เอกสารฉบับที่ 1 คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก

เอกสารชิ้นแรกที่เราต้องเขียนสำหรับยื่นคำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดก ได้แก่ คำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกครับ เอกสารชิ้นใช้คำร้อง ธรรมดา แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (7) ครับ ในส่วนนี้เรากรอกข้อมูลในแบบพิมพ์ศาลลงไปตามรูปตัวอย่างครับ ในส่วนของผู้ที่จะมีสิทธิร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกได้นั้นกฎหมายกำหนดไว้ว่าต้องเป็นทายาทผู้มีสิทธิรับมรดกของผู้ตายหรือผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการเท่านั้นนะครับ ผู้มีส่วนได้เสีย เช่น สามีหรือภรรยานอกกฎหมายที่มีทรัพย์สินอันเกิดจากการทำมาหาได้ร่วมกันกับฝ่ายที่ตาย ตรงนี้บุคคลดังกล่าวสามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นยื่นได้แต่ต้องมีหนังสือมอบอำนาจ และในส่วนแบบพิมพ์ศาลเราจะเขียนว่า

นาง/นาย … โดย นาย/นาง … ผู้รับมอบอำนาจ ร้องขอเป็นผู้จัดการมรดก(ไม่มีพินัยกรรม) ของ นาย … (ผู้วายชนม์) ตามภาพตัวอย่างที่ 1 นะครับ

ส่วนเนื้อหาในคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกนั้นเราเขียนอธิบายให้ศาลท่านเป็นข้อๆดังนี้ครับ

ข้อ 1 เขียนอธิบายว่าผู้ร้องเป็นใคร ยื่นเองหรือมอบอำนาจให้ใครมายื่น จากนั้นระบุเอกสารหลักฐานในการแสดงข้อเท็จจริงตามที่เราเขียนครับ

ข้อ 2 เขียนอธิบายว่าผู้ตายเป็นใคร รายละเอียดเกี่ยวกับผู้ตาย ตายอย่างไร ตายวันใหน และตามด้วยระบุเอกสารหลักฐานเช่นกันไล่ลับดับหมายเลขต่อจากเอกสารในข้อ 1 ครับ

ข้อ 3 เขียนอธิบายว่าผู้ตายมีทายาทกี่คน ใครบ้าง มีชีวิตอยู่หรือไม่ข้อนี้เขียนครบทุกคนนะครับ ตามด้วยเอกสารหลักฐานแนบเช่นกันไล่ลำดับหมายเลขต่อจากข้อ 2 นะครับ

ข้อ 4 เขียนอธิบายว่าผู้ตายได้ทำพินัยกรรมไว้หรือไม่ และมีทรัพย์มรดกอะไรบ้างครับ พร้อมเอกสารหลักฐานแนบท้ายเช่นกัน

ข้อ 5 แจงเหตุขัดข้องครับว่าทำไมถึงต้องมาตั้งผู้จัดการมรดก เช่น ไปยื่นขอจดทะเบียนกรรมสิทธิ์เช่าซื้อรถยนต์ของผู้ตายแล้วเจ้าหน้าที่ปฏิเสธจะดำเนินการให้โดยแจ้งว่าเราไม่ใช่ผู้จัดการมรดกของผู้ตาย จึงเป็นเหตุขัดข้องในการจัดการหรือแบ่งปันมรดกของผู้ตาย ทำนองนี้ครับ พร้อมเอกสารหลักฐานแนบท้ายถ้ามีนะครับ

ข้อ 6 เขียนถึงความยินยอมครับ ในกรณีที่ให้ผู้อื่นที่ไม่ใช่ทายาทเป็นผู้จัดการมรดกครับ พร้อมเอกสารแนบเช่นกัน

ข้อ 7 ข้อนี้เขียนบรรยายถึงคุณสมบัติของผู้ที่จะเป็นผู้จัดการมรดกครับ ต้องเป็นบุคคลที่บรรลุนิติภาวะแล้ว ไม่เป็นบุคคลวิกลจริต และไม่เคยถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ ไม่เป็นบุคคลผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว และไม่เคยถูกศาลสั่งให้เป็นบุคคลล้มละลายครับ

ข้อ 8 เขียนขอศาลครับ ด้วยเหตุที่ผู้ร้องได้กราบเรียนต่อศาลมาข้างต้นขอศาลได้โปรดทำการไต่สวนและมีคำสั่งแต่งตั้งให้นาย … เป็นผู้จัดการมรดกของนาย … ผู้ตาย เพื่อให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายต่อไป ขอศาลได้โปรดอนุญาต ตามด้วยข้อความลงท้ายและ ลงชื่อจัดกลางหน้ากระดาษครับ

ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด

ลงชื่อ                        ผู้ร้อง

คำร้องฉบับนี้ข้าพเจ้านาย          ผู้ร้องเป็นผู้เรียงพิมพ์

ลงชื่อ                        ผู้เรียงและพิมพ์

เป็นอันเสร็จสิ้นเอกสารฉบับแรกครับ

เอกสารฉบับที่ 2 บัญชีพยาน

ต่อไปเอกสารฉบับที่ 2 สำหรับใช้ในการยื่นคำร้องจัดตั้งผู้จัดการมรดกได้แก่ บัญชีพยานครับ ใช้แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (15) นะครับ

ในส่วนหัวนั้นเขียนเหมือนเดิมทุกอย่างครับ จากนั้นเขียนพยานหลักฐานลงไปครับว่าในการยื่นคำร้องขอจัดตั้งผู้จัดการมรดกของเรานั้นจะใช้พยานหลักฐานอะไรบ้างในการแสดงให้ศาลท่านใช้ในการพิจารณาครับ เป็นอันเสร็จสิ้นเอกสารชุดที่ 2 ครับ

