉบับที่ 4 บัญชีเครือญาติ

ลำดับต่อไปได้แก่ บัญชีเครือญาติครับ ชุดนี้ไม่มีแบบพิมพ์ศาลให้เขียนแผนภาพเครือญาติทั้งหมดของผู้ตายซึ่งเป็นเจ้ามรดกลงไปในกระดาษ A4 ครับ

เอกสารฉบับที่ 5 หนังสือให้ความยินยอม

ลำดับต่อไปสำหรับเอกสารที่ใช้ในการยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก ได้แก่ เป็นหนังสือให้ความยินยอมจากทายาทครับ ว่ายินยอมให้บุคคลที่เราตั้งนั้นเป็นผู้จัดการมรดกหรือไม่ ตรงนี้มีทายาทกี่คนต้องให้เขาลงลายมือชื่อทุกคนนะครับ ไม่มีแบบพิมพ์ศาลเขียนลงไปในกระดาษ A4 ได้เลยครับ

เอกสารฉบับที่ 6 หนังสือมอบอำนาจ

เอกสารฉบับต่อไปคือหนังสือมอบอำนาจ เป็นกรณีที่ทายาทไม่ได้ยื่นจัดตั้งผู้จัดการมรดกด้วยตัวเองแต่มอบอำนาจให้บุคคลอื่นยื่นคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกแทนให้นะครับ หาดาวน์โหลดได้ที่นี่ครับ กรอกข้อความให้ครบถ้วน

เอกสารฉบับที่ 7 คำแถลงประกาศตั้งผู้จัดการมรดก

แล้วก็มาถึงฉบับสุดท้ายของการยื่นขอตั้งผู้จัดการมรดกครับ ได้แก่ คำแถลง ขอประกาศลงโฆษณา ครับใช้แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (7) ดังตัวอย่างครับ ทำเพื่อให้ผู้มีส่วนได้เสียมาคัดค้านครับ ต้องทำนะครับ และอย่าลืมส่งสำเนาให้ทายาทของผู้ตายทุกคนด้วยนะครับ

คำแถลงนี้จะมี 1 ข้อ 3 ย่อหน้า โดยมีเนื้อหาใจความดังนี้ครับ
ข้อ 1 คดีนี้ผู้ร้องยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกของนาย … ผู้วายชนม์ต่อศาลในวันนี้

ผู้ร้องมีความประสงค์จะประกาศแจ้งการนัดไต่สวนคดีนี้ โดยวิธีประกาศลงโฆษณาผ่านสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อทราบโดยทั่วกันขอศาลได้โปรดอนุญาต

คำลงท้ายเช่นเดิมครับ

ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด

ลงชื่อ                        ผู้ร้อง

คำร้องฉบับนี้ข้าพเจ้านาย          ผู้ร้องเป็นผู้เรียงพิมพ์

ลงชื่อ                        ผู้เรียงและพิมพ์

เท่านี้ก็เป็นอันเรียบร้อยสำหรับเอกสารทั้งหมดในการยื่นคำขอตั้งผู้จัดการมรดกครับ วิธีการยื่นนั้นค้นดูในบทความเก่าๆของเรานะครับ

หวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อทุกท่านที่เข้ามาอ่านครับ

คดีหมิ่นประมาทนั้นนับว่าเป็นหนึ่งในหลายๆคดียอดฮิตในยุคนี้ก็ว่าได้ ไม่ว่าจะเป็นทั้งการดูหมิ่นซึ่งหน้าหรือโดยการโฆษณา หมิ่นประมาทหรือหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา ซึ่งก็เนื่องมาจากสังคมในปัจจุบันใช้สื่อสังคมออนไลน์กันแพร่หลายมากขึ้น ทำให้การกระทำความผิดฐานดูหมิ่นด้วยการโฆษณาและการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณานั้นเพิ่มสูงขึ้น โดยในหลายๆครั้งผู้เสียหายก็มักจะใช้ความผิดอาญาฐานหมิ่นประมาทนี้ในการเรียกร้องค่าเสียหายเป็นเงินจากผู้กระทำความผิดเป็นจำนวนที่สูงเกินสมควรบ้างในบางกรณี และเพื่อไม่ให้บทความยาวเกินไปจึงขอแบ่งย่อยออกเป็นตอนๆนะครับ

ก่อนอื่นเราต้องทราบก่อนว่าความผิดฐานนี้มุ่งคุ้มครองอะไรเพื่อให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจครับ ความผิดในฐานนี้มุ่งคุ้มครอง เกียรติ ซึ่งเป็นหนึ่งในคุณค่าที่มีอยู่ในมนุษย์ทุกคนครับ การลบหลู่ทำให้คุณค่าที่ยอมรับนับถือในตัวมนุษย์นั้นลดน้อยถอยลงไป แม้ว่ามนุษย์อาจจะมีความแตกต่างกันไปในสังคม แต่มนุษย์ทุกคนนั้นมีเกียรติเท่ากันครับ กฎหมายจึงได้เข้ามาคุ้มครองและคุ้มครองทุกคนเท่าเทียมกันครับ

การดูหมิ่นซึ่งหน้าหรือด้วยการโฆษณานั้นจะมีทั้งความคล้ายกันและต่างกันกับความผิดฐานการหมิ่นประมาทหรือการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาครับทำให้บางครั้งเวลาเราไปแจ้งความเราก็แจ้งรวมกันไปเข้าฐานไหนให้ตำรวจไปเลือกใส่เอาเองว่างั้นซึ่งถ้าฟ้องผิดฐานมีโอกาสที่จะยกฟ้องสูงนะครับ ความต่างกันอย่างเห็นได้ชัดที่สุดนอกจากอัตราโทษ ก็คือ ความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือการหมิ่นประมาทด้วยการโฆษณาเป็นความผิดต่อส่วนตัวครับ ทำให้ความผิดฐานหมิ่นประมาทผู้กระทำความผิดกับผู้เสียหายสามารถตกลงยอมความกันเพื่อให้คดีอาญาระงับได้โดยไม่ต้องนำคดีไปสู่ศาลครับ

ส่วนกรณีการดูหมิ่นซึ่งหน้าหรือโดยการโฆษณานั้นเป็นอาญาแผ่นดินครับเพราะกฎหมายไม่ได้กำหนดให้เป็นความผิดอันยอมความได้ อย่างไรก็ดีถึงแม้ว่าจะไม่สามารถยอมความกันได้ก็ตามแต่ความผิดฐานดูหมิ่นนั้นจัดอยู่ในหมวดความผิดลหุโทษครับ ผลก็คือสามารถเปรียบเทียบปรับโดยผู้เสียหายยินยอมซึ่งเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาครับ ทำให้คดีอาญาเป็นอันเลิกกันได้โดยไม่ต้องไปถึงศาลเช่นกันครับ

เมื่อทั้งสองฐานความผิดสามารถใช้วิธีตกลงกันเพื่อให้คดีอาญาสิ้นสุดได้ก่อนไปถึงศาล การตกลงกันบางครั้งจึงเป็นการขอขมาลาโทษ หรือผู้เสียหายเรียกเงินพอสมควรเพื่อให้ยอมถอนคดีจึงเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาครับ

ความผิดฐานหมิ่นประมาท

ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักความผิดฐานหมิ่นประมาทกันก่อน ซึ่งการหมิ่นประมาทนี้กฎหมายได้บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ดังนี้ครับ

“มาตรา ๓๒๖ ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้นั้นกระทำความผิดฐานหมิ่นประมาท ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”

จากตัวบทจะเห็นได้ว่าการกระทำที่จะเป็นความผิดในฐานหมิ่นประมาทได้ ผู้กระทำต้องใส่ความต่อผู้อื่นครับ ผู้อื่นจะเป็นคนเดียวหรือหลายคนก็ได้ครับ ข้อความที่หมิ่นประมาทนั้นหากไม่ระบุผู้ที่ถูกใส่ความโดยตรงว่าเป็นใครก็ต้องให้ได้ความหมายว่ากล่าวถึงใครโดยเฉพาะซึ่งบุคคลทั่วไปสามารถทราบได้โดยไม่ต้องสืบหาเพิ่มเติมว่าหมายถึงใครครับ ง่ายๆก็คืออ่านแล้วสามารถรู้ได้เลยนั่นแหละครับว่าหมายถึงใคร การใส่ความนี้จะเป็นความผิดก็ต่อเมื่อผู้อื่นหรือบุคคลที่สามนั้นได้ทราบและเข้าใจความหมายของการใส่ความนั้นด้วยครับ ถ้าเขาไม่เข้าใจเช่นพูดใส่ความให้ชาวต่างชาติฟังแล้วเขาฟังไม่ออกก็ยังไม่ถือว่ากระทำผิดสำเร็จนะครับ

นอกจากนี้การใส่ความนั้นต้องถึงขนาดทำให้ผู้ที่ถูกใส่ความเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชังด้วยครับ โดยจะต้องพิจารณาถึงความรู้สึกนึกคิดของบุคคลธรรมดาทั่วไปครับไม่ใช่ความรู้สึกส่วนตัวของผู้ถูกใส่ความนะครับว่าข้อความที่เป็นการใส่ความนั้นน่าจะทำให้ผู้ถูกใส่ความเขาเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่นหรือถูกเกลียดชังหรือไม่ ถ้าใช่จึงจะครบองค์ประกอบความผิดฐานหมิ่นประมาทครับ

การใส่ความคืออะไร?

การใส่ความ คือการกล่าวอ้าง หรือทำให้แพร่หลาย โดยแสดงพฤติกรรมอันเป็นข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นหรือกำลังเกิดขึ้นและการใส่ความนั้นจะต้องเป็นการยืนยันข้อเท็จจริงด้วยครับ การยืนยันข้อเท็จจริงพูดให้เข้าใจง่ายๆก็คือสิ่งที่ใส่ความนั้นสามารถที่จะเกิดขึ้นได้ ไม่ใช่การคาดคะเน เช่นนาย ก เป็นคนทุจริต ตัวอย่างที่ไม่เป็นการยืนยันข้อเท็จจริงเช่น หน้าหมา สัตว์ พวกนี้บุคคลที่สามไม่สามารถเป็นสิ่งเหล่านั้นได้จึงไม่ผิดฐานหมิ่นประมาทครับ

ในส่วนขอข้อความนั้น ข้อความจะเป็นความจริงหรือความเท็จก็ได้กฎหมายไม่ได้สนใจครับเข้าหมดหากการยืนยันข้อเท็จจริงนั้นกระทบถึงเกียรติของผู้ถูกใส่ความให้ปรากฏต่อบุคคลที่สามด้วยครับ การแสดงออกที่เป็นการยืนยันข้อเท็จจริงอาจจะเป็นการกระทำโดยวาจา ลายลักษณ์อักษร ท่าทางหรือโดยประการอื่นใดก็ได้ครับ ข้อสำคัญก็คือ อยู่ที่ว่าบุคคลอื่นที่รับข้อความนั้น เขาสามารถทราบความหมายของการใส่ความได้หรือไม่ส่วนเขาจะเชื่อหรือไม่ไม่สำคัญเช่นกันครับ การพิจารณาจึงต้องดูควบคู่กันไปกับการดูบริบทโดยรวมประกอบครับไม่ได้ดูเฉพาะเพียงแค่คำพูดอย่างเดียว