เอกสารฉบับที่ 3 บัญชีทรัพย์สิน

เอกสารชุดต่อมาสำหรับขอตั้งผู้จัดการมรดก คือ บัญชีทรัพย์ ครับ ฉบับนี้เราใช้แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (8) นะครับ

เขียนบรรยายทรัพย์สินของผู้ตายทั้งหมดพร้อมรายละเอียดครับทุกฉบับอย่าลืมลงชื่อนะครับ

เอกสารฉบับที่ 4 บัญชีเครือญาติ

ลำดับต่อไปได้แก่ บัญชีเครือญาติครับ ชุดนี้ไม่มีแบบพิมพ์ศาลให้เขียนแผนภาพเครือญาติทั้งหมดของผู้ตายซึ่งเป็นเจ้ามรดกลงไปในกระดาษ A4 ครับ

เอกสารฉบับที่ 5 หนังสือให้ความยินยอม

ลำดับต่อไปสำหรับเอกสารที่ใช้ในการยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก ได้แก่ เป็นหนังสือให้ความยินยอมจากทายาทครับ ว่ายินยอมให้บุคคลที่เราตั้งนั้นเป็นผู้จัดการมรดกหรือไม่ ตรงนี้มีทายาทกี่คนต้องให้เขาลงลายมือชื่อทุกคนนะครับ ไม่มีแบบพิมพ์ศาลเขียนลงไปในกระดาษ A4 ได้เลยครับ

เอกสารฉบับที่ 6 หนังสือมอบอำนาจ

เอกสารฉบับต่อไปคือหนังสือมอบอำนาจ เป็นกรณีที่ทายาทไม่ได้ยื่นจัดตั้งผู้จัดการมรดกด้วยตัวเองแต่มอบอำนาจให้บุคคลอื่นยื่นคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกแทนให้นะครับ หาดาวน์โหลดได้ที่นี่ครับ กรอกข้อความให้ครบถ้วน

เอกสารฉบับที่ 7 คำแถลงประกาศตั้งผู้จัดการมรดก

แล้วก็มาถึงฉบับสุดท้ายของการยื่นขอตั้งผู้จัดการมรดกครับ ได้แก่ คำแถลง ขอประกาศลงโฆษณา ครับใช้แบบพิมพ์ศาลหมายเลข (7) ดังตัวอย่างครับ ทำเพื่อให้ผู้มีส่วนได้เสียมาคัดค้านครับ ต้องทำนะครับ และอย่าลืมส่งสำเนาให้ทายาทของผู้ตายทุกคนด้วยนะครับ

คำแถลงนี้จะมี 1 ข้อ 3 ย่อหน้า โดยมีเนื้อหาใจความดังนี้ครับ
ข้อ 1 คดีนี้ผู้ร้องยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกของนาย … ผู้วายชนม์ต่อศาลในวันนี้

ผู้ร้องมีความประสงค์จะประกาศแจ้งการนัดไต่สวนคดีนี้ โดยวิธีประกาศลงโฆษณาผ่านสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อทราบโดยทั่วกันขอศาลได้โปรดอนุญาต

คำลงท้ายเช่นเดิมครับ

ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด

ลงชื่อ                        ผู้ร้อง

คำร้องฉบับนี้ข้าพเจ้านาย          ผู้ร้องเป็นผู้เรียงพิมพ์

ลงชื่อ                        ผู้เรียงและพิมพ์

เท่านี้ก็เป็นอันเรียบร้อยสำหรับเอกสารทั้งหมดในการยื่นคำขอตั้งผู้จัดการมรดกครับ วิธีการยื่นนั้นค้นดูในบทความเก่าๆของเรานะครับ

หวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อทุกท่านที่เข้ามาอ่านครับ

การหย่าโดยความยินยอม

การหย่าโดยความยินยอมตกลงกันนั้น จะมีผลเป็นการหย่านับตั้งแต่เวลาจดทะเบียนการหย่าเป็นต้นไป ผลในทางทรัพย์สินนั้นจะจัดการแบ่งกันตามที่มีอยู่ ณ เวลาที่จดทะเบียนหย่า ไม่ใช่เวลาที่ตกลงทำหนังสือหย่ากัน เพราะ ณ เวลาที่ตกลงกันขณะนั้นยังเป็นคู่สมรสกันอยู่นั่นเอง ซึ่งการแบ่งทรัพย์สินนั้น ถ้าหากไม่ได้ตกลงกันไว้ว่าจะแบ่งกันอย่างไร กฎหมายกำหนดให้แบ่งคนละส่วนเท่ากัน

ผลต่อบุตรภายหลังการหย่า

อำนาจปกครองบุตร

กฎหมายกำหนดให้คู่สมรสสามารถทำการตกลงกัน โดยต้องทำเป็นหนังสือระบุว่าฝ่ายใดจะเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรคนใดบ้าง แต่ถ้าไม่ได้ตกลงกันไว้หรือตกลงกันไม่ได้ก็ต้องให้ศาลเป็นผู้ชี้ขาด และแม้ว่าจะตกลงแล้วเป็นเช่นไรหรือศาลชี้ขาดแล้วเป็นเช่นไร ถ้าหากว่าต่อมามีพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไปศาลมีอำนาจที่จะเปลี่ยนตัวผู้มีอำนาจปกครองบุตรได้โดยคำนึงถึงความผาสุขและประโยชน์ของบุตรเป็นสำคัญ ซึ่งเมื่อมีเหตุเปลี่ยนแปลงไปนี้สามารถนำคดีขึ้นสู่ศาลได้ทั้งทำเป็นคำฟ้องหรือคำร้องขออย่าคดีไม่มีข้อพิพาทก็ได้ ซึ่งการเปลี่ยนตัวผู้ใช้อำนาจปกครองนั้นต้องขอศาลเท่านั้น แม้ว่าตอนแรกผู้ใช้อำนาจปกครองจะเกิดจากการตกลงกันไม่ได้เกิดจากการชี้ขาดโดยคำสั่งศาลก็ตาม แต่เมื่อได้จดทะเบียนแนบท้ายทะเบียนหย่าไปแล้วหากต่อมาอยากเปลี่ยนตัวผู้ใช้อำนาจปกครองก็ต้องขอศาลเปลี่ยนระหว่างกันเองโดยการตกลงไม่ได้เด็ดขาด