เรื่องที่มักจะใส่ความสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ประเภทได้แก่

1 การใส่ความเกี่ยวกับการประพฤติ เช่น การรับสินบน

2 การใส่ความเกี่ยวกับเรื่องประเวณี หรือความไม่เหมาะสม หรือไม่ใช่เรื่องอันควรในทางเพศ เช่น เสี่ยบ้ากาม กระหรี่

3 การใส่ความเกี่ยวกับหน้าที่การงาน เช่น ทนายความท่านนี้ชอบล้มคดี

4 เป็นการพูดถึงความไม่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับสถานะทางเศรษฐกิจ การเงิน หรือสังคม เช่น ชอบออกเช็คเด้ง ซึ่งต้องดูองค์ประกอบอย่างอื่นประกอบด้วยนะครับ เช่น ถ้าบอกว่าเป็นหนี้แล้วไม่ใช้ การเป็นหนี้ไม่ทำให้บุคคลเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชังครับเพราะการเป็นหนี้เป็นเรื่องธรรมดาที่บุคคลอาจเป็นหนี้ได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการทำธุรกิจ แต่ว่าไม่ใช่ว่าจะไม่ผิดทุกกรณีไปนะครับ ยังคงต้องดูบริบทอื่นโดยรวมประกอบด้วย

ชื่อเสียง

ชื่อเสียง ในที่นี้ไม่ได้มีความหมายเดียวกับชื่อเสียงอย่างชื่อเสียงของศิลปินนะครับ ดังที่ได้กล่าวไปแล้วว่าความผิดฐานนี้กฎหมายมุ่งคุ้มครอง เกียรติ ซึ่งมนุษย์ทุกคนมีเท่าเทียมกัน ดังนั้นชื่อเสียงในที่นี้หมายถึง คุณค่าหรือราคาที่มนุษย์มีต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกันในทางศีลธรรม ในทางจิตใจหรือในทางสังคมครับ ดังนั้นการจะดูว่ากระทบต่อชื่อเสียงหรือไม่ ต้องดูว่าการใส่ความนั้นเป็นการลดคุณค่าในตัวของผู้ถูกใส่ความลงหรือไม่นั่นเองครับ

เนื่องจากว่าการใส่ความเป็นการพิจารณาที่การกระทบต่อเกียรติซึ่งไม่เกี่ยวกับความจริงหรือไม่จริงของเรื่อง กฎหมายจึงไม่สนที่มาของคำพูดว่าจะมาจากไหนทำให้การฟังเขามาพูดต่อ ผู้พูดก็อาจผิดฐานหมิ่นประมาทได้ครับ เช่น บรรณาธิการลงพิมพ์ข้อความหมิ่นประมาทจึงมีความผิด เขาจะมาแก้ตัวว่ามีคนส่งมาให้ลงพิมพ์ไม่ได้ การฟังเขาเล่ามาว่าแล้วมาพูดต่ออีกทีจึงอาจทำให้ผู้พูดมีความผิดฐานนี้ได้เช่นกันครับ ตอนนี้อาจจะสงสัยว่าถ้าเรามีเจตนาดีต้องการเตือนผู้อื่นก็ผิดเหรอ ขอตอบว่ากฎหมายไม่สนใจเหตุจูงใจครับ แม้เจตนาดีก็ผิดได้แต่มีบทยกเว้นไว้ทำให้อาจไม่เป็นความผิดหรือได้รับยกเว้นโทษอยู่ครับต้องดูเป็นกรณีๆไปครับ
เพื่อไม่ให้บทความยาวเกินไปเรื่องของการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา การดูหมิ่นซึ่งหน้า การดูหมิ่นด้วยการโฆษณา ค่าใช้จ่ายในการจ้างทนายความทำคดี อายุความ ฟ้องคดีแพ่งคดีอาญา พรบ คอม หมิ่นประมาททางไลน์กลุ่ม เฟสบุ๊ค ติดตามได้ในตอนต่อไปครับ

เป็นอีกหนึ่งคำถามที่หลายๆคนสงสัย บทความนี้จะเป็นการพูดรวมๆเกี่ยวกับค่าจ้างทนายไม่ว่าจะเป็นคดีแพ่ง คดีอาญา หรือใช้บริการอื่นๆครับ ค่าจ้างทนายความในบทความนี้นั้นอ้างอิงจากสำนักงานเราเป็นหลักครับ สำนักงานหรือทนายท่านอื่นอาจมีหลักการคิดค่าจ้างทนายความในส่วนที่เป็นค่าวิชาชีพแตกต่างออกไปได้ บทความนี้นอกจากจะเขียนถึงการคิดว่าจ้างทนายความเบื้องต้นแล้ว เรายังจะเขียนถึงคำถามในใจของหลายๆท่านเกี่ยวกับการว่าจ้างทนายด้วยครับ หากเวลาน้อยสามารถข้ามลงไปด้านล่างได้เลยครับ

จ้างทนายให้ว่าความฟรีมีหรือไม่?

ก่อนอื่นเรามาดูเหตุผลก่อนว่าทำไมค่าทนายความถึงไม่ฟรี แล้วขอฟรีหรือขอให้ไม่คิดค่าใช้จ่ายได้หรือเปล่า ต้องดูว่าฟรีในส่วนใหนครับ ถ้าค่าจ้างทนายความว่าความในศาลไม่สามารถทำให้ฟรีได้ครับ สภาทนายความไม่อนุญาตให้ทนายความโฆษณาว่าจะว่าความฟรีครับ ถามว่าสมเหตุสมผลหรือไม่ จินตนาการดูว่า ถ้าเราต้องไปทำงานทุกวันและในแต่ละวันต้องทำงานอย่างหนัก ถึงสิ้นเดือนนายจ้างไม่จ่ายค่าจ้างครับ วิชาชีพทนายความก็เช่นกัน การจะขึ้นว่าความได้แต่ละครั้ง ต้องผ่านการหลายขั้นตอนครับ เตรียมคดีความก่อนเขียนฟ้อง หาทุกแง่มุมกฎหมายที่เป็นไปได้ที่ฝ่ายตรงข้ามจะยกมาสู้คดีรวมถึงรวบรวมค้นหาพยานหลักฐานต่างๆ จากนั้นนำข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่ได้นำมาเขียนคำฟ้อง คำร้อง หรือคำให้การ เสร็จแล้วทำสำนวนความแล้วจึงไปยื่นต่อศาลซึ่งทั้งหมดนี้จะใช้เวลาในการทำงานตั้งแต่ 3 ถึง 4 วันไปจนถึงเป็นสัปดาห์ หรือถ้าคดียากๆหรือมีข้อเท็จจริงเป็นจำนวนมากอาจต้องเตรียมหาหลักฐานเป็นเดือนๆก็มีครับ ทั้งนี้ก็เพื่อให้คดีของลูกความที่ทนายความรับมามีจุดบกพร่องน้อยที่สุด นอกจากนี้การสู้คดีในศาลยังใช้เวลาหลายวันจนกว่าจะมีคำพิพากษา เหล่านี้ล้วนแต่เป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นทั้งสิ้น นี่แหละครับทำไมสภาทนายความถึงไม่ยอมให้ทนายความทำคดีให้ฟรีครับ เพราะมันเป็นวิชาชีพเฉพาะหากยอมให้ทำ ทนายท่านอื่นก็จะอยู่ไม่ได้ ทำให้ไม่มีใครอยากเป็นทนายความคอยช่วยเหลือประชาชนในการเรียกร้องความยุติธรรรมครับ ความเดือดร้อนนั้นจะตกกลับไปที่ประชาชน สุดท้ายก็จะทำให้สังคมไม่สงบสุขครับ ถึงอย่างไรก็ดี หากทุนทรัพย์มีจำกัดจริงๆสามารถตกลงค่าจ้างกับทนายเป็นกรณีไปครับ ค่าจ้างทนายก็มีส่วนคล้ายจ้างศิลปินวาดภาพครับ ขึ้นกับความพอใจของทั้งสองฝ่าย

แต่ใช่ว่าจะไม่สามารถหาทนายว่าความฟรีไม่ได้ สามารถหาได้ครับ มีหลายหน่วยงานที่คอยอำนวยความสะดวก  เช่นทนายความเพื่อช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ซึ่งดำเนินการโดยสภาทนายความ หรือโดยคณะนิติศาสตร์ในสถาบันการศึกษาหลายๆแห่งมักจะเปิดบริการให้กับประชาชนเช่นกันครับ หรือถ้าเป็นคดีอาญาหากเราเป็นจำเลยและไม่มีทนายความศาลท่านจะถามก่อนเสมอว่าจำเลยต้องการทนายความหรือไม่ ถ้าจำเลยต้องการศาลท่านจะจัดหาทนายความให้โดยรัฐจะเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายให้กับทนายความครับ หรือถ้าเป็นผู้เสียหายในทางอาญาสามารถให้รัฐดำเนินการเรียกร้องความยุติธรรมโดยการแจ้งความร้องทุกข์กล่าวโทษกับพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจครับ ท่านก็จะทำเรื่องส่งอัยการฟ้องเรียกร้องความยุติธรรมให้กับเรา

การขอคำปรึกษาฟรีทำอย่างไร?

ในส่วนให้คำปรึกษานั้นสภาทนายความไม่ได้ห้ามไว้ว่าจะต้องคิดค่าใช้จ่ายเสมอไป ดังนั้นสำนักงานทนายความหลายๆแห่งก็มีบริการให้คำปรึกษาเบื้องต้นฟรีบ้างครับ เพราะผู้ที่เรียนกฎหมายทุกคนนั้นต้องการให้ความช่วยเหลือกับประชาชนทั่วไปที่ได้รับความเดือดร้อนเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ในส่วนนี้เราเคยเขียนบทความไว้แล้วว่าการขอคำปรึกษาฟรีมีที่ใดให้บริการบ้าง ในบทความเก่าๆของเราลองค้นดูครับ

ถ้าจะไม่จ้างทนายความแล้วเราสามารถว่าความขึ้นศาลด้วยตนเองได้หรือไม่?