การอุปการะเลี้ยงดูบุตร

แม้ว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเช่น มารดาจะเลี้ยงดูบุตรและใช้อำนาจปกครองแต่เพียงผู้เดียวก็ตาม บิดา หรืออีกฝ่ายที่ไม่ได้ใช้อำนาจปกครองก็ยังมีหน้าที่ต้องชำระค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรทั้งสองตามกฎหมาย ซึ่งกฎหมายให้สิทธิบุตรเรียกค่าอุปการะจากบิดามารดาได้อีกด้วย

สิทธิในติดต่อบุตร

สถานะการเป็นบิดามารดาไม่ได้ยุติลงพร้อมกับการหย่าขาดจากกัน ดังนั้น แม่คู่สมรสฝ่ายที่ไม่ได้ใช้อำนาจปกครองบุตรก็สามารถติดต่อกับบุตรของตนได้ตามสมควรแก่พฤติการณ์ อีกฝ่ายจะกีดกันไม่ให้ติดต่อบุตรโดยไม่มีเหตุผลสมควรไม่ได้ และเนื่องจากสิทธิที่ติดต่อบุตรมีรากฐานมาจากความสัมพันธ์ในครอบครัว ดังนั้น ปู่ ย่า ตา ยาย หรือ ญาติสนิทอื่น ก็ย่อมสามารถที่จะติดต่อหลานของตนได้เช่นกัน

ผลของการหย่าโดยคำพิพากษาศาล

การหย่าโดยคำพิพากษานั้นมีผลนับตั้งแต่เวลาที่คำพิพากษาถึงที่สุด แต่ถ้าคู่สมรสจะใช้ยันต่อบุคคลภายนอกก็ต้องไปจดทะเบียนหย่า ซึ่งการไปจดทะเบียนหย่าตามคำพิพากษาศาล พระราชบัญญัติจดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2478 มาตรา 16 ไม่จำเป็นว่าคู่สมรสต้องไปด้วยตนเองได้ผู้เดียว ผู้มีส่วนได้เสียเพียงยื่นสำเนาคำพิพากษาอันถึงที่สุดที่รับรองถูกต้องต่อนายทะเบียนและขอให้นายทะเบียนบันทึกการหย่าไว้ในทะเบียนเท่านั้นก็เพียงพอแล้ว ส่วนคำนำหน้านามสามารถเลือกได้ตามความสมัครใจ ตามมาตรา 6 ของพระราชบัญญัติคำนำหน้านาม พ.ศ. 2551

ผลในทางทรัพย์สิน

การแบ่งสินสมรสและการชำระหนี้นั้นจะแบ่งตามจำนวนที่มีอยู่จนถึงวันที่ฟ้องหย่า

ค่าทดแทน

การเรียกค่าทดแทนนั้นจะมีเฉพาะการฟ้องหย่าโดยอาศัยเหตุบางเหตุเท่านั้น และมีกรณีเดียวที่บุคคลภายนอกต้องจ่ายค่าทดแทนด้วยอันได้แก่ ผู้ที่มีความสัมพันธ์ฉันประเวณีกับคู่สมรสหรือแสดงตัวว่ามีความสัมพันธ์ทำนองชู้สาวเท่านั้น

ค่าเลี้ยงชีพ

ถ้าเหตุแห่งการหย่านั้นเกิดจากความผิดของคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งแต่ฝ่ายเดียว และการหย่านั้นจะทำให้อีกฝ่ายหนึ่งยากจนลง เพราะไม่มรายได้พอจากทรัพย์สินหรือจากการงานตามที่เคยทำอยู่ระหว่างสมรส อีกฝ่ายหนึ่งนั้นจะขอให้ฝ่ายที่ต้องรับผิดจ่ายค่าเลี้ยงชีพแก่ตนได้ ซึ่งค่าเลี้ยงชีพนี้ศาลจะกำหนดให้เพียงใดก็ได้ โดยคำนึงถึงความสามารถของผู้ให้และฐานะของผู้รับ ซึ่งการจ่ายค่าเลี้ยงชีพนี้เป็นการจ่ายเพื่อลงโทษคู่สมรสที่เป็นฝ่ายผิด

และถ้าการหย่าขาดจากกันนั้นเป็นเพราะเหตุวิกลจริต หรือเพราะเหตุเป็นโรคติดต่ออย่างร้ายแรง คู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งต้องออกค่าเลี้ยงชีพให้แก่ฝ่ายที่วิกลจริตหรือฝ่ายที่เป็นโรคติดต่อนั้น ซึ่งเป็นการจ่ายค่าเลี้ยงชีพโดยคำนึงถึงหลักศีลธรรมนั่นเอง

ผลต่อบุตรภายหลังการหย่า

อำนาจปกครองบุตร

ศาลจะเป็นผู้ที่ชี้ขาด โดยคำนึงถึงประโยชน์สุขของบุตรเป็นสาระสำคัญโดยไม่ต้องยึดถึงผลแพ้ชนะคดี เพราะกฎหมายมองว่าแม้จะเป็นคู่สมรสที่บกพร่องแต่ก็อาจเป็นบิดามารดาที่ประเสริฐได้ การชี้ขาดศาลชี้ขาดได้แม้โจทก์ไม่ได้ขอมาโดยไม่เป็นการพิพากษาเกินคำขอ และเช่นเดียวกับการหย่าโดยความยินยอมหากมีพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไปศาลอาจเปลี่ยนตัวผู้ปกครองได้โดยนำคดีสู่ศาลเพื่อให้ศาลชี้ขาดได้ทั้งทำเป็นคำฟ้องหรือทำเป็นคำร้องขอ