ทำได้ครับทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา ปกติแล้วถ้าคดีไม่ยุ่งยากซับซ้อน เช่น ตั้งผู้จัดการมรดก คดีแรงงาน หรือเพื่อน ญาติกู้ยืมเงินแล้วไม่คืน เราสามารถหาอ่านหนังสือ google เขียนฟ้องได้ด้วยตนเองอยู่แล้วครับถ้าเราศึกษามากเพียงพอเพราะคดีดังกล่าวถ้าจ้างทนายอาจจะไม่คุ้มกับผลลัพธ์ที่ได้มาและบางคดีรัฐจัดให้มีหน่วยงานไว้ให้ความช่วยเหลือเรียบร้อยแล้ว เช่นคดีแรงงาน มีให้เลือกทั้งผู้ตรวจแรงงาน หรือถ้าจะไปศาลยังมีนิติกรบริการร่างฟ้องและให้คำปรึกษาโดยไม่ต้องพึ่งพาทนายความอีก การขึ้นศาลเราก็ทำการเสนอข้อเท็จจริงต่อศาลเพื่อให้ท่านใช้ในการตัดสินคดีครับ

แต่ถ้าเป็นคดีที่มีความยุ่งยากซับซ้อนเช่นคดีที่เกี่ยวข้องกับสัญญา ละเมิด หรือถ้าเป็นคดีอาญา เราไม่แนะนำให้ขึ้นว่าความเองครับ เพราะผลลัพธ์ที่ได้หากเป็นผลร้ายความเสียหายนั้นค่อนข้างสูง ต้องทำความเข้าใจอย่างหนึ่งว่า เมื่อเราสู้คดีในศาลทนายความไม่ได้แต่เพียงหยิบยกข้อกฎหมายเฉพาะเรื่องที่พิพาทกันเท่านั้น แต่ทนายความจะพิจารณากฎหมายทั้งระบบ การสู้คดีจึงมีความซับซ้อนมากขึ้นครับ

เราสามารถอ่านหนังสือหรือเรียนรู้เองเพื่อต่อสู้คดีได้หรือไม่ คำตอบคือ ส่วนหนึ่งทำได้ครับแต่ต้องแลกกับเวลา และอีกส่วนหนึ่งต้องได้รับการเรียนการสอนครับ เพราะกฎหมายประเภทที่เป็นกฎหมายเทคนิคและกฎหมายของนักกฎหมายจะมีเหตุผลของตัวเองในการออกกฎหมายนั้นๆซึ่งไม่อาจใช้ความรู้สึกนึกคิดทั่วไปในการทำความเข้าใจได้ครับ แต่หากทำใจยอมรับผลเสียที่อาจจะเกิดขึ้นได้และต้องการต่อสู้คดีเอง กฎหมายเปิดโอกาสให้ตัวความที่เป็นคู่พิพาทสามารถต่อสู้คดีในศาลเรียกร้องความยุติธรรมด้วยตนเองได้เสมอครับ

ค่าทนายความแพงไปหรือเปล่า?

การจ้างทนายความของเรานั้น เงินที่เราจ่ายไปเพื่อจ้างทนายความเราจ่ายเพราะอะไร แล้วเงินที่จ่ายไปจริงๆแล้วเราจ่ายให้กับอะไร?

เราจ่ายเพราะ “ความเชื่อใจ” เพราะเราเชื่อมั่นว่าทนายความท่านนั้นสามารถช่วยเหลือเราได้ หรือช่วยให้ผลออกมาเป็นไปตามที่เราคาดหวัง กฎหมายเปรียบเสมือนเครื่องมือสำหรับใช้ในการรักษาความยุติธรรมในสังคม การปรับใช้ พลิกแพลง ขึ้นอยู่กับนักกฎหมายแต่ละท่าน ซึ่งในแต่ละคนจะมีความเชี่ยวชาญแตกต่างกันไป ทั้งการเรียนรู้ ความเข้าใจ รวมถึงประสบการณ์ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นๆอีกมากมาย ทำให้ทนายแต่ละท่านมีแนวความคิดในการแก้ปัญหาและความเชี่ยวชาญในแต่ละด้าน แต่ละคดีที่แตกต่างกัน ถ้าเราเคยปรึกษาคดีกับทนายความหลายท่าน เราจะพบเสมอว่าคำแนะนำของทนายแต่ละท่านในการต่อสู้คดีมักจะไม่เหมือนกัน แต่ทุกท่านก็ทำเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของลูกความให้สูงที่สุดเหมือนกันครับ ค่าจ้างทนายความจะแพงหรือถูกนั้นจึงขึ้นอยู่กับความพอใจของลูกความครับ หากลูกความมองแล้วว่าสูงเกินไปเราอาจต่อรองราคาหรือเปลี่ยนไปเลือกทนายที่คิดค่าทนายความที่เหมาะสมกับค่าใช้จ่ายที่เราสามารถยอมรับได้ครับ และการเปลี่ยนทนายนั้นสามารถทำได้ทุกเมื่อครับ แต่ถ้าคดีอยู่ในชั้นศาลแล้วควรพิจารณาให้รอบคอบ ต้องคำนึงถึงผลได้ผลเสียที่อาจจะตามมาทุกครั้งครับ

ดังที่ได้กล่าวไปบ้างแล้วตอนต้น การจ้างทนายความนั้นจะคล้ายกับการจ้างศิลปินทำงานครับ อยู่ที่ความพอใจของทั้งสองฝ่าย ถูกแพงนั้นเป็นเพียงความรู้สึก ถ้าเราจ่ายสูงแล้วผลออกมาตามที่เราคาดหวังเราก็อาจจะบอกว่าถูก กลับกันถ้าเราจ่ายน้อยแต่ผลออกมาตรงกันข้ามกับที่เราคาดหวังเราก็อาจจะบอกแพงก็ได้ครับ หรือถ้าเราเชื่อ หรือมั่นใจในตัวของทนายท่านนั้นไม่ว่าจะเพราะชื่อเสียง หรือได้รับการแนะนำมา เราก็จะไม่มีความรู้สึกว่าเงินที่จ่ายไปนั้นถูกหรือแพงครับ สิ่งสำคัญคือก่อนเริ่มจ้างทนายความเราต้องสามารถประเมินให้ได้ก่อนว่าค่าจ้างทั้งหมดที่เราจะต้องเสียไปในการจ้างทนายทำงานครั้งนั้นๆ เป็นจำนวนประมาณเท่าไรครับ ตรงนี้สามารถสอบถามให้ทนายประเมินราคาค่าจ้างทนายได้ก่อนตกลงว่าจ้างครับ

ค่าทนายความเราอ้างอิงมาจากความซับซ้อนยุ่งยากในการต่อสู้คดีจะน้อยหรือมากก็ต้องดูเป็นแต่ละกรณีๆไปครับ คดีประเภทเดียวละเมิดขับรถชนเหมือนกัน แต่คดีหนึ่งเกิดในใจกลางเมืองย่านชุมชน อีกคดีเกิดขึ้นในเส้นทางต่างจังหวัดไกลปืนเที่ยงความยุ่งยากในการทำคดีย่อมแตกต่างกันค่าใช้จ่ายจึงแตกต่างกันไปด้วยครับเพราะขึ้นอยู่กับปัจจัยในหลายๆด้านประกอบ เปรียบเทียบ เวลาเราไปหาหมอ ค่าใช้จ่ายในการรักษาแผลมีดบาด กับการผ่าตัดสมองนั้นมีความแตกต่างกันครับ

ค่าจ้างทนายความเท่าไร คิดอย่างไร?

ในส่วนนี้เป็นหลักการเบื้องต้นนะครับ ซึ่งอาจแตกต่างกันไป สำนักงานเรามีการคิดค่าใช้จ่ายอย่างไรบ้าง ตรงค่าจ้างว่าความนั้นเราไม่สามารถแสดงอัตราค่าจ้างว่าความได้เพราะสภาทนายความกำหนดห้ามไว้ครับผิดมรรยาททนายความ เราจึงเขียนให้เฉพาะหลักการคิดว่ามีแบบใดบ้างครับ

ก่อนพูดถึงค่าจ้างว่าความเราขอพูดถึงประเด็นปัญหาซึ่งเราพบบ่อยซักนิดหนึ่งก่อนครับ หลายต่อหลายครั้งที่ลูกความมาปรึกษาเรามักจะให้ใช้วิธีการทางอาญาบีบเพื่อให้ได้ในสิ่งที่ตนต้องการ อาจเพราะเข้าใจว่ากระบวนการทางแพ่งนั้นล่าช้าหรือด้วยเหตุผลอะไรก็ตามแต่ เรามักจะย้ำเสมอว่าหากไม่ผิดอาญาแล้วเราจะไม่ทำคดีอาญาให้เด็ดขาด เนื่องจากเราคำนึงถึงว่าจะเป็นผลร้ายต่อตัวความเองเสียเอง แม้ว่าตัวความจะมีประสบการณ์จากเพื่อน ญาติ เคยใช้แล้วได้ผลมาก่อนก็ตาม หลายต่อหลายครั้งที่เราเจอคู่ความฝ่ายตรงข้ามใช้วิธีการทางอาญาฟ้องมาเพื่อบีบเอาทางแพ่งให้ได้เงินทั้งๆที่ข้อเท็จจริงไม่ผิดอาญาแม้แต่น้อย ผลลัพธ์คือเราดำเนินคดีกลับไปอย่างเต็มรูปแบบทั้งแพ่งและอาญาทำให้ผลเสียตกแก่คู่ความอีกฝ่ายนั้นเองครับ ดังนั้นเราจึงขอย้ำว่าควรเลือกช่องทางกฎหมายให้ตรงกับลักษณะข้อเท็จจริงเสมอครับ

ค่าจ้างทนายความกรณีขอคำปรึกษา

หากเป็นทาง Line e-mail หรือทางโทรศัพท์ เรายินดีให้คำปรึกษาฟรีครับ แต่ถ้าต้องการปรึกษาทนายต่อหน้า ประกอบเอกสาร จะเริ่มตั้งแต่ 1,000 บาทเป็นต้นไปครับแล้วแต่กรณีโดยจะมีการตกลงกันทั้งสองฝ่ายก่อนเสมอครับ ตรงนี้ผู้อ่านอาจจะมีความรู้สึกว่าแพงให้นึกถึงเวลาเราไปหาหมอในสภานพยาบาลครับ เมื่อเราไปพบจิตแพทย์แม้เพียงไม่กี่นาทีเราก็ต้องจ่ายค่าวิชาชีพให้ท่านใช่ไหมครับ หรือแม้แต่การไปหาหมอดูทำนายทายทักเรายังจ่ายในสิงที่มองไม่เห็นและก่อนให้เขาเริ่มทำนายด้วยซ้ำ ดังนั้นแม้การขอคำปรึกษาฟรีจะมีได้แต่ต้องทำใจว่าบางครั้งขอลมก็ได้ลมครับ

ค่าจ้างทนายความกรณีว่าความในศาล

ค่าจ้างว่าความนั้นการคิดจะขึ้นอยู่กับทนายแต่ละท่านนะครับซึ่งจะมีตั้งแต่หลักพันขึ้นไปจนถึงหลักแสนครับ หรือบางที่จะคิดจากจำนวนทุนทรัพย์ในคดีที่พิพาทกันก็มีครับ ปกติแล้วจะประมาณ 10% ของทุนทรัพย์ที่ฟ้องคดีเช่นหากคดีมีทุนทรัพย์ที่พิพาทกัน 1 ล้านบาทค่าทนายก็จะ 1 แสนบาทเป็นต้นครับ ซึ่งราคาในส่วนนี้ต้องตกลงกับทนายให้ดีนะครับ เพราะส่วนใหญ่รวมถึงสำนักงานเราเป็นราคาเฉพาะดำเนินคดีในศาลชั้นต้นครับ หากมีการอุทธรณ์ ฎีกา หรือบังคับคดีจะคิดเพิ่มอีกต่างหากครับ