การอุปการะเลี้ยงดูบุตร

กฎหมายกำหนดให้ศาลเป็นผู้ชี้ขาดว่าฝ่ายใดเป็นผู้ออกค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรและเป็นจำนวนเงินเท่าไร แม่โจทก์ไม่ได้ขอมาศาลก็พิพากษาให้ได้โดยไม่เกินคำขอ และแม้ว่าบิดามารดาจะถูกถอนอำนาจปกครองก็ไม่เป็นเหตุให้หลุดพ้นจากหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรผู้เยาว์อีกด้วย ซึ่งค่าอุปการะเลี้ยงดูนั้นสามารถจะชำระเป็นเงินหรือชำระเป็นของอย่างอื่นก็ได้ และสิทธิที่จะได้รับค่าอุปการะเลี้ยงดูนั้นจะสละหรือโอนต่อไปไม่ได้ และไม่อยู่ในอำนาจแห่งการบังคับคดี

สิทธิติดต่อบุตร

เป็นเช่นเดียวกับการหย่าโดยความยินยอม คือ แม่คู่สมรสฝ่ายที่ไม่ได้ใช้อำนาจปกครองบุตรก็สามารถติดต่อกับบุตรของตนได้ตามสมควรแก่พฤติการณ์ อีกฝ่ายจะกีดกันไม่ให้ติดต่อบุตรโดยไม่มีเหตุผลสมควรไม่ได้ และเนื่องจากสิทธิที่ติดต่อบุตรมีรากฐานมาจากความสัมพันธ์ในครอบครัว ดังนั้น ปู่ ย่า ตา ยาย หรือ ญาติสนิทอื่น ก็ย่อมสามารถที่จะติดต่อหลานของตนได้เช่นกัน

อ่านบทความอื่นๆของเรา

การหย่านั้นสามารถทำได้สองวิธีคือ การหย่าโดยความยินยอม และการหย่าโดยคำพิพากษาของศาล โดยแต่ละวิธีจะมีรายละเอียดแตกต่างกันดังนี้

การหย่าโดยความยินยอม

เป็นการที่คู่สมรสยุติความสัมพันธ์ระหว่างกันโดยการตกลง ซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการแยกทางกัน กฎหมายไม่ได้กำหนดเงื่อนไขในการหย่าโดยวิธีนี้ไว้ซับซ้อนนัก เพียงแค่ต้องทำเป็นหนังสือและมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อยสองคน หลังจากนั้นก็นำหนังสือการตกลงนี้ไปจดทะเบียนก็จะเป็นการหย่าขาดจากกันสมบูรณ์ตามกฎหมาย การทำหนังสือนี้จะทำที่ใหนก็ได้ โดยที่เมื่อทำหนังสือตกลงการหย่าแล้วถ้าฝ่ายใดไม่ยอมไปจดทะเบียนหย่าคู่สมรสอีกฝ่ายสามารถนำคดีขึ้นสู่ศาลเพื่อบังคับตากหนังสือตกลงการหย่าได้ อายุความในการฟ้องร้องตามหนังสือตกลงการหย่ามีอายุความ 10 ปีนับตั้งแต่วันที่ทั้งสองฝ่ายได้ทำบันทึกตกลงการหย่า

การหย่าโดยผลของกฎหมาย

เป็นการหย่าโดยอาศัยเหตุตามที่กฎหมายกำหนดไว้มาฟ้องต่อศาล ขอให้ศาลมีคำพิพากษาให้หย่าขาดจากกัน โดยสามารถแบ่งเหตุที่นำมาฟ้องเพื่อหย่าขาดออกจากกันได้เป็น

เหตุหย่าที่เกิดจากความผิดของคู่สมรส แบ่งเป็น

1 สามีหรือภริยาอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันภริยาหรือสามี เป็นชู้หรือมีชู้ หรือร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณ

การอุปการะเลี้ยงดูเช่นการที่คู่สมรสไปรับผิดชอบในค่าใช้จ่ายสำหรับการดำรงชีพของผู้อื่น ซื้อบ้านให้อยู่อาศัยให้เงินไว้ใช้จ่ายเป็นรายเดือนโดยจะต้องมีลักษณะเป็นการต่อเนื่องอย่างถาวรในลักษณะที่เหมือนเป็นคู่สมรสของตนด้วย หากเป็นการอุปการะเลี้ยงดูในฐานะอื่นจะอ้างมูลเหตุนี้ในการฟ้องหย่าไม่ได้ และเมื่อศาลได้พิพากษาให้หย่าขาดจากกันแล้ว ย่อมมีสิทธิเรียกค่าอุปการะจากอีกฝ่ายหนึ่ง รวมถึงผู้ที่ได้รับการอุปการะหรือรู้เห็นเป็นใจนั้นด้วย

ภริยาหรือสามีเป็นชู้หรือมีชู้ คือผู้ที่มาร่วมประเวณีกับสามีหรือภริยานั้นนั้นมีสามีหรือภริยาแล้ว การเป็นชู้หรือมีชู้นี้ต้องพิจารณาประกอบด้วยว่าคู่สมรสอีกฝ่ายยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจด้วยหรือไม่ หากคู่สมรสอีกฝ่ายยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจด้วยก็จะฟ้องหย่าโดยอาศัยเหตุนี้ไมไ่ด้