ค่าจ้างว่าความของสำนักงานเราไม่ได้คิดจากทุนทรัพย์แต่คิดจากความยากง่ายของคดีครับ เช่น ถ้าฟ้องเรื่องเช็ค เราจะดูว่ามีข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานอะไรบ้าง ไม่ได้ดูเช็คนั้นมูลค่าเท่าไร ดังนั้น ถ้าฟ้องเช็คมูลค่า หนึ่งแสน หรือ สิบล้านบาท เราจึงคิดราคาไม่แตกต่างกันหากข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานครบถ้วนไม่ต่างกันครับ ปกติแล้วสำนักงานเราจะเสนอราคาออกมาให้ลูกความเลือกใน 2 รูปแบบดังนี้ครับ

1 เหมาเป็นก้อนเดียวทั้งคดี ซึ่งสามารถทยอยจ่ายทีละงวดโดยงวดแรกจ่ายก่อนเริ่มคดี งวดที่สองจ่ายก่อนสืบพยานนัดแรกและงวดสุดท้ายก่อนสืบพยานนัดสุดท้ายครับ แต่ละงวดจะจ่ายเท่าไรนั้นแล้วแต่ตกลงกันครับ หรือในแบบที่สอง

2 จ้างเป็นครั้งแบ่งเป็นสองส่วน โดยจ่ายเป็น ค่าเขียนคำคู่ความ เช่น คำร้อง คำฟ้อง คำให้การ จ่ายก่องเริ่มงานทั้งก้อน โดยค่าเขียนคำคู่ความนี้มักจะขึ้นกับความยากง่ายของแต่ละคดีเช่นกันครับ เมื่อยื่นคำคู่ความแล้วถือว่าเสร็จงานในส่วนแรก และส่วนที่สองเป็นค่าขึ้นศาลซึ่งขึ้นอยู่กับว่าเป็นศาลที่ใด ในกรุงเทพหรือต่างจังหวัด โดยการคิดค่าบริการส่วนนี้จะคิดต่อการขึ้นศาลต่อครั้งแยกออกมาครับ หากเลือกแบบนี้เราจะต้องจ่ายไปเรื่อย ๆจนกว่าสืบพยานนัดสุดท้ายเสร็จครับ ซึ่งโดยทั่วไปเราสามารถประเมินได้คร่าวๆเท่านั้นว่าจะต้องขึ้นศาลกี่นัด ส่วนในการจะเลือกแบบใดอยู่ที่ตัวความครับว่าแบบใหนเหมาะสมกับตนเองมากที่สุดครับ

ค่าใช้จ่ายทั้งสองกรณี ไม่รวมค่าใช้จ่ายต่างๆ  เช่นค่าคัดถ่ายเอกสาร ค่าส่งคำคู่ความ ค่าฤชาธรรมเนียม หรือค่าธรรมเนียมอื่นในศาลครับ ซึ่งค่าใช้จ่ายในส่วนนี้จะเป็นส่วนที่ชำระที่ศาลครับซึ่งคิดตามที่ได้จ่ายจริง โดยที่ค่าฤชาธรรมเนียมศาล หากเป็นคดีแพ่งทุนทรัพย์เกิน 300,000 บาท จะอยู่ที่ 2% ของทุนทรัพย์ แต่ถ้าต่ำกว่า 300,000 บาท ค่าฤชาธรรมเนียมศาลไม่เกิน 1,000 บาท ค่าส่งคำคู่ความจะขึ้นอยู่กับศาลนั้นๆสามารถเช็คได้ที่เว็บไซต์ของสำนักงานศาลเขตนั้นๆครับ

หากมีการเดินทางและต้องพักแรมที่ต่างจังหวัดก็จะมีค่าเดินทางและค่าโรงแรมที่พักคิดแยกต่างหาก โดยหากเป็นในเขตกรุงเทพมหานคร และนนทบุรี จะไม่มีค่าบริการในส่วนนี้ แต่หากเป็นจังหวัดอื่นนอกจากนี้คิดตามที่จ่ายจริง

หากต้องการรายละเอียดเพิ่มเติมในส่วนนี้สามารถเมล โทรศัพท์ หรือไลน์มาสอบถามได้ตลอดเวลา โดยในเมลควรแจ้งข้อเท็จจริงต่างๆประกอบโดยละเอียดเพื่อประเมินราคาด้วยครับ

ค่าจ้างทนายความกรณีเขียนคำฟ้องหรือคำแก้ อุทธรณ์ หรือฎีกา

ขึ้นกับความซับซ้อนของแต่ละคดีครับ โดยจะจ่ายเป็นก้อนเดียวก่อนเริ่มงานครับ เพราะในชั้นนี้ไม่มีการสืบพยานอีกต่อไป การสู้คดีจะเป็นการนำเอกสารหลักฐานสำนวนที่ว่ากล่าวกันมาแล้วในศาลชั้นต้นเสนอศาล โดยปกติมักจะมีราคาหลักหมื่นเป็นต้นไปครับ

ค่าจ้างตรวจ หรือร่าง/เขียนสัญญา

ค้าจ้างทนายความมักจะเริ่มต้นที่ 5,000 บาทเป็นต้นไปขึ้นอยู่กับสัญญาว่าเป็นสัญญาอะไรครับ สัญญานี้เป็นส่วนที่สำคัญมากแต่มักจะไม่ค่อยมีคนให้ความสำคัญเท่าไรครับ เราเคยเขียนบทความให้โหลดสัญญาสำเร็จรูปฟรีไปแล้วในโพสเก่าๆครับ

หวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้ที่กำลังมองหาทนายความทุกท่านครับ

วันนี้เราได้รวบรวมสถานที่ที่ให้คำปรึกษากฎหมายแก่ประชาชนฟรีมาแนะนำครับ สำหรับท่านที่ต้องการความช่วยเหลือด้านกฎหมายและประหยัดค่าใช้จ่าย โดยสถานที่ที่แนะนำนี้จะเป็นการให้บริการฟรี และมีค่าใช้จ่ายใดๆ

1 สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์

สถานที่แรกที่นึกถึงก็คือ สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ครับ ซึ่งสภาทนายความได้จัดบริการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย โดยทนายความอาสา ณ ที่ทำการสภาทนายความ กรุงเทพมหานคร ตรงข้ามโลตัสหลักสี่ ถ้าเดินทางด้วยรถไฟฟ้าก็ลงที่สถานีวัดพระศรีหรือสถานีพหลโยธิน 59 ก็ได้ครับ ซึ่งนอกจากจะเข้าขอคำปรึกษาด้วยตนเองที่สภาทนายความ ทางสภาทนายความได้เปิดช่องทางใหม่ในการปรึกษาปัญหากฎหมายฟรีผ่านแอพพลิเคชั่น line ด้วยในระหว่างเวลา 8.30 -16.30 น ทุกวันไม้เว้นวันหยุดราชการ สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ บริการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย

2 สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา

สถานที่ต่อไปที่มีทนายความคอยให้คำปรึกษาและช่วยเหลือด้านกฎหมายแก่ประชาชนฟรีโดยไม่เสียค่าบริการใดๆ ได้แก่ สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา หรือ ส.ช.น. ซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้คำแนะนำปรึกษาปัญหากฎหมาย และการดำเนินคดีแก่ประชาชนที่มีฐานะยากจนและไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถเข้ารับคำปรึกษาด้วยตนเอง ณ สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภานั้นอยู่ใบบริเวณอาคารของเนติบัณฑิตยสภาชั้น 1 หรือจะโทรศัพท์ขอคำปรึกษาก็ได้ในวันเวลาราชการ ตั้งแต่เวลา 8.30 น. -16.30 น ครับ สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา

3 ศูนย์ดำรงธรรมให้ความช่วยเหลือประชาชน

ศูนย์ดำรงธรรมให้ความช่วยเหลือประชาชน ซึ่งไม่เฉพาะผู้ที่ต้องการขอคำปรึกษากฎหมาย แต่ยังรวมถึงผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากหน่วยงานของภาครัฐต่างๆด้วย ไม่ว่าจะเป็นแจ้งเบาะแสการทำผิด ร้องเรียนเจ้าหน้าที่รัฐ ยาเสพติด ปัญหายานพาหนะ การศึกษา ปรึกษาที่ดิน มรดก ฯลฯ โดยสามารถติดต่อได้ที่ ศูนย์ดำรงธรรม กระทรวงมหาดไทย ณ ศาลาว่าการกระทรวงมหาดไทย หรือโทรสายด่วน 1567 นอกจากนี้ถ้าท่านอยู่ต่างจังหวัดสามารถติดต่อขอคำปรึกษาปัญหากฎหมายฟรีโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายได้ที่ ศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด ณ ศาลากลางจังหวัดทุกแห่ง หรือศูนย์ดำรงธรรมอำเภอ ณ ที่ว่าการอำเภอทุกแห่ง หรือ ศูนย์ดำรงธรรมกระทรวงมหาดไทย ณ การไฟฟ้านครหลวงทุกแห่งเช่นกัน ศูนย์ดำรงธรรมให้ความช่วยเหลือประชาชน

4 ศูนย์ให้ความช่วยเหลือด้านกฎหมายแก่ประชาชนของมหาวิทยาลัยต่างๆ เช่น

4.1 สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ศูนย์นิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ศูนย์นิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ บริการให้คำปรึกษาด้านกฎหมาย และให้ความช่วยเหลือทางคดี โดยมีทนายความแนะนิติกรอยู่ประจำทั้งที่สำนักงานวิทยาเขตท่าพระจันทร์ เวลาราชการ ระหว่างเวลา 9.00-17.00 น และสำนักงานวิทยาเขตศูนย์รังสิต ระหว่างเวลา 9.00-16.00 น ซึ่งสามารถขอความช่วยเหลือโดยขอรับคำปรึกษาข้อกฎหมายด้วยตนเอง หรือปรึกษาผ่านทางโทรศัพท์ก็ได้ สำนักงานช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย ศูนย์นิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

4.2 ศูนย์กฎหมายเพื่อประชาชน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ศูนย์กฎหมายเพื่อประชาชน บริการให้ความช่วยเหลือ คำแนะนำ และคำปรึกษาทางกฎหมายแก่ประชาชน ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อาคารเทพทวาราวดี โดยบุคลากรคณะนิติศาสตร์ และมีเจ้าหน้าที่ประจำเพื่อให้บริการแก่ประชาชนตั้งแต่วันจันทร์ – ศุกร์ ระหว่างเวลา 8.00 – 17.00 น. ศูนย์กฎหมายเพื่อประชาชนจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

4.3 ศูนย์บริการและให้ความช่วยเหลือสังคมทางกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

ศูนย์บริการและให้ความช่วยเหลือสังคมทางกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง ให้บริการทางกฎหมายแก่ประชาชนโดยบุคลากรผู้เชี่ยวชาญและมีความสามารถ ณ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร ศูนย์บริการและให้ความช่วยเหลือสังคมทางกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

4.4 ศูนย์ให้คำปรึกษาทางกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ศูนย์ให้คำปรึกษาทางกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยบุคลากรผู้เชี่ยวชาญและมีความสามารถ และให้คำปรึกษากฎหมายฟรีแก่ประชาชนโดยเปิดให้บริการตั้งแต่วันจันทร์ – ศุกร์ ระหว่างเวลา 9.00 – 16.00 น. ศูนย์ให้คำปรึกษาทางกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับทุกท่านที่ต้องการความช่วยเหลือทางกฎหมายและคดีความฟรีโดยไม่มีค่าใช้จ่ายครับ

อ่านบทความอื่นๆของเรา

เป็นปัญหาที่ทั้งเคยเจอกับตัวเองตั้งแต่ก่อนเรียนกฎหมาย จนจบกฎหมายและทำงานเป็นทนายก็ยังเป็นเรื่องอันดับต้น ๆ ของคดีอาญาที่ลูกความมักโอดครวญให้ฟังเป็นประจำ บางครั้งก็มักจะถามว่าทำไมแจ้งความไปแล้วตำรวจไม่เห็นทำอะไรเลย เพราะอะไรถึงเป็นเช่นนั้น

การแจ้งความคืออะไร?

ก่อนอื่นเรามารู้จักความหมายของการแจ้งความในความเข้าใจเราก่อนว่าคืออะไร การแจ้งความคำนี้ไม่มีกำหนดไว้ในกฎหมายครับ แต่ตามความเข้าใจของคนทั่วไปในทางกฎหมายคือ “คำร้องทุกข์” เป็นการที่ผู้เสียหายได้แจ้งต่อเจ้าหน้าที่ว่ามีการกระทำความผิดเกิดขึ้น และการกระทำความผิดนั้นได้ทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหาย ซึ่งผู้เสียหายไม่จำเป็นที่จะต้องรู้ตัวผู้ที่กระทำความผิดนั้น โดยการกล่าวหาหรือแจ้งความต่อเจ้าหน้าที่นี้ ผู้เสียหายที่เป็นผู้แจ้งมีเจตนาที่จะให้ผู้ที่กระทำความผิดได้รับโทษ ต่อไปขอเรียกรวมกันว่าแจ้งความร้องทุกข์เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจครับ

ผลของการแจ้งความร้องทุกข์

เมื่อเราทำการแจ้งคำร้องทุกข์ต่อเจ้าหน้าที่แล้ว เจ้าหน้าที่ก็จะมีหน้าที่ทำการสืบสวนและสอบสวนเพื่อแสวงหาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานให้ทราบว่าผู้ใดกระทำความผิด กระทำความผิดโดยวิธีใด จากนั้นก็จะทำการรวบรวมพยานหลักฐานและดำเนินการทั้งหลายในการนำตัวผู้กระทำความผิดนั้นมาลงโทษ ซึ่งเมื่อกฎหมายกำหนดไว้ให้เป็นหน้าที่แล้ว ถ้าเจ้าหน้าที่ไม่ทำก็เท่ากับเป็นการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่นั่นเอง ด้วยเหตุนี้เมื่อเราทำการร้องทุกข์อย่างถูกต้องต่อเจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่ทุกคนจะดำเนินการสืบสวนสอบสวนทุกกรณีและทุกครั้งครับ แต่ถ้าไม่มีการแจ้งความแล้วตำรวจก็อาจจะไม่ดำเนินการสืบสวนสอบสวนเพื่อหาตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษก็ได้แต่เฉพาะกรณีที่เป็นความผิดต่อส่วนตัวครับ ในกรณีความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดินตำรวจไม่จำเป็นต้องรอให้ผู้เสียหายมาแจ้งความร้องทุกข์ตำรวจก็สามารถสืบสวนสอบสวนคดีได้เองครับ เพราะการกระทำความผิดประเภทนี้เป็นการกระทำความเสียหายต่อสังคม และทำลายความสงบสุขของส่วนรวมซึ่งรัฐมีหน้าที่ที่ต้องปกปักษ์รักษา การกระทำความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดินนั้นทำให้รัฐเป็นผู้เสียหาย รัฐจึงสามารถดำเนินคดีในความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดินนั้นได้เอง

ตำรวจไม่รับแจ้งความได้หรือไม่?

มีความเป็นไปได้หลายกรณีด้วยกันที่ทำให้ตำรวจปฏิเสธหรือไม่รับแจ้งความครับ

กรณีแรกคือ เราไม่ใช่ผู้เสียหาย

ดังได้กล่าวไปเบื้องต้น ความผิดทางอาญามีสองประเภทคือ ความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดิน กับความผิดต่อส่วนตัว ซึ่งความผิดที่เป็นอาญาแผ่นดินนั้นรัฐเป็นผู้เสียหายรัฐจึงดำเนินการได้เองโดยที่เราไม่จำเป็นต้องแจ้งความ ส่วนความผิดต่อส่วนตัว อันได้แก่ความผิดทั้งหลายที่กฎหมายกำหนดไว้ว่าเป็นความผิดอันยอมความได้ เช่น ยักยอก ฉ้อโกง หมิ่นประมาท บุกรุก ทำให้เสียทรัพย์ ซึ่งความผิดต่อส่วนตัวนี้จะมีอายุความ 3 เดือนนับแต่วันที่เรารู้ว่ามีการกระทำความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิดครับ แต่อย่างไรก็ดีการแจ้งความหรือร้องทุกข์นั้นเราไม่จำเป็นที่จะต้องรู้ตัวผู้กระทำความผิด เราก็สามารถที่จะแจ้งความร้องทุกข์ได้ เพราะการนำตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษเป็นหน้าที่ของตำรวจครับ

แต่ว่ากฎหมายได้กำหนดไว้ว่าถ้าเป็นความผิดต่อสวนตัว เจ้าหน้าที่จะสามารถดำเนินการสอบสวนได้ต่อเมื่อมีการแจ้งความหรือร้องทุกข์โดยชอบเสียก่อน ซึ่งตามความหมายของคำร้องทุกข์ที่กล่าวไว้ข้างต้น ผู้ที่สามารถแจ้งได้ต้องเป็นผู้เสียหายเท่านั้น บุคคลอื่นหากไม่ใช่ผู้ที่เสียหายจากการกระทำความผิด กฎหมายไม่อนุญาตให้ร้องทุกข์ต่อพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจครับ นี่จึงเป็นสาเหตุหนึ่งที่ตำรวจ จำเป็นที่จะต้องปฏิเสธหรือไม่รับคำร้องทุกข์ได้ครับ ดังนั้นก่อนไปแจ้งความควรเช็คก่อนว่าเราเป็นผู้เสียหายตัวจริงหรือไม่

ผู้เสียหาย คือใคร?

กฎหมายกำหนดไว้ว่า ผู้เสียหาย หมายถึงบุคคลที่ได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิดนั้นๆ นอกจากนี้ยังรวมถึง ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้อนุบาล ของผู้เยาว์หรือผู้ไร้ความสามรถที่อยู่ในความดูแลของตนที่เขาได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิด และถ้าหากว่าผู้เสียหายถูกทำร้ายถึงแก่ความตาย หรือบาดเจ็บจนไม่สามารถที่จะดำเนินการแจ้งความร้องทุกข์เองได้ บุพการี ผู้สืบสันดาน สามีหรือภริยาของผู้ที่ได้รับความเสียหายนั้น ก็สามารถมาแจ้งความร้องทุกข์แทนได้ หรือในกรณีนิติบุคคลที่ได้รับความเสียหายจากการกระทำความผิด ผู้จัดการหรือผู้แทนของนิติบุคคลสามารถที่จะมาแจ้งความร้องทุกข์ได้ครับ

ดังนั้นถ้าไม่ใช่ผู้เสียหาย ซึ่งได้แก่บุคคลดังกล่าวไปแล้วไปแจ้งความร้องทุกข์เจ้าหน้าที่เขาก็ไม่สามารถรับคำร้องทุกข์ของเราได้ แต่บุคคลที่ไปแจ้งความนั้นสามารถทำการกล่าวโทษเพื่อให้เจ้าหน้าที่ทราบว่ามีการกระทำความผิดเกิดขึ้นกับเจ้าหน้าที่ได้ เพราะถ้าเป็นความผิดอาญาแผ่นดิน เจ้าหน้าที่ก็สามารถดำเนินการสืบสวนสอบสวนหาตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษได้ โดยเราไม่จำเป็นต้องไปร้องทุกข์อีก

จำเป็นหรือไม่ที่ก่อนไปแจ้งความเราต้องรู้ก่อนว่าความผิดที่เราไปแจ้งนั้นเป็นความผิดต่อส่วนตัวหรืออาญาแผ่นดิน โดยหลักการไม่จำเป็นครับเพราะเป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ ถ้าเป็นอาญาแผ่นดินแม้ผู้มาแจ้งไม่ใช่ผู้เสียหายเจ้าหน้าที่ก็ดำเนินการสืบสวนสอบสวนได้ แต่ถ้าเจ้าหน้าที่พิจารณาแล้วเห็นว่าเป็นความผิดต่อส่วนตัวก็จะให้เรานำตัวผู้เสียหายตัวจริงมาร้องทุกข์เสียก่อนจึงจะดำเนินการสืบสวนสอบสวนได้ครับ แต่ว่าในทางปฏิบัติควรหาข้อมูลเบื้องต้นก่อนว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นนั้นเกิดจากการกระทำความผิดอาญาฐานใดครับและเราเป็นผู้เสียหายตัวจริงหรือไม่ครับ

กรณีที่สอง เราร้องทุกข์ไม่ถูกต้อง

ดังได้กล่าวไปแล้วในความหมายของการแจ้งความร้องทุกข์ว่าการร้องทุกข์เพื่อให้ตำรวจดำเนินคดีอาญานั้น ผู้ที่แจ้งต้องแจ้งโดยมีวัตถุประสงค์ให้นำตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษครับ หากไม่มีการระบุเจตนานี้ลงไป จะไม่ใช่การแจ้งความร้องทุกข์ครับ เมื่อไม่ใช่การแจ้งความร้องทุกข์ถ้าเป็นความผิดต่อส่วนตัวดังได้กล่าวไปแล้ว ตำรวจก็ไม่สามารถที่จะสืบสวนหรือสอบสวนเพื่อทำสำนวนส่งอัยการให้นำคดีขึ้นฟ้องต่อศาลได้ครับ

ดังนั้นเมื่อเราไปแจ้งความร้องทุกข์แล้ว ควรเช็คเสมอว่าข้อความที่เจ้าหน้าที่ลงไว้ให้เรานั้น มีข้อความที่แสดงถึงเจตนาว่าเราต้องการให้ตำรวจนำตัวผู้ที่กระทำความผิดมารับโทษหรือไม่ ถ้าไม่มีการระบุถึงเจตนานี้ การแจ้งความของเรานั้นจะเป็นเพียงการลงบันทึกประจำวันธรรมดา หากความผิดนั้นเป็นความผิดต่อส่วนตัว ถ้าพ้นกำหนด 3 เดือนนับแต่วันที่เรารู้เรื่องการกระทำความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิดแล้ว คดีจะขาดอายุความครับ