คู่สมรสร่วมประเวณีกับผู้อื่นเป็นอาจิณต่างจากการมีชู้ตรงที่ผู้อื่นนั้นยังโสด

2 สามีหรือภริยาประพฤติชั่ว ไม่ว่าความประพฤติชั่วนั้นจะเป็นความผิดอาญาหรือไม่ ถ้าเป็นเหตุให้อีกฝ่ายหนึ่ง ได้รับความอับอายขายหน้าอย่างร้ายแรง หรือหากยังเป็นสามีหรือภริยาของฝ่ายที่ประพฤติชั่วอีกต่อไปจะเป็นเหตุให้อีกฝ่ายหนึ่งได้รับการดูถูกเกลียดชัง หรือ เมื่อเอาสภาพ ฐานะและความเป็นอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยามาคำนึงประกอบแล้วถ้ายังคงเป็นภริยาหรือสามีต่อไปจะทำให้ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินสมควร เหล่านี้ล้วนเป็นเหตุให้อีกฝ่ายหนึ่งที่ไม่ได้ประพฤติชั่วฟ้องหย่าได้แต่ตนต้องไม่ได้ยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจในการประพฤติชั่วนั้นด้วย

3 สามีหรือภริยาทำร้าย หรือทรมานร่างกายหรือจิตใจ หรือหมิ่นประมาทหรือเหยียดหยามอีกฝ่ายหนึ่งหรือบุพการีของอีกฝ่ายหนึ่งเป็นการร้ายแรง หากการกระทำดังกล่าวไม่ร้ายแรงจะไม่สามารถใช้เป็นเหตุหย่าได้ เพราะจะเป็นการธรรมดาที่คู่สมรสจะทะเลาะเบาะแว้งกันบ้าง เหตุหย่าตามข้อนี้นั้นรวมถึงการการทำต่อบุพการีของคู่สมรสอีกฝ่ายด้วย และการทรมานรวมถึงการทรมานจิตใจอีกฝ่ายหนึ่งด้วยเช่นกัน โดยต้องพิจารณาเป็นกรณีไป

4 สามีหรือภริยาจงใจทิ้งร้างอีกฝ่ายหนึ่งไปเกิน 1 ปี ซึ่งการทิ้งร้างนี้ต้องเป็นการทำไปโดยจงใจละทิ้งร้าง เช่นแยกตัวไปอยู่ที่อื่นโดยไม่มีความประสงค์ที่จะกลับมาอยู่กินร่วมกันอีกเป็นข้อสำคัญ ซึ่งถ้าเป็นการทิ้งร้างแล้ว แม้ว่าจะยังคงช่วยอุปการะเช่น จ่ายค่า น้ำค่าไฟ ค่าโทรศัพท์ให้เสมอ ก็ยังสามารถใช้เหตุนี้ในการฟ้องหย่าได้

5 สามีหรือภริยาต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก และได้ถูกจำคุกเกิน 1 ปีในความผิดที่อีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้มีส่วนก่อให้เกิดการกระทำความผิดหรือยินยอม หรือรู้เห็นเป็นใจในการกระทำความผิดนั้นด้วย และการเป็นสามีภริยากันต่อไปจะเป็นเหตุให้อีกฝ่ายหนึ่งได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินสมควร ถ้าไม่ได้รับความเสียหายหรือเดือดร้อนเกินสมควรเช่น พ้นโทษออกมาและอยู่กินกันเรื่อยมาถึง 5 ปีก็จะกลับไปอาศัยเหตุนี้มาฟ้องหย่าไม่ได้อีก

6 สามีหรือภริยาไม่ให้ความช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายหนึ่งตามสมควรหรือทำการเป็นปฏิปักษ์ต่อการที่เป็นสามีหรือภริยากันอย่างร้ายแรง โดยการกระทำนั้นต้องถึงขนาดที่อีกฝ่ายหนึ่งเดือดร้อนเกินสมควรหากเอาสภาพ ฐานะและความเป็นอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยามาคำนึงประกอบ กฎหมายให้เป็นเหตุหย่าเนื่องจากกฎหมายกำหนดหน้าที่ให้สามีภริยาต้องเลี้ยงดูกันตามอรรถภาพ ถ้าฝ่ายใดเลี้ยงดูได้แต่ไม่ทำแล้วทำให้อีกฝ่ายหนึ่งเดือดร้อน ฝ่ายที่เดือดร้อนก็สามารถใช้สิทธิฟ้องเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูได้ หากไม่เป็นผลจึงสามารถนำมาเป็นเหตุในการฟ้องหย่าได้

การเป็นปฏิปักษ์ต่อการเป็นสามีหรือภริยากันอย่างร้ายแรง หมายถึงการกระทำในลักษณะที่ปกติสามีภรรยาจะไม่ประพฤติปฏิบัติต่อกัน และเป็นผลให้อีกฝ่ายหนึ่งเดือร้อนเกินสมควรด้วย เช่น สามีนำปืนมายิงใส่ภรรยา แม้จะไม่โดนก็เป็นเหตุในการหย่าตามข้อนี้แล้ว

7 สามีหรือภริยาผิดทัณฑ์บนที่ทำให้ไว้เป็นหนังสือในเรื่องความประพฤติ จะเห็นได้ว่าเหตุนี้ทัณฑ์บนนั้นต้องเป็นในเรื่องความประพฤติเท่านั้น จะนำทัณฑ์บนในเรื่องทรัพย์สินมาเป็นเหตุในการฟ้องหย่าไม่ได้ และทัณฑ์บนนี้ต้องเป็นเรื่องเกี่ยวกับพฤติกรรมที่สำคัญ หรือมีผลต่อการอยู่ร่วมกันมาทำทัณฑ์บนด้วย หากไม่มีผลกระทบเช่น ฝ่าฝืนข้อตกลงที่ให้เอามือปิดปากเวลาจาม มาเป็นเหตุในการฟ้องหย่าไม่ได้ แต่หากพิสูจน์ได้ว่าเป็นพฤติกรรมสำคัญและมีผลกระทบต่อการมีชีวิตคู่อย่างร้ายแรงได้ ก็เป็นอีกกรณีหนึ่ง