กรณีที่สาม ความผิดที่เกิดขึ้นไม่ใช่ความผิดอาญาแต่เป็นความผิดทางแพ่งครับ

การดำเนินคดีอาญาจะกระทำได้ การกระทำนั้นต้องเป็นการกระทำที่เป็นความผิดทางอาญาเท่านั้น หากเป็นความเสียหายที่เกิดจากทางแพ่ง พนักงานเจ้าหน้าที่ก็ไม่สามารถที่จะดำเนินคดีอาญากับผู้ที่กระความผิดทางแพ่งนั้นได้ครับ เพราะเป็นเรื่องระหว่างเอกชนกับเอกชนด้วยกันเอง แต่ในบางครั้งเป็นเรื่องที่แยกลำบากและมีหลายกรณีที่ขึ้นสู่ศาลครับ ว่าเป็นความผิดทางอาญาหรือทางแพ่ง การจะดูว่าครบองค์ประกอบความผิดทางอาญาหรือไม่จะต้องอาศัยพยานหลักฐานมาพิสูจน์ กรณีที่เป็นคดีที่มีความซับซ้อนหรือไม่สามารถวิเคราะห์ได้โดยง่ายก็เป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ต้องค้นหาความจริงในเรื่องนี้ครับ แต่ต้องพึงระลึกไว้เสมอครับว่า การแกล้งฟ้องเพื่อให้ผู้อื่นได้รับโทษทางอาญาทั้ง ๆที่เขาไม่ได้มีความผิดทางอาญา ผู้ที่แกล้งฟ้องนั้นมีความผิดอาญาครับ

เราจะทำอย่างไรได้บ้างหากเจ้าหน้าที่ไม่รับแจ้งความจริงๆ

การดำเนินคดีอาญา กฎหมายให้ประชาชนสามารถทำได้ 2 วิธีครับได้แก่ ผู้เสียหายแจ้งความร้องทุกข์ต่อพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจให้สอบสวนแล้วทำสำนวนส่งอัยการเพื่อนำคดีขึ้นฟ้องต่อศาล กับผู้เสียหายสามารถฟ้องคดีได้เองโดยไม่จำเป็นต้องแจ้งความร้องทุกข์ก่อนก็ได้ครับ ซึ่งวิธีแรกไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ส่วนวิธีหลังจะมีค่าใช้จ่ายที่สูงต่ำแตกต่างกันไปแล้วแต่กรณีครับ

สุดท้ายนี้หากแจ้งความแล้วเกิดปัญหาจริงๆลองดูที่นี่เป็นอีกทางเลือกหนึ่งครับ

ตำรวจไซเบอร์เปิดสายด่วน “1441” ให้ประชาชนแจ้งเบาะแส-ขอความช่วยเหลือ หากคดีที่แจ้งความสถานีตำรวจนครบาล หรือสถานีตำรวจภูธรแล้วไม่มีความคืบหน้า โทรสายด่วน 1441 ตำรวจไซเบอร์ สามารถปรึกษา แจ้งเบาะแส ขอความช่วยเหลือ ตั้งแต่ 08.30 น. ถึง 16.30 น. วันจันทร์-วันศุกร์​ หรือเข้าเฟซบุ๊ก “กองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี” เพื่อประสานพื้นที่ช่วยเร่งรัดได้อีกทางหนึ่ง

อ่านบทความอื่นของเรา

เมื่อลูกจ้างถูกเลิกจ้างหรือโดนไล่ออก ลูกจ้างมีทางเลือกในการเรียกร้องสิทธิต่างๆของตนได้ 2 ทางซึ่งต้องเลือกทางใดทางหนึ่งจนเสร็จสิ้นกระบวนการก่อนเท่านั้น ไม่สามารถดำเนินการไปพร้อมกันได้ ทางเลือกทั้งสองทางดังกล่าวได้แก่

1 ดำเนินการยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงาน

2 ยื่นคำฟ้องต่อต่อศาล

1 ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงานแห่งท้องที่ที่ลูกจ้างทำงาน

หากลูกจ้างเลือกทางนี้ ลูกจ้างสามารถไปยังสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ที่ลูกจ้างทำงาน และเล่ารายละเอียดเกี่ยวกับการจ้าง และการเลิกจ้างให้พนักงานตรวจแรงงานฟัง หลังจากที่พนักงานตรวจแรงงานได้รับเรื่องไว้แล้ว เขาจะทำการสอบสวนข้อเท็จจริง โดยสอบถามไปยังบริษัทนายจ้างของเรา และจะมีคำสั่งออกมาภายในระยะเวลา 60 วันนับตั้งแต่วันที่รับเรื่อง ซึ่งหากพนักงานตรวจแรงงานไม่สามารถออกคำสั่งได้ภายใน 60 วัน พนักงานตรวจแรงงานสามารถขอขยายระยะเวลาได้อีกไม่เกิน 30 วันนับแต่วันที่ครบกำหนด 60 วันแรก ดังนั้น ระยะเวลาอย่างช้าสุดในการใช้วิธีการสายนี้คือ 90 วัน

คำสั่งที่ออกมานั้นหากพนักงานตรวจแรงงานสอบสวนแล้วปรากฎว่าลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินอย่างหนึ่งอย่างใดที่นายจ้างมีหน้าที่ต้องจ่ายตามกฎหมายว่าด้วยแรงงาน พนักงานตรวจแรงงานก็จะมีคำสั่งให้นายจ้างจ่ายเงินดังกล่าวนี้ให้แก่ลูกจ้างหรือหากลูกจ้างถึงแก่ความตายไปก่อนก็ต้องจ่ายให้ทายาทของลูกจ้างผู้ถึงแก่ความตายนั้น โดยมีกำหนดระยะเวลาการจ่ายภายใน 30 วันนับแต่วันที่นายจ้างทราบหรือถือว่าได้ทราบคำสั่ง ซึ่งหากลูกจ้างหรือนายจ้างไม่พอใจคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานนั้นสามารถยื่นฟ้องต่อศาลแรงงานเพื่อคัดค้านคำสั่งดังกล่าวได้ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้ทราบคำสั่งนั้น กฎหมายไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์ในกรณีลูกจ้างจะยื่นคำฟ้องคัดค้านไว้แต่อย่างใด แต่หากเป็นกณณีนายจ้าง การคัดค้านคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงาน นายจ้างต้องนำเงินมาวางต่อศาลตรามจำนวนที่จะต้องจ่ายตามคำสั่งนั้นจึงจะสามารถฟ้องคัดค้านคำสั่งพนักงนตรวจแรงงานได้ จึงทำให้หากนายจ้างคัดค้านคำสั่งลูกจ้างก็มีเงินเป็นหลักประกันไว้ที่ศาลว่าจะได้เงินตามคำสั่งหากศาลเห็นชอบด้วยกับคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานนั่นเอง

แต่ถ้าหากไม่มีผู้ใดคัดค้านคำสั่งและเมื่อพ้นระยะเวลาที่พนักงานตรวจแรงงานได้สั่งให้นายจ้างจ่ายเงินให้แก่ลูกจ้างภายในกำหนดแล้วไม่จ่ายคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานนั้นเป็นที่สุด การบังคับคดีนั้นลูกจ้างต้องนำคำสั่งพนักงานตรวจแรงงานยื่นฟ้องต่อศาลเพื่อให้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งตามที่พนักงานตรวจแรงงานมีคำสั่งและนำคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นไปบังคับคดีต่อไปซึ่งการพิจารณาคดีแรงงานจะเป็นไปด้วยความรวดเร็วแต่กฎหมายก็ไม่ได้กำหนดระยะเวลาไว้ว่าจะต้องมีคำสั่งภายในกี่วัน

2 ลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างยื่นคำฟ้องต่อต่อศาล

หากลูกจ้างเลือกวิธีการนี้ข้อดีคือเมื่อศาลพิพากษาแล้วสามารถนำคำพิพากษาหรือคำสั่งดำเนินการบังคับคดีได้โดยไม่ต้องนำมาฟ้องบังคับตามคำพิพากษาเหมือนวิธีแรก แต่ระยะเวลาในการพิจารณานั้น กฎหมายไม่ได้มีกำหนดระยะเวลาไว้ว่าต้องใช้เวลาในการพิจารณาคดีกี่วัน แต่กำหนดไว้ว่าต้องทำโดยเร็ว ซึ่งโดยปกติก็จะใช้เวลาพอๆกับวิธีแรก

การยื่นฟ้องต่อศาลแรงงานนั้นทำไม่ยาก ปกติจะมีนิติกรประจำศาลคอยให้บริการเขียนคำฟ้องให้ โดยการฟ้องคดีแรงงานไม่มีค่าใช้จ่ายและค่าธรรมเนียมใดๆในการฟ้องร้อง เพราะวิธีพิจารณาคดีแรงงานมีหลักการวินิจฉัยคดีโดยเฉพาะคือ สะดวก ประหยัด รวดเร็วและเที่ยงธรรม

หากศาลตัดสินแล้วลูกจ้างหรือนายจ้างไม่พอใจต่อคำตัดสิน วิธีการคัดค้านก็ต้องใช้วิธีการยื่นอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ

วิธีการทั้งสองสายดังกล่าวมานั้นมีข้อดีและข้อเสียแตกต่างกัน ข้อดีของวิธีแรกคือ หากพนักงานตรวจแรงงานสั่งให้นายจ้างจ่ายเงินแล้วนายจ้างคัดค้านนายจ้างต้องนำเงินเท่ากับจำนวนที่ตนคัดค้านไปวางที่ศาลก่อนถึงจะฟ้องคัดค้านคำสั่งของพนักงานตรวจแรงงานได้ การพิจารณาคดีของพนักงานตรวจแรงงานปกติ จะซักถามข้อเท็จจริงทีละฝ่ายลดการเผชิญหน้ากัน ทำให้การเจรจาต่อรอง จะทำได้โดยมีความกดดันน้อยกว่าเวลาเผชิญหน้ากันในศาล ข้อเสียคือการบังคับคดี หากนายจ้างไม่จ่ายเงินตามที่พนักงานตรวจแรงงานสั่ง ลูกจ้างยังต้องนำคดีมายื่นฟ้องเพื่อบังคับตามคำสั่งอยู่นั่นเอง

วิธีการที่สองมีข้อดีคือไม่ต้องฟ้องบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอีก หากเป็นการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมศาลสามารถมีคำสั่งให้นายจ้างจ่ายค่าชดเชยอันเนื่องมาจากการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมนี้ได้อีก ซึ่งพนักงานตรวจแรงงานไม่สามารถสั่งในส่วนนี้ได้เพราะกฎหมายไม่ได้ให้อำนาจพนักงานตรวจแรงงานไว้ซึ่งจำนวนค่าชดเชยในส่วนนี้ศาลจะคำนึงถึงเงินค่าชดเชยและข้อเท็จจริงรวมถึงเงินที่ลูกจ้างได้รับจึงไม่แน่นอนว่าจะได้มากน้อยเพียงใด ข้อเสียคือระยะเวลาในการพิจารณาหากคดี ถ้าศาล ณ เวลานั้นเยอะ การพิจารณาอาจใช้เวลานานกว่าวิธีแรก การเจรจาหากนายจ้างจ้างทนายมาแล้วการต่อรองจะทำได้ค่อนข้างยากกว่าวิธีแรก

หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับท่านในการตัดสินใจเลือกว่าจะใช้เส้นทางใดในการเรียกร้องสิทธิของท่านนะครับ

อ่านบทความอื่นๆของเรา

เมื่อลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ได้ และผิดนัดในการชำระหนี้ ไม่ว่าลูกหนี้จะเป็นบุคคลธรรมดา หรือนิติบุคคล เจ้าหนี้มี สี่ ทางเลือกเพื่อที่จะให้ตนได้รับการชำระหนี้คือ

            1 ปรับโครงสร้างหนี้

            2 ฟ้องคดีแพ่ง

            3 ดำเนินการเกี่ยวกับการฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ และ

            4 การดำเนินคดีล้มละลาย

การล้มละลาย

แม้ว่าจะมีเหตุสุดวิสัยเกิดขึ้น จนอาจทำให้บุคคลไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามปกติก็ตาม แต่กฎหมายไม่ได้กำหนดเรื่องเหตุสุดวิสัยเป็นเหตุยกเว้นการดำเนินคดีล้มละลายแก่ลูกหนี้ได้แต่อย่างใด ทำให้การดำเนินคดีล้มละลายกับลูกหนี้นั้น เจ้าหนี้สามารถฟ้องลูกหนี้ให้ล้มละลายได้ต่อเมื่อลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวและหนี้ต้องมีจำนวนที่แน่นอนไม่ว่าหนี้นั้นจะถึงกำหนดชำระแล้วหรือไม่ก็ตาม แต่หนี้นั้นต้องไม่ใช่หนี้ที่ขาดอายุความ โดยกฎหมายได้กำหนดไว้ว่าถ้าลูกหนี้นั้นเป็นบุคคลธรรมดา บุคคลนั้นต้องมีจำนวนหนี้มากกว่าทรัพย์สินไม่น้อยกว่า 1 ล้านบาท แต่หากเป็นนิติบุคคล นิติบุคคลนั้นต้องมีหนี้มากกว่าทรัพย์สินไม่น้อยกว่า 2 ล้านบาท จึงจะเข้าหลักเกณฑ์ของการมีหนี้สินล้มพ้นตัวตามกฎหมายล้มละลาย และเมื่อเจ้าหนี้ยื่นฟ้องล้มละลายแล้วเจ้าหนี้จะถอนคำฟ้องล้มละลายนั้นไม่ได้อีก การถอนฟ้องล้มละลายจะต้องขอศาลเท่านั้น ซึ่งการที่ศาลจะอนุญาตหรือไม่เป็นดุลพินิจของศาล กฎหมายไม่ได้บังคับให้ศาลต้องอนุญาตเสมอไป เพราะการฟ้องล้มละลายเป็นไปเพื่อผลประโยชน์แก่เจ้าหนี้ทุกคนหากศาลพิจารณาแล้วว่าเมื่อถอนฟ้องไปแล้วจะไม่เป็นประโยชน์กับเจ้าหนี้รายอื่นศาลท่านก็อาจจะไม่อนุญาตให้ถอนฟ้องคดีล้มละลายก็ได้

เมื่อศาลได้รับคำฟ้องล้มละลายจากเจ้าหนี้และพิจารณาแล้วเห็นว่าลูกหนี้มีหนี้สินล้นพ้นตัวครบตามองค์ประกอบของการล้มละลายดังกล่าวมาข้างต้น ศาลก็จะมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด

ผลของการถูกพิทักษ์ทรัพย์ ในคดีล้มละลาย

ภายหลังที่ศาลได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของลูกหนี้แล้ว ผลที่ตามมาคือลูกหนี้ที่ถูกพิทักษ์ทรัพย์นั้นจะไม่สามารถกระทำการใดๆเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือกิจการของตนได้อีกต่อไป หน้าที่ทั้งหมดในการจัดการเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้เจ้าพนักงานพิทักทรัพย์จะเป็นผู้จัดการทั้งหมด ดังนั้นหลังจากที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็กขาด ลูกหนี้จะไปกระทำนิติกรรมใดๆก็จะตกเป็นโมฆะหมดโดยกฎหมายจะไม่สนใจว่าคู่กรณีอีกฝ่ายจะรู้หรือไม่ว่าลูกหนี้คนนั้นถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์หรือไม่

หน้าที่ของเจ้าหนี้ทุกรายภายหลังจากที่ลูกหนี้ของตนถูกศาลสั่งพิทักษ์ทรัพย์แล้ว ในกรณีที่เป็นหนี้เงินเจ้าหนี้ทุกรายต้องยื่นคำขอต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เพื่อขอรับชำระหนี้ภายในกำหนดเวลา 2 เดือน นับแต่วันที่มีการโฆษณาคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็กขาด แต่ถ้าเจ้าหนี้อยู่นอกราชอาณาจักร เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์สามารถขยายกำหนดเวลาให้ยื่นคำร้องไปอีกได้ไม่เกิน 2 เดือน ซึ่งถ้าเจ้าหนี้ไม่ยื่นคำขอรับชำระหนี้ภายในระยะเวลากำหนด จะทำให้เจ้าหนี้ผู้นั้นหมดสิทธิในการขอรับชำระหนี้ และหลังจากคดีล้มละลายสิ้นสุดลูกหนี้ก็จะหลุดพ้นจากหนี้ทั้งปวง ซึ่งในกรณีที่เจ้าหนี้ยื่นไม่ทันภายในกำหนดเนื่องมาจากมีเหตุสุดวิสัย เช่น เจ้าหนี้ต่างประเทศไม่สามารถเข้าประเทศได้เพราะการปิดประเทศ เจ้าหนี้อาจมีคำขอโดยทำเป็นคำร้องยื่นต่อศาลว่าเจ้าหนี้ประสงค์จะยื่นคำขอรับชำระหนี้ และแสดงถึงเหตุสุดวิสัยที่ตนไม่อาจยื่นคำขอรับชำระหนี้ได้ทันภายในกำหนดเวลา หากศาลพิจารณาแล้วเห็นว่ากรณีเป็นเหตุสุดวิสัยและมีเหตุผลอันสมควรที่จะให้เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ ศาลอาจมีคำสั่งให้เจ้าหนี้รายนั้นยื่นคำขอรับชำระหนี้ต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ภายในระยะเวลาที่ศาลกำหนด อย่างไรก็ตามเจ้าหนี้ที่ยื่นคำขอรับชำระหนี้ จะมีสิทธิได้รับชำระหนี้จากกองทรัพย์สินของลูกหนี้เฉพาะทรัพย์สินที่มีอยู่ภายหลังการแบ่งทรัพย์สินก่อนที่เจ้าหนี้ยื่นคำขอรับชำระหนี้ และไม่กระทบถึงการใดที่ศาลเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์หรือที่ประชุมเจ้าหนี้ได้ดำเนินการไปแล้ว

หากศาลได้พิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดแล้ว และลูกหนี้ขอประนอมหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ก็จะทำการเรียกประชุมเจ้าหนี้โดยเร็วที่สุด เพื่อปรึกษากับที่ประชุมเจ้าหนี้ว่าจะควรยอมรับคำขอประนอมหนี้ของลูกหนี้หรือควรขอให้ศาลพิพากษาให้ลูกหนี้ล้มละลายหรือไม่ รวมถึงปรึกษาถึงวิธีที่จะจัดการทรัพย์สินของลูกนี้ว่าจะจัดการอย่างไรต่อไป ซึ่งเจ้าหนี้อาจพิจารณาและมีมติให้ลูกหนี้ชำระหนี้ตามที่ลูกหนี้ขอประนอมหนี้และไม่ขอให้ศาลสั่งให้ลูกหนี้ล้มละลายก็ได้ แต่อย่างไรก็ดีมติดังกล่าวจะยังไม่ผูกมันเจ้าหนี้ทั้งหลายจนกว่าศาลจะมีคำสั่งเห็นชอบด้วย ศาลอาจมีคำสั่งเห็นชอบในการประนอมหนี้ได้เพราะหากศาลยังไม่สั่งให้เป็นบุคคลล้มละลายในกรณีนิติบุคคลก็ยังไม่เลิกกันทันทีโดยผลของกฎหมาย บางกรณีเจ้าหนี้อาจได้รับชำระหนี้อย่างครบถ้วนมากกว่าปล่อยให้บริษัทเลิกกัน และเมื่อศาลเห็นชอบด้วยกับการประนอมหนี้แล้ว คำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดก็เป็นการยกเลิกไปในตัว เมื่อลูกหนี้ชำระหนี้ได้ครบถ้วนตามสัญญาประนอมหนี้ลูกหนี้ย่อมหลุดพ้นในหนี้ทั้งปวง แต่อย่างไรก็ดีหากลูกหนี้ผิดนัดไม่ชำระหนี้ตามที่ได้ตกลงกันไว้ในการชำระหนี้ เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อาจรายงานหรือเจ้าหนี้คนใดจะมีคำขอโดยทำเป็นคำร้องยื่นต่อศาลให้ศาลมีคำสั่งให้ลูกหนี้ล้มละลายได้ ศาลอาจสั่งยกเลิกการประนอมหนี้และพิพากษาให้ลูกหนี้ล้มละลายได้หากลูกหนี้ไม่มีเหตุผลอันสมควรในการไม่ปฏิบัติตามสัญญาประนอมหนี้ แต่การยกเลิกการประนอมหนี้นั้นจะไม่มีผลกระทบกับกิจการใดๆที่ได้ทำไปแล้วในการประนอมหนี้ ซึ่งในสถานการณ์โควิท 19 ในปัจจุบันอาจใช้เป็นเหตุผลในการผ่อนผันการชำระหนี้ตามสัญญาประนีประนอมได้ซึ่งลูกหนี้คงต้องทำการเจรจาขอผ่อนผันการชำระหนี้กับเจ้าหนี้แหละพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เนื่องจากเหตุสุดวิสัยนี้ก็ได้

ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งล้มลายแล้ว ลูกหนี้จะเสนอคำขอประนอมหนี้ได้เช่นกัน แต่การประนอมหนี้นี้ไม่เป็นเหตุให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เลื่อนหรืองดการจำหน่ายทรัพย์สิน เว้นแต่ถ้ามีเหตุอันควรที่อาจเป็นประโยชน์แก่การขอประนอมหนี้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์อาจเลื่อนหรืองดการจำหน่ายทรัพย์สินได้ และถ้าศาลเห็นชอบด้วยกับการขอประนอมหนี้ ศาลจะมีคำสั่งให้ยกเลิกการล้มละลายและจะสั่งให้ลูกหนี้กลับมีอำนาจจัดการเกี่ยวกับทรัพย์สินของตนหรือจะสั่งประการใดตามที่เห็นสมควรก็ได้ ซึ่งหากลูกหนี้อยากหลุดพ้นจากการล้มละลายก่อนกำหนด 3 ปีลูกหนี้สามารถใช้วิธีตามที่กล่าวมานี้ได้