เหตุหย่าที่เพิ่มมาในประมวลกฎหมายอาญา

จริงอยู่การหย่านั้นเป็นเรื่องในทางแพ่ง แต่ประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งแก้ไขโดย พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญาฉบับที่ 27 พ.ศ. 2562 มาตรา 4 ประกาศลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ในลักษณะความผิดเกี่ยวกับเพศ มาตรา 276 วรรคสี่กำหนดว่า “ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่ง(ข่มขืนกระทำชำเรา) เป็นการกระทำความผิดระหว่างคู่สมรส และคู่สมรสนั้นยังประสงค์จะอยู่กินด้วยกันฉันสามีภริยา ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้เพียงใดก็ได้ หรือจะกำหนดเงื่อนไขเพื่อคุมความประพฤติแทนการลงโทษก็ได้ ในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาให้ลงโทษจำคุก และคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ประสงค์จะอยู่กินด้วยกันฉันสามีภริยาต่อไป และประสงค์จะหย่า ให้คู่สมรสฝ่ายนั้นแจ้งให้ศาลทราบและให้ศาลแจ้งพนักงานอัยการให้ดำเนินการฟ้องหย่าให้” ซึ่งทำให้เป็นเหตุแห่งการหย่าเหตุหนึ่งนอกประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งขั้นตอนการฟ้องจะแตกต่างจากกรณีปกติ โดยกฎหมายให้คู่สมรสฝ่ายที่ต้องการจะหย่าขาดจากกันให้แจ้งให้ศาลทราบ จากนั้นศาลท่านก็จะแจ้งให้เจ้าพนักงานอัยการฟ้องหย่าให้

เหตุหย่าที่มีสาเหตุมาจากเป็นการทำให้ชีวิตสมรสสิ้นสุดลงหรือไม่สามารถดำเนินต่อไปโดยปกติสุข

เป็นเหตุหย่าที่เกิดขึ้นโดยปัจจัยภายนอก ซึ่งกฎหมายเห็นว่าไม่มีประโยชน์อันใดที่คู่สมรสอีกฝ่ายต้องทนรับสภาพของอีกฝ่ายอีกต่อไป จึงให้โอกาสคู่สมรสอีกฝ่ายฟ้องหย่าเพื่อไปเริ่มต้นชีวิตคู่ใหม่ เหตุดังกล่าวนี้ได้แก่

1 สามีและภริยาสมัครใจแยกกันอยู่เพราะเหตุที่ไม่อาจอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยาได้โดยปกติสุขตลอดมาเกิน 3 ปี หรือแยกกันอยู่ตามคำสั่งของศาลเป็นเวลาเกิน 3 ปี การแยกกันอยู่ตามเหตุการสมัครใจนั้นนั้นไม่สนใจว่าจะมาจากเหตุร้ายแรงทำให้ต้องแยกกันอยู่หรือไม่ แต่การแยกกันอยู่นั้นต้องเกิดจากการสมัครใจแยกกันอยู่ด้วยกันทั้งสองฝ่ายเท่านั้น ถึงจะอาศัยเหตุนี้ในการฟ้องหย่าได้ ถ้าเป็นการสมัครใจฝ่ายเดียวจะไม่สามารถใช้เหตุนี้ในการฟ้องหย่าได้ แต่ถ้าอาศัยเหตุการแยกกันอยู่เพราะคำสั่งศาลนั้นต้องมีเหตุที่ว่าถ้าอยู่ร่วมกันแล้วจะเป็นอันตรายแก่หรือจิตใจหรือทำลายความผาสุกอย่างมากด้วย

2 สามีหรือภริยาถูกศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญ หรือไปจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่เป็นเวลาเกิน 3 ปีโดยไม่มีใครทราบแน่ว่าเป็นตายร้ายดีอย่างไร การสาบสูญนั้นประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้กำหนดเงื่อนไขไว้ แต่แม้ว่าศาลจะให้เป็นคนสาบสูญก็ไม่ได้ทำให้การสมรสสิ้นสุดลงไปในทันที เพราะไม่ใช่ความตายตามธรรมชาติอันจะทำให้การสมรสสิ้นสุดลง จึงต้องนำเหตุสาบสูญนั้นมาฟ้องขอให้ศาลพิพากษาให้หย่าขาดจากกันอีกที

ดังนั้นแม้มีการสาบสูญจริงแต่ตราบใดที่ไม่มีการฟ้องหย่าชายหรือหญิงคู่นั้นก็ยังคงมีฐานะเป็นสามีภริยากันอยู่ต่อไป กลับกันถ้าศาลได้มีคำพิพากษาให้หย่าขาดจากกันเพราะเหตุสาบสูญแล้ว แม้ต่อมาศาลท่านจะเพิกถอนคำสั่งแสดงความสาบสูญแล้วก็ตามก็ไม่มีผลให้ชายหรือหญิงกลับมามีสถานะเป็นสามีภริยากันใหม่แต่อย่างใด

กรณีการไปจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่เกิน 3 ปีและไม่มีใครทราบข่าวเลยนั้น สามารถนำมาฟ้องหย่าได้โดยไม่ต้องร้องขอศาลสั่งให้คู่สมรสที่หายไปนั้นเป็นคนสาบสูญก่อนแต่อย่างใด เพราะการจะขอให้ศาลสั่งให้เป็นคนสาบสูญได้นั้นการหายไปมีกำหนดเวลา 5 ปี

3 สามีหรือภริยาวิกลจริตตลอดมาเกิน 3 ปี และความวิกลจริตนั้นมีลักษณะยากจะหายได้ กับทั้งความวิกลจริตต้องถึงขนาดที่จะทนอยู่ร่วมกันฉันสามีภริยาต่อไปอีกไม่ได้แล้วด้วย

4 สามีหรือภริยาเป็นโรคติดต่ออย่างร้ายแรงอันอาจเป็นภัยแก่อีกฝ่ายหนึ่งและโรคมีลักษณะเรื้อรังไม่มีทางที่จะหายได้ ซึ่งในปัจจุบันน่าจะเหลือเพียงโรคเอดส์โรคเดียวที่จะสามารถใช้เหตุนี้ในการหย่าได้