ผลของการถูกปลดจากการล้มละลาย

ผลหลังจากการปลดจากล้มละลาย หากเป็นบุคคลธรรมดาซึ่งศาลพิพากษาให้ล้มละลายแล้ว บุคคลนั้นจะถูกปลดจากล้มละลายทันทีที่พ้นกำหนดระยะเวลา 3 ปีนับแต่วันที่ศาลได้พิพาษาให้ล้มละลาย และคำสั่งปลดจากล้มละลายจะทำให้บุคคลล้มละลายหลุดพ้นจากหนี้ทั้งปวงอันพึงขอรับชำระได้ทันที ทำให้เจ้าหนี้หากภายในระหว่างระยะเวลา 3 ปี ถ้าเจ้าหนี้ได้รับทรัพย์สินจากลูกหนี้ไม่ครบเต็มตามจำนวนหนี้ เจ้าหนี้ก็จะต้องแบบรับความเสียหายที่เกิดจากการได้รับชำระหนี้ไม่เต็มจำนวน โดยไม่สามารถเรียกร้องเอาแก่ลูกหนี้ได้อีกต่อไป กรณีลูกหนี้ที่เป็นนิติบุคคล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เมื่อนิติบุคคลนั้นล้มละลาย นิติบุคคลนั้นเป็นอันเลิกกันทันทีโดยผลของกฎหมายเจ้าหนี้จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินของนิติบุคคลที่เหลืออยู่เท่านั้น จะเห็นได้ว่า การดำเนินคดีล้มละลายจึงมักจะใช้เป็นมาตรการสุดท้ายของเจ้าหนี้เพื่อที่จะให้ได้รับชำระหนี้ของเจ้าหนี้นั่นเอง

อ่านบทความอื่นๆของเรา

ในภาวะสถานการณ์โควิท-19 คงปฏิเสธไม่ได้ว่ามีผลกระทบต่อทั้งลูกจ้างและนายจ้าง ซึ่งบางสถานประกอบการก็ไม่อาจที่จะแบกรับภาระค่าใช้จ่ายไม่ไหวทำให้ต้องมีการเลิกจ้างงานเพื่อลดค่าใช้จ่าย ซึ่งถ้าหากตกลงร่วมมือกันได้ แบ่งรับความเสียหายที่เกิดขึ้นทั้งสองฝ่ายย่อมเป็นเรื่องที่ดี การจ้างแรงงานนั้น บุคคลที่เป็นนายจ้างมีอำนาจเหนือกว่าลูกจ้างในหลายๆด้าน รัฐจึงได้ออกกฎหมายมาเพื่อกำหนดสิทธิขั้นพื้นฐานให้แก่ลูกจ้าง โดยให้นายจ้างมีหน้าที่ต้องทำตามเงื่อนไขต่าง ๆเพื่อคุ้มครองสิทธิของลูกจ้างทั้งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และพระราชบัญญัติว่าด้วยกฎหมายแรงงาน

จากสถานการณ์โควิท – 19 ในประเทศไทยมีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น และได้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจในปัจจุบัน สถานการณ์ดังกล่าวหากเป็นเหตุสำคัญอันมีผลกระทบต่อการประกอบกิจการของนายจ้างจนทำให้นายจ้างไม่สามารถประกอบกิจการได้ตามปกติ ต้องหยุดประกอบกิจการทั้งหมดหรือบางส่วนลงเป็นการชั่วคราว กฎหมายเปิดโอกาสให้นายจ้างจ่ายเงินให้แก่ลูกจ้างไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 ของค่าจ้างในวันทำงานปกติที่ลูกจ้างได้รับก่อนหน้าที่นายจ้างจะหยุดกิจการ จ่ายจำนวนนี้ได้ตลอดระยะเวลาที่นายจ้างไม่ได้ให้ลูกจ้างทำงาน แต่ในการนี้นายจ้างต้องแจ้งให้ลูกจ้างและพนักงานตรวจแรงงานทราบล่วงหน้าโดยทำเป็นหนังสือแจ้งก่อนวันเริ่มหยุดกิจไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ วิธีนี้อาจเป็นหนทางหนึ่งของสถานประกอบกิจการที่จะพยุงธุรกิจให้สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้โดยไม่ต้องเลิกจ้างหรือปิดตัวลง และหากเป็นเหตุสุดวิสัยทำให้ต้องหยุดกิจการ นายจ้างไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินก้อนนี้ แต่เงื่อนไขนี้ขึ้นอยู่กับแต่ละกรณีด้วย เพราะโดยตัวโควิท-19 เองไม่ใช่เหตุสุดวิสัย แต่ตัวมันทำให้เกิดเหตุสุดวิสัย ดังนั้นการอ้างต้องแสดงเหตุผลประกอบเสมอว่าเป็นเหตุสุดวิสัยอย่างไร เช่น โควิท-19 ทำให้นายจ้างไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ เพราะถูกรัฐบาลสั่งระงับการประกอบกิจการชั่วคราว เป็นต้น เมื่อการจ้างแรงงานเป็นสัญญาต่างตอบแทนการที่นายจ้างต้องหยุดกิจการเพราะเหตุสุดวิสัย ซึ่งเป็นเหตุอย่างหนึ่งอย่างใดอันจะโทษฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดไม่ได้ ทำให้ลูกจ้างไม่สามารถชำระหนี้ด้วยการทำงานได้ นายจ้างจึงไม่ต้องชำระหนี้ด้วยการจ่ายค่าจ้างได้

การหยุดประกอบกิจการเป็นเวลานาน หรือ บริษัทไม่มีรายได้เป็นระยะเวลานาน แต่รายจ่ายในบริษัทยังคงดำเนินต่อไปเช่น ค่าเช่า ค่าจ้างพนักงาน หรืออื่น ๆ กิจการที่มีเงินสำรองไม่มากอาจจำต้องปิดตัวลง หรือจำเป็นที่จะต้องเลิกจ้างพนักงานของตนเพื่อให้สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ โดยทั่วไปนายจ้างสามารถเลิกจ้างลูกจ้างได้โดยไม่ต้องบอกกล่าวและไม่ต้องจ่ายค่าสินไหมทดแทนได้แต่เฉพาะในกรณีตามที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้น อันได้แก่ ลูกจ้างจงใจขัดคำสั่งของนายจ้างโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือละเลยไม่นำพาต่อคำสั่งของนายจ้างเป็นอาจิณ ละทิ้งการงาน(คือการขาดงานเกินสมควรและไม่มีเหตุผลอันสมควรติดต่อกันเกินสามวันทำงานไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่) หรือลูกจ้างกระทำความผิดอย่างร้ายแรง หรือการทำประการอื่นอันไม่สมแก่การปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ลุล่วงไปโดยถูกต้องและสุจริต ลูกจ้างทุจริตแก่หน้าที่หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง หรือจงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย หรือลูกจ้างประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง หรือ ลูกจ้างฝ่าฝืนข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ระเบียบ คำสั่งของนายจ้างอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และนายจ้างได้ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว (ดูมาตรา 538 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 119) ซึ่งหากไม่เข้ากรณีดังกล่าวมานี้แล้ว การเลิกจ้างลูกจ้างแม้จะเป็นเพราะเลิกกิจการ กฎหมายกำหนดให้นายจ้างมีหน้าที่ที่จะต้องทำซึ่งเป็นสิทธิของลูกจ้างที่สามารถจะเรียกร้องจากนายจ้างได้ ดังต่อไปนี้

สิทธิต่างๆของลูกจ้าง

1. ในกรณีการเลิกจ้างลูกจ้างในสัญญาจ้างที่ไม่มีกำหนดระยะเวลา ในที่นี้รวมถึงสัญญาจ้างทดลองงานด้วย(Probation) กฎหมายกำหนดให้นายจ้างต้องบอกเลิกสัญญาจ้างโดยทำเป็นหนังสือเพื่อให้เกิดความชัดเจน และบอกกล่าวให้ลูกจ้างทราบ เมื่อถึงหรือก่อนจะถึงกำหนดระยะเวลาการจ่ายค่าจ้าง เพื่อให้เป็นผลในการเลิกสัญญากัน เมื่อถึงกำหนดการจ่ายค่าจ้างครั้งถัดไป โดยที่นายจ้างอาจจะจ่ายเงินให้จนถึงระยะเวลาเลิกสัญญาแล้วให้ลูกจ้างออกจากงานทันทีก็ได้(ค่าชดเชยแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า)

2. ในกรณีที่เลิกจ้างลูกจ้างหลังจากที่ลูกจ้างได้ทำงานให้มาระยะหนึ่งแล้ว พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 118 กำหนดให้นาจจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ลูกจ้าง ดังตาราง

3. เมื่อนายจ้างเลิกจ้าง หรือ แม้แต่ลูกจ้างเป็นฝ่ายเลิกสัญญาหรือลาออกเอง ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปี(วันลาพักร้อน)ในปีที่เลิกจ้างด้วย ซึ่งตามกฎหมายกำหนดให้ปีหนึ่งลูกจ้างมีสิทธิได้รับวันหยุดพักผ่อนประจำปีได้อย่างน้อยปีละ 6 วันหากปีใหนไม่ได้หยุดสามารถทบไปหยุดปีถัดไปได้ และเมื่อสัญญาจ้างสิ้นสุดนายจ้างจะต้องจ่ายเงินค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างสำหรับวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ลูกจ้างเหลืออยู่ด้วย เหลือวันหยุดพักร้อนที่ไม่ได้ใช้เท่าไรเปลี่ยนมาเป็นเงินได้เท่านั้น ข้อนี้แม้ลาออกเองก็เรียกได้

4. ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุดตามที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับจนถึงบอกเลิกสัญญา
การไม่ปฏิบัติตามที่กฎหมายกำหนดดังกล่าวมา อาจมีทั้งโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือนหรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท นอกจากนี้การที่นายจ้างไม่จ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด ค่าชดเชย นายจ้างต้องเสียดอกเบี้ยให้แก่ลูกจ้างในระหว่างเวลาผิดนัดไม่จ่ายค่าจ้างถึงในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี และมีการกำหนดค่าเสียหายในเชิงลงโทษไว้ด้วยในบางกรณีที่นายจ้างไม่จ่ายเงินค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด ค่าชดเชย โดยจงใจและปราศจากเหตุผลอันสมควร เมื่อพ้นกำหนดเวลาเจ็ดวันนับแต่วันที่ถึงกำหนดจ่ายเงินให้กับลูกจ้าง นายจ้างต้องเสียเงินเพิ่มให้แก่ลูกจ้างสูงถึงร้อยละ 15 ของเงินที่ค้างจ่ายทุกระยะเวลาเจ็ดวัน

สถานการณ์ปัจจุบันสร้างความลำบากให้แก่ทั้งนายจ้างและลูกจ้าง กฎหมายนั้นไม่ใช่ทางออกของการแก้ปัญหา ถ้าลูกจ้างไม่มีนายจ้างก็อาจจะไม่มีรายได้ในการดำรงค์ชีวิตต่อ ในเมื่อเราไม่สามารถรู้ว่าสถานการณ์นี้จะสิ้นสุดลงเมื่อใดการได้เงินเพียงก้อนเดียวดังที่กล่าวมา แม้ได้ครบถ้วนก็อาจจะไม่เพียงพอ และในทางกลับกันหากนายจ้างไม่มีลูกจ้าง กิจการก็จะไม่สามารถดำเนินต่อไปได้เช่นกัน การแก้ปัญหาจึงต้องอาศัยความร่วมมือกันทั้งสองฝ่าย ดังนั้นก่อนที่ทั้งสองฝ่ายจะตัดสินใจทำอะไรลงไป ควรหันมาเจรจาหาข้อตกลงกันก่อนดีที่สุด เพื่อทำให้สามารถดำเนินชีวิตและผ่านพ้นช่วงวิกฤตินี้ไปได้ด้วยกันทั้งสองฝ่ายครับ

อ่านบทความอื่นๆของเรา