5 สามีหรือภริยามีสภาพแห่งกาย ทำให้สามีหรือภริยานั้นไม่อาจร่วมประเวณีได้ตลอดกาล ถ้าหากเป็นการชั่วคราวจะไม่เป็นสาเหตุหย่า และการที่ทำให้มีสภาพกายที่ไม่สามารถร่วมประเวณีได้นั้นไม่ได้เกิดเพราะการกระทำของฝ่ายที่จะฟ้องหย่าด้วย

ทั้งหมดที่กล่าวมานี้เป็นเหตุที่กฎหมายได้กำหนดไว้ให้สามารถหยิบยกขึ้นมาเป็นเหตุในการฟ้องหย่าได้ และถ้าการหย่าแล้วทำให้อีกฝ่ายหนึ่งยากจนลง คู่สมรสที่เป็นฝ่ายผิดต้องจ่ายค่าเลี้ยงชีพให้แก่อีกฝ่ายหนึ่งด้วย แต่ถ้าฝ่ายที่มีสิทธิฟ้องหย่าได้กระทำการอันแสดงให้เห็นว่าเป็นการให้อภัยแล้ว สิทธิฟ้องหย่านั้นย่อมหมดไป

ผลการการหย่า

เมื่อบุคคลใดตาย ทรัพย์สินของบุคคลนั้นจะตกทอดสู่ทายาท ถ้าหากผู้ที่ถึงแก่กรรมได้ทำพินัยกรรมไว้ทรัพย์สินก็จะถูกแบ่งให้บุคคลตามที่ได้ระบุไว้ในพินัยกรรม หากทรัพย์สินใดไม่ได้ระบุไว้ก็จะตกทอดสู่ทายาทที่เหลือโดยนำมาแบ่งให้กับทายาททุกคนผู้มีสิทธิรับมรดก อย่างไรก็ดีไม่ว่าจะมีหรือไม่มีพินัยกรรมการจัดการทรัพย์สินนั้นก็ต้องมีผู้ที่จะทำการแบ่งซึ่งหากทายาทไปจัดการโอนย้ายด้วยตนเอง หน่วยงานหรือสถาบันต่างๆมักจะไม่จัดการโอนทรัพย์สินเหล่านั้นให้ เนื่องจากว่าเขาก็ไม่แน่ใจว่าทายาทเหล่านั้นมีสิทธิในทรัพย์สินจริงๆหรือไม่ หากโอนไปแล้วทายาทผู้มีสิทธิตัวจริงมาเรียกร้องก็อาจจะเกิดปัญหายุ่งยากแก่ผู้ที่รักษาทรัพย์สินของผู้ตายเอาไว้ได้ ด้วยเหตุนี้เองหน่วยงานหรือสถาบันต่างๆมักให้ทายาทไปขอศาลตั้งผู้จัดการมรดกเสียก่อน จากนั้นจึงให้ผู้ที่ศาลตั้งเป็นผู้จัดการมรดกนำคำสั่งศาลพร้อมใบรับรองแสดงว่าคดีถึงที่สุดมาทำการโอนทรัพย์สินของผู้ตายไปแบ่งปันให้กับทายาททุกคนผู้มีสิทธิ

การแต่งตั้งผู้จัดการมรดกนั้นทางรัฐได้เห็นถึงความสำคัญ จึงได้อำนวยความสะดวกให้กับผู้ที่จะขอตั้งผู้จัดการมรดกโดยสามารถทำได้ด้วยตนเองเพื่อเป็นประหยัดค่าใช้จ่ายในการจ้างทนายโดยทายาทสามารถยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกได้ด้วยตัวเองหรือขอให้อัยการทำเรื่องให้ก็ได้ ในที่นี้จะขอพูดถึงขั้นตอนการยื่นคำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดกด้วยตนเองเท่านั้นเพื่อที่จะไม่สร้างความยุ่งยากให้กับผู้อื่น

ผู้จัดการมรดกจะตั้งใครก็ได้แต่การร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกนั้นกฎหมายกำหนดไว้ว่าผู้ที่จะมีสิทธิยื่นคำร้องได้นั้นจะต้องเป็น ทายาท หรือผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการเป็นผู้ยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกได้เท่านั้นครับ ในกรณีที่เป็นทายาท ทายาทจะต้องเป็นทายาทที่มีสิทธิรับมรดกด้วยนะครับ ทายาทที่ไม่มีสิทธิรับมรดกได้แก่ ทายาทลำดับหลัง ทายาทที่ถูกกำจัดไม่ให้รับมรดก ทายาทที่สละมรดก หรือทายาทที่ถูกตัดไม่ให้รับมรดก ทายาทเหล่านี้ไม่มีสิทธิยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกนะครับ

ทายาทลำดับหลังคืออะไร?

ทายาทนั้นตามกฎหมายกำหนดลำดับไว้ 6 ลำดับด้วยกัน ดังนี้ครับ

1 ผู้สืบสันดาน

2 บิดามารดา

3 พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน

4 พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน

5 ปู่ ย่า ตา ยาย

6 ลุง ป้า น้า อา

ส่วนคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นจะเป็นทายาทโดยธรรมลำดับใดขึ้นอยู่กับว่า ณ ขณะนั้นมีทายาทลำดับใดอยู่ครับ เช่น ถ้าในขณะนั้นมีทายาทลำดับผู้สืบสันดานอยู่ คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ก็จะเป็นทายาทลำดับเดียวกันกับผู้สืบสันดานครับ แต่คู่สมรสที่จะเป็นทายาทนั้นต้องเป็นคู่สมรสที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายด้วยนะครับถึงจะมีสิทธิ สรุปง่ายๆว่าคู่สมรสที่จดทะเบียนสามารถยื่นคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกเสมอครับ

ส่วนทายาทลำดับหลังนั้นเช่น ถ้า ณ ขณะนั้นมีผู้สืบสันดานยังมีชีวิตอยู่ พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน หรือพี่น้องร่วมบิดา หรือมารดาเดียวกัน ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา จะไม่มีสิทธิยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกเพราะเป็นทายาทลำดับหลังนั่นเองครับ ในส่วนของบิดามารดาซึ่งแม้จะเขียนเป็นข้อ 2 ก็ตามถือว่าเป็นลำดับชั้นเดียวกับผู้สืบสันดานเสมอครับ

ขั้นตอนการยื่นมีดังต่อไปนี้

เราได้ถอดภาพประกอบออกไปนะครับ เนื่องจากไม่แน่ใจว่าศาลอนุญาตให้เผยแพร่หรือไม่แต่ขั้นตอนต่างๆจะยังเหมือนเดิมครับ

1 เอกสารที่ต้องเตรียมให้พร้อมในการยื่นคำร้องขอแต่งตั้งผู้จัดการมรดกโดยทำเป็น ไฟล์ PDF ซึ่งขอเขียนอธิบายถึงการเขียนเอกสารในโพสหน้าเพราะกลัวเนื้อหาจะยาวเกิน แต่เราสามารถหาตัวอย่างได้ในอินเตอร์เน็ตครับ เอกสารที่ต้องเตรียมประกอบคำร้อง ได้แก่

1.1 แบบพิมพ์คำร้อง

1.2 แบบเอกสารท้ายคำร้อง เช่นใบมรณะบัตร ทะเบียนบ้านผู้ตาย เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ของผู้ตาย เช่นโฉนด ทะเบียนรถ

1.3 บัญชีพยาน

1.4 บัญชีทรัพย์สิน

1.5 บัญชีเครือญาติ

1.6 หนังสือให้ความยินยอมทายาท

แบบพิมพ์ศาลโหลดได้ที่นี่ ข้อความรายละเอียดของแต่ละเอกสารเราได้เขียนอธิบายพร้อมยกเป็นตัวอย่างไว้เรียบร้อยแล้ว หาอ่านได้ใน บทความและข่าวสาร ของเรานะครับ

2 เข้าไปที่เว็บไซต์ของสำนักงานศาลยุติธรรม หรือคลิ๊กที่นี่ เพื่อเข้าสู่ระบบ e-filling กดไปที่ลงทะเบียน หรือหากเคยลงทะเบียนไว้แล้วคลิ๊กที่เข้าสู่ระบบ

3 หลังจากสมัครลงทะเบียนเรียบร้อยแล้วคลิ๊กที่เข้าสู่ระบบ โดยระบบจะส่งรหัส OTP ไปยังมือถือที่ได้ลงทะเบียนไว้ สำหรับผู้ที่ลงทะเบียนครั้งแรก จำเป็นที่จะต้องไปยืนยันตนที่ศาลใกล้บ้านท่านเสียก่อน จากนั้นเรากลับมาดำเนินการต่อ โดยการคลิ๊กเลือกไปที่เมนูด้านบนตรงคำว่าโจทก์ แล้วเลือกยื่นคำร้องขอจัดการมรดก

4 จากนั้นจะมีข้อแนะนำและเงื่อนไขในการใช้งานอ่านให้ละเอียดและกดยอมรับเงื่อนไขครับ

5 หน้าต่อไป คือศาล/ประเภทคดี กรอกรายละเอียดต่างๆให้ครบทุกช่อง ศาลที่มีเขตอำนาจพิจารณาคดีต้องเป็นศาลที่เจ้ามรดกมีภูมิลำเนาอยู่ในขณะถึงแก่ความตายครับ

6 หลังจากนั้นกรอกรายละเอียดของผู้ร้องซึ่งผู้ร้องที่สามารถยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกได้ต้องเป็นทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียเท่านั้นครับ

7 ถัดมากรอกรายละเอียดของผู้ตาย

8 ถัดไปอัปโหลดเอกสารต่างๆที่เราได้เตรียมไว้ในตอนต้นครับ ตรงคำขอท้ายฟ้อง เขียนว่า ขอศาลได้โปรดทำการไต่สวนและมีคำสั่งแต่งตั้งให้นาย/นางสาว…เป็นผู้จัดการมรดกของนาย…ผู้วายชนม์เพื่อให้มีสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายต่อไปขอศาลได้โปรดอนุญาต ลงท้ายด้วย ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด

9 จากนั้นลงวันและเวลานัดในการไต่สวนครับ เลือกวันที่เราสะดวกปกติจะห่างจากวันที่ยื่นประมาณ 30-45วันครับ

10 หลังจากเลือกวันนัดเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก็มาตรวจสอบข้อมูลต่างๆก่อนชำระเงินค่าธรรมเนียม

11 ในหน้าชำระเงินเราสามารถติ๊กขอยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลได้อีกด้วย
12 และสุดท้ายผลของการยื่นคำขอ โดยเราทำการพิมพ์ใบยันยันการรับเอกสารและรับเงินเก็บไว้ จากนั้นวันรุ่งขึ้นเราก็กลับมาล็อกอินอีกครั้งเพื่อดูว่าศาลรับคำร้องของเราหรือไม่หากศาลรับคำร้องเราไว้พิจารณา เราก็เตรียมตัวไปศาลในวันนัดที่เราได้กำหนดไว้
เป็นอันสิ้นสุดขั้นตอนครับหวังว่าโพสนี้จะเป็นประโยชน์แก่ทุกท่านครับ

ปัจจุบัน สำนักงานศาลยุติธรรมได้จัดทำคู่มือการยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดกอนนไลน์ผ่าน e-filling ไว้แล้วเป็นภาพสีพร้อมคำอธิบายประกอบตั้งแต่หน้า 83 เป็นต้นไปครับ สามารถโหลดเอกสารคู่มือและภาพประกอบได้ ที่นี่ ครับ

อ่านบทความอื่นๆของเรา